Ai, Simon

Ez dakit, e, zuek erranen didazue egia den ala ez, baina nik Marisa de Simon parlamentariarengan pertsonifikatu dut Nafarroako Ezker Batuak euskararen zabalkundearen aldeko lana trabatzeko duen jarrera. Konparazio batera, iruditzen zait oso modu pertsonalean oldartu zela Lehen Hezkuntzako oposizioetako euskarazko plazen kontra, erregimen zaharreko CCOO sindikatuko kide eta maistra erdaldun ele bakarra delako.

Alde horretatik, nahiago izanen nuen Ezker Batuko lema Edurne Egino Iruñeko zinegotzi euskalduna bezalako batek hartu izan balu, eta ez Marisa de Simonek. Baina nor naiz ni halako zerbait eskatzeko?

Ederki kostata, baina ulertu dut Nafarroa Garaira aldaketa instituzionala ekarri zuen akordioa oso esparru politiko ezberdinen arteko akordioa izan zela. Alde horretatik, eta ikusita zer nolako ezberdintasunak dauden aldaketako lau zutabeen artean, ikaragarria iruditzen zait 2015ean lortu zena.

Nahi nuke, noski, nitarrek pastelaren zati zabalagoa hartzea. Baina pastela halakoxea da eta geruza txiki bat Espainiako ezker klasikoari dagokio. Beraz, ulertzen dut Marisa de Simon bezalakoekin elkar ulertzen segitu behar dugula. Gure lana da gure iritzi, posizio eta planteamenduetara erakartzea. Ez da lan makala. Baina, aizue, hori nahiago UPNren kontra etengabe borrokatzen ezer ere ez lortzea baino.

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko martxoaren 21ekoa] bannerra-EHI

Ekialdea

Noiz edo noiz tokatzen da gipuzkoar edo bizkaitar euskaldun maitagarriren bat zirikatzea bere burua nafartzat aurkezten duelako. Halakoetan saiatzen naiz umorea erabiltzen, eta saiatzen naiz ikusarazten nafarra izatea ez dela inolako mauka; zehatzago erranda, nafar euskalduna izatea ez dela pagotxa.

Konparazio batera, atzo berean Nafarroako Parlamentuak adierazi behar izan zuen Antzingo alkatea babesten duela zer eta bertako udalak eskatu duelako herria eremu linguistiko mistoan sartzea eta, beraz, hizkuntza eskubide gutxi-gutxi batzuk errespetatzea.

Eta hauxe da gure eguneroko bazka. Nafarroa Garaian etengabe ibili behar izaten baitugu nafar euskaldunok gure nafartasun eta euskalduntasun bateragarriak azpimarratzen. Autogorroto ariketa ikagararrian, anitz eta anitz baitira euskara eta euskaldunak maite ez dituzten nafarrak.

Horregatik, zeuen burua nafartzat jotzen duzuen bizkaitar eta gipuzkoarrok, erran behar dizuet asko maite zaituztedala eta asko maite zaituztedalako ez dizuedala halako gaitzik opa.

Kontrako bidean, EAEzentrismoak jota zaudetenoi, eta euskaraz mintzatzerakoan edo idazterakoan Nafarroa, Lapurdi eta Zuberoa Euskal Herritik kanpo uzten dituzuenoi, edo “gu euskaldunok” bezalako esamoldeetan Ekialdekoak kanpoan uzten gaituzuenoi, bada, zuoi, inolako garraztasunik gabe, gripe txiki bat opa dizuet. Ez oso handia, e, baina ohatzean pare bat egunez jarriko zaituztena.

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko martxoaren 14koa] bannerra-EHI

Agenda

Ez dakit nori irakurri diodan UPNk eta lagunek hauspotzen dituzten polemiken mailak frogatzen duela aldaketaren gobernuak kudeaketan ongi ari direla. Alegia, kudeaketaren kontra deus txarrik errateko ez dutenez, txorakeriekin entretenitzen direla eta entretenitzen gaituztela.

Ez dakit bada, ez dakit bada.

Egun bikoitietan baikorra izatea ongi dago, baina egun bakoitietan errealitate gordinari so egin beharko diogu, ez?

Eta errealitatea da, ene uste harroxkoan betiere, ez dugula modurik aurkitzen beraiek markatzen diguten agendatik ateratzeko. Haiek aukeratzen dutela musika eta guk ez diogula dantzatzeko tentazioari segundo bakar batean ere eusten.

