Zerbitzu publikoa

Faxismoa kuarteletatik atera eta karrikak hartzen hasi den honetan, agian Kataluniaren independentzia aldarrikatuko duten honetan, eta agian Espainiak Kataluniako erakundeak zanpatuko dituen honetan, utzidazue horrekin guztiarekin zerikusirik ez duen kontu pertsonal txiki-txiki bat aipatzen.

Duela pare bat aste osasun etxera joan nintzen, bi hanketan azkura handia nuelako. Egun oso bat neraman azkura harekin eta jada ez nekien zer egin. Eta osasun etxera joan nintzen, ukendu magiko baten bila.

Hanketako azkura martzianoa ez zen deus, noski, baina medikuak arretaz entzun zituen nire azalpenak eta bertze hainbat sintomaren inguruan galdetu zidan. Sabela aipatuta, nik erran nion baietz, halako molestia bat nuela bezperatik tripan. Berak sabela behar bezala ukitu, nik oihua bota, eta ospitalera bidali ninduen, apendizitisa nuelakoan. Eta handik ordu gutxira ebakuntza egin zidaten, apendizea kentzeko.

Gure seme-alaba ongi bideratzen duen irakasleari; tramite burokratiko ulergaitz bat egiten laguntzen digun administrariari; talka egindako autotik ateratzen gaituen su-hiltzaileari; Nafarroa OInezerako zirkulazioa antolatzen duen poliziari… Horiei guztiei esker ona helarazi behar zaien gisa berean, neuk ere helarazi nahi diot Ermitagañako osasun etxeko larrialdietako mediku gazteari. Mila esker eskaintzen duzun zerbitzu publikoa profesionaltasunez emateagatik. Mila esker.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 10ekoa] bannerra-EHI

 

Kosifikazioa

Espainiako poliziek Katalunian banatu zuten egurraren zenbat bideo ez ote ditugun ikusi azken bi egunetan. Gaur, oraindik ere, ikusi gabeko irudiak zabaltzen ari dira.

Bideo horietako batean ikusi dut nola polizia talde bat lurrean botata dagoen edadetu baten ondotik pasatzen den eta nola azken polizia kideak ostiko bat ematen dion. Kasu honetan, ez da min fisiko handia ematen duten ostiko horietako bat. Ez. Pertsonaren duintasuna urratzen duten ostiko horietako bat, baizik; “Hil hadi, agure ziztrina!” oihukatzen duten horietakoa.

Eusko Jaurlaritzak Euskadi sariarekin sarituko duen Fernando Aranburu idazleak aurrekoan adierazi zuen Katalunian “huts egindako gizakiak” fabrikatzen ari direla. Sare sozialetan milaka espainiar egiten ari direna baino ez zuen egin espainiar nazionalismoaren azken guru arrakastatsuak: etsai ideologikoa kosifikatu zuen, gauza bihurtu zuen.

Eta behin etsaia gauza bilakatuta, mespretxuz trata dezakezu, zaborrera bota, burua borrarekin ireki. Berdin dio. Gauza bat bertzerik ez baita.

Eta zein zaila den guk gauza bera ez egitea! Zein zaila den polizia kaskoen azpian pertsonarik ez dagoela ez pentsatzea. Baina ez dezagun egin. Ikas dezagun anai-arreba kataluniarrengandik.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko urriaren 3koa] bannerra-EHI

Ikuslea

Ikasturte hasieretako zutabe edo artikulu txarrenetakoen gisan, irakurleak edo entzuleak agurtuz hasi behar nuen kolaborazio hau. Baina okerraren okerraz oharturik, gaia zeharo aldatuz, artikulua bera idazteko moduaz solastatzea bururatu zait, hitz juntatzaile makurrenen ajean berriz ere eroriz. Eta barkatu luzapen ikaragarri itsusi hau, baina kontua da kontatu nahi nizuela entzuten [edo irakurtzen] ari zareten hau eskuz idatzi dudala, bolaluma batekin, garai batean bezala, internetek eskaintzen dituen baliabide guzti-guztiak batere erabili gabe.

Eta hau guztia errateko, bizi izan nituen arren, erabat ahantzita ditudala prozesu historikoak minutuz minutu, segundoz segundo, jarraitzeko aukerarik ematen ez zuten garaiak. Kataluniaz ari naiz, noski. Kataluniako prozesu subiranistaren aldeko mezuak etengabe zabalduta historiaren parte naizela sentitzen baitut anitzetan. Baina baita zera ere. Asier, jaitsi zuhaitzetik. Ez zara deus egiten ari. Bertze askotan bezala.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko irailaren 19koa] bannerra-EHI

Aldaketa berderik ez

Laster bi urte beteko dira aldaketaren indar politikoek, nolabait, Nafarroako Gobernuaren gidaritza hartu zutenetik. Eta euskaltzale amorratuok behin eta berriz kexatu gara euskararen azkartzeko guk nahi adina urrats egin ez dituelako Uxue Barkoxen exekutiboak.