Eta orain, manifestu hau behar bezala biribiltzeko, aipatu beharko nuke zein den inposaturiko agenda horretatik airoso ateratzeko modua. Bada, ez dut ideirik ere! Sentitzen dut.

Martxoak 7 ditu gaur. Aupa Abel!

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko martxoaren 7koa] bannerra-EHI

Alkateena

Zubietako inauterietako irudi bat, 2013koa.

Behinola, animaliek eta landareek hizketan zekiten garaian, erakunde, alderdi eta elkarteen komunikatuak fax izeneko makina baten bidez jasotzen genituen erredakzioetan.

Garai hartatik, bereziki gogoan dut faxaren paper kiribilean tinta gutxirekin izkiriaturiko bat: Ituren eta Zubietako alkateek bidali zutena. Ia hogei urteko kontu batez ari naiz, e! Bada, ordu hartan, alkateek komunikatu bat bidali zuten gogorarazteko beren herrietako pertsonaia nagusiak joaldunak zirela, eta ez zanpantzarrak. “Ostia!” batekin bukatzea bertzerik ez zitzaion falta komunikatu hari, handia baitzen tonuari zerion asperdura eta amorrua.

Antzeko tonua duen komunikatua egin dute oraintsu Ituren eta Zubietako alkateek. Oraingoan, zalaparta handia sortu duen animalia hilen erabilera gaitzetsi dute eta erran dute animalia hilak erakustea ez dela Ituren eta Zubietako inauterien parte.

Ituren eta Zubietako inauteriak ikaragarri gustatzen zaizkit, joaldunen seriotasunak eta mozorroen lotsagabekeriak sortzen duten irudi ederragatik batez ere. Anitzetan ikusi izan ditut zuzenean (kazetari eta irakasle gisa) eta gehiagotan ikusi izan ditut Youtuben (guraso gisa), eta zeraaaa… ejem… okertzeko beldurrik gabe erran dezaket animalia hilen zatiak erakustea ez dela aurtengo kontua bakarrik.

Hortxe utziko dut.

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko otsailaren 28koa] bannerra-EHI

Segregazioa

Sarrigurengo eskola bitan banatzearen aldeko elkarretaratze bat.

Sarrigurengo eskola bitan banatzearen aldeko elkarretaratze bat.

Gogoratuko duzue agian. 2014ko urtarrilaren 9an Nafarroako Parlamentuak mozio bat onartu zuen ikastetxeetan eredu linguistiko ezberdinak harmonian eta elkarbizitza ederrean bizi daitezen. Mozioa, nola ez, Izquierda – Ezkerrak aurkeztu zuen eta talde parlamentario guztiek alde bozkatu zuten, EH Bildurenak izan ezik.

Mozio hura oinarri hartuta, UPNren gobernuak hainbat ebazpen ezarri zituen ikastetxeetan eredu ezberdinen arteko elkarbizitza lantzen dela ziurtatzeko. Noski, neurri horiek D eredua zuten jomugan, Nafarroako ikastetxe gehienak erdal eredu bakarrekoak baitira eta beraz ez dute zertan euskaldunekn nahasi.

Nolanahi ere, mozio hark eta UPNk gero ezarritako neurriek argi erakutsi zuten zenbait politikarik ez dakitela non bizi diren eta/edo bortz axola zaiela errealitatea nolakoa den.

Izan ere, ordutik, Sarrigurengo eskola ereduen arabera bitan banatu dute, guraso gehienek hala eskatu zutelako. Iruñeko iparraldean eginen duten institutu berria D eredu hutsezkoa izanen da, gaztelaniazko ereduak ez duelako bertze ikastetxe baten beharrik. Eta orain Hezkuntza Departamentuak -demokrazian sinesten badu, bederen- bitan banatu beharko du Buztintxuriko eskola, hango guraso gehienek erabaki baitute eskola hizkuntza ereduen arabera banatzea, antolakuntzarako, elkarbizitzarako eta hizkuntzen garapenerako onena delako.

Horixe ba. Beharrik gizartea ez den gure zenbait politikari bezain ergela.