Bada, ordea, bertze gizarte mugimendu bat aldaketaren erritmoekin amorratuago dagoena: mugimendu ekologista. Indar txikia du Nafarroan. Ez da Cordovillako edo Uharteko egunkarietan lerroburuak lor ditzakeen lobby bat. Eta agian horregatik ez du Gobernuan eragiteko aukerarik izan. Eta haserre dago, noski.

Aldaketaren lau indar politikoen arteko akordio programatikoan ingurumenarekin loturiko hainbat konpromiso agertzen dira. Eta hainbat plan eta estrategia sektorial abiatu ditu Gobernuak horiei begira. Baina ingurumenarekin loturiko lege bakar bat ere ez du prestatu. Eta ez dirudi eginen duenik.

Ziurrenik krisi ekonomikoa dela-eta, berotegi efektuko gasen igorpena beheranzko joeran zegoen Nafarroan Garaian 2010. urtetik. Bortz urte geroago, ordea, handitzen hasi zen berriz. Eta horri aurre egin beharrean, Nafarroako Gobernuak, EAJko buru ohi Manu Aierdiren eskutik, desarrollismoaren eta gas igorpen gehiagoren aldeko apostua egin du abiadura handiko trenaren proiektua berriz ere martxan jarriz.

Desarrollismoaren bide horretan, Geroa Baik oposizioko alderdiak ditu lagun, eta ipurdi masailekin ari zaizkio txalo egiten.

Mugimendu ekologista ez da lobby bat, eta ez du horretarako indarrik. Baina abiadura handiko trena, Nafarroan inoiz egin den gastu eta triskantza handienak dakartzana, berriz martxan jartzea ez ote da Nafarroako Gobernua pikutara bidaltzeko nahikoa arrazoi?


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko ekainaren 13koa] bannerra-EHI

Opor aurreratuak

Seme-alabak institutura joateko adinean dituzuenok konturatuko zineten aurten zer edo zer arraroa gertatu dela. Zuetako askok haurrak etxean izanen dituzue dagoeneko, egonean, alferkeriatan, kopetan “opor mode ON” marraztua dutela. Ikasturte honetan, ikasle anitzen oporrak nahikotxo aitzinatu baitira.

Nafarroa Garaiko Hezkuntza Departamentuak iraileko azterketak kendu eta ekainera pasatu ditu. Eta horrekin hankaz gora jarri du aurtengo ikasturte bukaera.

Egiaren aitortzeko, nik ez dut garbi iraileko azterketak ekainera pasatzea pedagogikoki ona den ala ez. Ideiarik ez. Pentsatzen dut zenbait ikasgaitan 5etik hurbil daudenendako gauza ona izanen dela; baina uda benetan aprobetxatzen zuten txapeldunendako txarra izanen dela.

Hori bai, dena gainditzeko ohitura makurra duten ikasleendako pagotxa izanen da hau. Izaten ari da. Hezkuntza Departamentuak institutuei erran digu ikasle guzti-guztiek eskolara joan behar dutela ekainaren 16 arte, eta irakasleek guztiendako eskolak prestatu behar dituztela. Erraten erraza, egiten ez hainbertze.

Nola lotu eskolara maiatzaren 26tik edo lehenagotik dena gainditua duela dakien institutukumea? Niri oso gauza zaila iruditzen zait. Horregatik, ongi legoke hurrengo ikasturterako Hezkuntza Departamentuak zerbait planifikatzea eta institutuei eta gurasoei jarraibide zehatz-zehatzak ematea. Bertzenaz, 12 urtetik aurerragoko ikasleek oporrak ekainaren hasieran hasten dituztela onartzen hasi beharko dugu. Eta piszinak lehenago bete, noski.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko ekainaren 6koa] bannerra-EHI

30 urteko b(p)orrok(t)a

Ekainaren 4an, igandearekin, Bardeako tiro eremuaren aurkako ibilaldia eginen dute. Enegarrenez. Zehatzago, hogeita hamargarrenez. Aski ongi zenbatuak baitituzte eginiko ibilaldi guztiak.

Aurtengo aldiaren aurkezpenean, antolatzaileek erran dute “atsedenik gabeko borroka” izan dela azken 30 urte hauetakoa eta “inoiz baino arrazoi gehiago” dagoela borrokan segitzeko. Ez dakit, bada, azken horrekin ados ote nagoen; nik erranen nuke duela 30 urte ibilaldi hau egiteko zeuden arrazoi berberak daudela oraindik ere mahai gainean. Eta horrek erakusten du tiro eremuaren aurkako borrokak 30 urteko porrota duela sorbalda gainean. Porrot erabatekoa. Hori ezin da ezkutatu.

Ibilaldiaren antolatzaileek Nafarroako Gobernuari eta gobernua sostengatzen duten alderdiei eskatu diete zer edo zer gehiago egiteko. “Adierazpenak ongi daude, baina ez dira nahikoa”, erran dute. Eta erabat ados horretan. Baina ibilaldiaren antolatzaileek lan pixka bat gehiago egin beharko dute tiro eremua eraistearen aldeko alderdi politikoekin. Izan ere, 28. ibilalditik, EH Bildu osatzen duten alderdiek ez dute ibilaldi hau babesten. LAB sindikatuak lehenago utzi zion babesteari.

Ez dut ideiarik ere nork duen errua sektarismoaren txapelketa dirudien honetan. Baina ez badugu lortzen tiro eremuaren aurkako indar guztiak tiro eremuaren aurkako ekitaldi nagusia omen den honetara biltzea ere, jai dugu. Bertze 30 urtez, jai.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko maiatzaren 30koa] bannerra-EHI

 

 

Krispeta ikuskizunak

Igande gauean, akziozko film entretenigarri bat gozatu ordez, emaztea eta biok PSOEren barne hauteskundeen emaitzei buruzko saioa ikusten jarri ginen. Eta bai, gozatu genuen, gozatu genuenez.

Azken bi urteetan, PSOEkoek lehen mailako telenobela apailatu baitigute. Eta igandekoa mundiala izan zen. Irudi eta une gogoangarriak utzi zizkigun gauak: hiru hautagaien arteko argazki ia klandestinoa; Susana Diaz galtzailea, galtzaile txarraren aje guztiak bata bertzearen atzetik betetzen; Pedro Sanchez irabazlea bere jarraitzaileekin Internazionala kantatzen; eta abar. Hiru krispeta platerkada jateko parada eman zigun espektakuluak.

Alderdi politikoek erran ohi dute halako barne gatazkek alderdia bera azkartzen dutela eta gatazka fratrizidak izanagatik ere alderdia ongi josteko balio izaten dutela.

Ez dakit, bada. Susana Diazen aurpegiak ez zuen hori islatzen. Laura Perezen aurpegiak ere islatzen ez zuen modu berean. Orain artean Nafarroako Podemos alderdiko idazkari nagusia izan denak 28 boto ziztrinengatik galdu du idazkaritza, eta atzoko prentsaurrekoan erakutsi zuen aurpegia ez zen izan alderdi kohesionatuago bat lortu dutelako izan beharko zukeen poztasunarena.

Eusko Alkartasuna ere halako barne prozesu demokratiko batean murgildurik dago. Eta inork uste du emaitza edozein dela ere alderdia indartsuago aterako dela?

Bakoitzak bere etxean nahi duena egin dezala. Baina, agian, beharbada, alderdiek ongi pentsatu beharko lukete zertan ari diren. Hori, edo bertzenaz bana ditzatela krispeta gehiago.

 


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko maiatzaren 23koa] bannerra-EHI

Bizkaia maite

… atzo goizean ikusi zintudan… Erlaxatuegia ikusi zintudan. Lasaikerian eroso. Horixe uste du, bederen, Unai Rementeria Bizkaiko ahaldun nagusiak. Eta pentsatu ez ezik, erran ere egin zuen atzo. Rementeriaren aburuz, bizkaitarrek ez dituzte hondakinak behar bezala bereizten, erlaxatu egin baitira.

Rementeria maite … atzo goizean ikusi zintudan… Irrigarri gelditzen ikusi zintudan. Kalean zure aginduz lurrera botatako plastikozko ontzi garbi eta berri piloa biltzen eta edukiontzi horietan sartzen eta, bide batez, Bizkaiko birziklatze tasa desegokiaren errua bizkaitarrei egozten.

Bizkaian 2005etik badute errauste planta bat, Gipuzkoakoak bezalaxe, izenetik beretik herritarrez trufa egiten duena: Zabalgarbi. Zabaltzen duena ez baita garbitasuna. Eta errauste planta ireki zutenetik, harrigarriki, Bizkaiko birziklatze tasak ez du hobera egin. Lehen, Diputazioak erraten zuen tasa %60ren bueltan zegoela. Ekologistak Martxan elkarteak zuzendu behar izan zion datua, eta Rementeriak atzo onartu zuen baietz, %40ren inguruan dabiltzala.

Eta, agian, Rementeriak arrazoi du. Ziurrenik, bizkaitarren ehuneko handi batek du honen guztiaren errua.

Eta Nafarroan, herritarren ehuneko handi batek du gure lurraldean errauste plantarik ez egitearen errua. Zorioneko errudunak gu.


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko maiatzaren 16koa] bannerra-EHI

Borroka moldetxoak

Gipuzkoan, dozenaka protesta egin zituzten atzo, Zubietako errauste plantaren lanak hasi direla salatzeko. Eta protesta guztien artean, zarata handien lortu duena Ernaik eginikoa izan da. Gipuzkoako EAJren egoitzaren atean pankarta bat eskegi, pintaketa bat egin eta zabor organiko pixka bat bota zuten gazte batzuek.

Eta ekintza horren kontura, gaitzespenen eta ez gaitzespenen zirimolan sartu dira batzuk, eta sartu nahi dute Sortu eta, goraka eginez, sartu nahi dute EH Bildu. Eta, bueno, ez pentsa nik borroka moldeen auzia oso-oso garbi dudanik, e. Baina, gutxi gorabehera, badakit astakerien sailkapenean ekintza batzuk maila batean edo bertzean kokatzen.

Zera bota baitu Iñaki Irazabalbeitia Aralarko kideak: “Zubietako errausketa-planta bezain zentzugabekeria da EAJren Donostiako egoitza pintatzea eta zaborra zabaltzea zero zaborraren izenean”.

Alegia, parez pare jarri ditu bi gauzak. Gipuzkoarren ehunka milioi xahutuko dituen munstrokeria, gipuzkoarrak hamarkadetan zorpetuko duen izugarrikeria, milaka gipuzkoarren osasuna arriskuan jarriko duen injustizia, izenetik beretik ingurumenari trufa egiten dion zerrikeria, ustelkeria kasuetan nahasita dauden enpresak aberastuko dituen jauntxokeria… Hori eta hamar minutuan gastu txiki batekin garbitzerik dagoen protesta ekintza zuzen baina baketsu bat maila berean jarri ditu honek.

Gehiegitxo, ez?


[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saiorako ‘Minutu bateko manifestua’, 2017ko maiatzaren 9koa] bannerra-EHI

Xake partida

Geroa Bai, Eh Bildu, Podemos-Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerra:

Lehenik eta behin, derradan Nafarroako Euskararen Legea kaka zaharra iruditzen zaidala eta uste dudala zonifikazioak kalte handia egiten diola euskararen azkartzeari.

Baina ikusita Euskararen Legea ez dutela legealdi honetan baliogabetuko; eta ikusita lege horren barnean udalerriak eremu batetik bertzera sartzeko jolasean ari direla; eta ikusita UPNk ere jolas horretan jostatu nahi duela; eta ikusita gerta daitekeela Zizurko Zendeako udalak eskatzea eremu mistotik eremu ez-euskaldunera aldatzeko, bada, zera bururatu zait UPN pixka bat estutzeko.

Beharbada zuei lehenago bururatu zaizue, e!, baina badaezpada neuk ere botako dut.

  1. Gaizki ulertu ez badut, Nafarroako Gobernua sostengatzen duzuen lau alderdiok erran duzue udalerri bat eremu batetik bertzera aldatzea onartuko duzuela baldin eta udalerri horretako udalak eskatzen badu. Beraz, koherentzia horretan, Zizurko Zendeako udalaren eskaera ere onartu beharko zenukete Parlamentuan aldeko botoa emanez.
  2. UPNren esku dagoen Zizurko Zendeako udalak eremu aldaketa eskatzen baldin badu, pentsatzekoa da Parlamentuan UPNk horren alde bozkatu beharko lukeela. Baina UPNk ez du baiezkoa emanen baldin eta eremu aldaketa guztiak pack berean badaude.
  3. Bada, lortu behar duzue UPNk udalerriak eremu mistoan sartzearen aldeko botoa ematea.
  4. Horretarako, Parlamentuko bozketan, Euskararen Legean eginen dituzuen aldaketak atalka bozkatu behar dituzue. Hau oso inportantea da!
  5. UPNri argi utzi behar diozue bere parlamentari guztiek aldeko botoa ematen ez badiote 5.1.b atalaren aldaketari, zuek ez duzuela 5.1.c atalaren aldaketa sostengatuko.
  6. Akaso, agian eta beharbada, UPNk ez du 5.1.b atalaren aldeko botoa eman nahi izanen eta, horregatik, Zizurko Zendeako udalari erranen dio txorakeriarik ez egiteko. Nork daki!

PS: Bertze aldetik, udalerriak maiatzaren 11 arte dute eremu aldaketa eskatzeko aukera. Eremu mistoko inor ez da animatuko eremu euskaldunera pasatzen? Polita litzateke.

Featuring WPMU Bloglist Widget by YD WordPress Developer