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko otsailaren 21ekoa] bannerra-EHI

Hizkuntza paisaiatxoa

abizena 1Begiak odoletan ditut atzotik. Abizena C hizkiarekin idatzi baititate berriz. Enegarren aldiz. “Hi, Asier, ohitua egon behar huke!”. Bai, izatez, banago. Ikaragarri ohikoa baita nortasun agirian K hizkiarekin idatzita izanagatik ere betiko funtzionarioa begien aitzinean duena irakurtzeko gai ez izatea. Edota ahoz galdetuta nik “Azpilikueta Krekin” erran arren idazkaria erdal grafiarekin tematzea.

Baina atzokoak pikutara bidali du halakoak jasateko nire gaitasun titanikoa.

abizena 2Seme nagusiak Iruñeko D eredu hutsezko ikastetxe ereDugarri batean ikasten du. 4 urtekoen gelan dago. Eta gutxika-gutxika ari da bere izen-abizenetako hizkiak identifikatzen eta idazten.

Gelan badute maleta bidaiari bat, astetik astera familia batetik bertzera pasatzen dena. Bertan, bizpahiru jolas daude, haurrekin batera egitekoak. Horietako batean ikaskideen argazkiak beren izen-abizenekin lotu behar dituzte.

Bada, irakasleak prestaturiko fitxetan erdal grafiaz idatzita ageri dira euskal abizen guztiak, geurea barne.

Ezustekoaren ondotik amorrua etorri zitzaidan, eta geroago duda existentziala. Nola da posible euskara hutsezko ikastetxe batean, batere balio ofizialik ez duen jolas batean, haurrek beren izen-abizenen hizkiak identifikatzea helburu duen jolas batean, euskal abizenak euskal grafiarekin ez idaztea? Ai… [hasperena].

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko otsailaren 14koa] bannerra-EHI

Eskandaluzkoa

planestra_umap_pic2000. urtean, UPNren gobernuak Pedro Pegenaute izeneko bat izendatu zuen Nafarroako Gobernuko Hizkuntza Politikako zuzendari nagusi. Pegenaute zuzendaritza horren buru jarri zuten, hain zuzen ere, zuzendaritza pikutara bidal zezan. Hartara, Pegenautek bere lehenbiziko lan egunean egin zuen lehenbiziko gauza izan zen bere bulegoaren atean zegoen kartel elebiduna gaztelania hutsez paratu. Eta horrekin hasita, eta dekretuz dekretu, hilabete batzuren buruan hutsaren hurrengo bilakatu zuen euskararen presentzia nafar administrazioan.

Barkatu neure burua aipatzea, baina 2015eko ekainean, nire xalotasunean idatzi nuen aldaketaren gobernu berriari ez niola euskararen inguruko eskaera berezirik egiten “pentsatzen baitut gobernu alternatibo batek euskararen normalizaziorako neurri logikoak hartuko dituela, inork eskatu gabe”.

Nafarroa Garaiko administrazio publikoan euskararen erabilera arautzeko foru dekretuaren proiektua aurkeztu zuen atzo Gobernuak. Baina kasu!!

Ion Orzaizen informazioa, Berrian: “Foru dekretu berria onartuko balitz ere, aldaketak ez lirateke lehen egunetik aurrera ezarriko. Langileak lekualdatzen eta deialdiak egiten hasi aurretik, departamentu bakoitzaren beharrak zeintzuk diren aztertu nahi du Nafarroako Gobernuak. (…) Departamentu bakoitzak urtebeteko epea izanen du diagnostiko hori egiteko”.

Txisteak egiteko balio baldin badigu ere, denok badakigu administrazioa ez dela hain-hain motela. Halako diagnostiko bat egiteko ez da urtebete behar. Ezta hurrik eman ere. Borondatea izanez gero, hilabete baten buruan egina legoke.

Urte eta erdi joan da Nafarroan aldaketaren gobernua daukagunetik. Eta orain iragarri dute bertze urte oso bat behar dutela aztertzeko ea zein hizkuntz eskakizun egiten hasiko diren 2018an.

Eta 2019ko maiatzean UPN itzuliko zaigu oraindik eraiki gabe daukagun euskararen etxea goitik behera eraistera.

 

CCOO lauko gobernuan

2015eko maiatzean zeruko ateak ireki zitzaizkigun Nafarroa Garaian erakundeetan aldaketa politikoa gauzatzeko PSNren beharra ez zegoelako.

Halako irakurketa egin zen orduan: PSN erregimen zaharreko zutabeetako bat izan da eta beraz ezin da aldaketaren aldeko taldean sartu. Geroa Bai egon zen tartetxo batez ustezko sozialistak erakarri nahian, baina azkenean etsi egin zuen. Zorionez.

Nafarroako Gobernua sostengatzen duten lau alderdien artean, ordea, laurak ez dira orbanik gabeak erregimen zaharreko loturei dagokienez.

Izquierda – Ezkerra koalizioko Izquierda Unidaren bidez, CCOO sindikatua sartua dugu lauko Gobernuan. Eta horregatik oldartu zen Marisa de Simon euskararen aurka. Eta horregatik gogor mintzatu da Jose Miguel Nuin CCOOi egindako salaketa eta kritiken aurka.

Aldaketako bertze indarrek aldaketa barnean duten urpeko ontzi horrekin gobernatzen ikasi beharko dute, ziurrenik. Baina den-dena ezin izanen diote ametitu, ez?

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urtarrilaren 31koa] bannerra-EHI

Attack on British Navarre*

Hegazkin nazien bonbardaketen ondorioak Iruñean, Argaren inguruetan.

Hegazkin nazien bonbardaketen ondorioak Tuteran, Ebroren inguruetan.

PP bazterreko indar politikoa da Nafarroako Parlamentuan eta ez dakit gure arreta gehiegi merezi ote duen. Baina, tira. Noiz edo noiz botatzen dituzten astakerien berri eman beharko dugu. Konparazio batera, atzo Javier Garzia PPko parlamentariak erran zuen Hezkuntza Departamentuak “ingelesaren aurkako bertze atentatu bat” egin duela. “Atentatu” hitza erabili zuen, aizue. “Atentatu”. PAI eredua duten ikastetxe batzuetan D eredua eskainiko duelako Hezkuntza Departamentuak. Eskaini. Gero ikusiko dugu ea benetan ematen duen.

Denok badakigu UPNk, PSNk eta PPk hizkuntzen afera aukeratu dutela aldaketaren gobernuen kontrako ariete gisa. Eta egunero-egunero ari direla gai horrekin jo eta ke higatze lan nekegabe horretan. Eta badakigu ez dugula haien tranpetan erori behar eta geure agenda politikoari eutsi behar diogula. Baina hain da zaila.

Eta nik uste prest egon beharko genukeela Mendoza kontseilaria babesteko eta harenganako babesa eskatzeko. Baina trukean, gauza bat eskatu nahiko nieke Hezkuntza Departamentua gidatzen dutenei: mesedez, ez ahantz zein indar politikok eta sozialek babesten duten zuen gobernua. Eta. mesedez, utz iezaiozue Cordovillako egunkaria irakurtzeari.

(*) Erasoa Nafarroa britaniarrean

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urtarrilaren 24koa] bannerra-EHI

Eskola

eskolaEa ongi esplikatzen dudan.

Nire seme nagusia euskara batekin joan zen eskolara eta bertze euskara batekin itzultzen ari da. Zehazki, beste euskara batekin. Nahiko nuke hala ez balitz, baina tira, euskaraz egiten duen bitartean, ongi.

Astelehenetik ortziralera zazpi ordu baino gehiago egiten ditu semeak eskolan. Beraz, euskara mota bat egin dezan nik egiten ditudan ahaleginek aurkari azkarra dute eskolan. Ez dut etsiko, baina badakit gatazka bat edo bertze galduko dudala.

Erran nahi baita eskola hagitz garrantzitsua da gure seme-alaben hizkuntza joeretan. Horregatik, historikoki, eskola izan da arma nagusia hizkuntza gutxituak are gehiago gutxiagotzeko.

Badira bertze baliabide batzuk, noski, eta ez ditzagun ahantz, baina eskola oso  garantzitsua da tortillari buelta emateko lanean. Hartara, ospa dezagun ospatu behar den moduan  Hezkuntza Departamentuak atea ireki izana Nafarroako hegoaldeko bertze hamar herritan D eredua zabaltzeko.

Allo, Antzin, Castejon, Cintruenigo, Larraga, Los Arcos, Mendigorria, Azkoien, Zangoza eta Tutera. Ongi etorri, baldin eta etortzen bazarete.

—–

[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urtarrilaren 17koa] bannerra-EHI

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer