<![CDATA[Hodei Iruretagoiena | Berria.eus]]> http://www.berria.eus Bere azken artikuluak eu Thu, 23 Feb 2017 10:16:19 +0100 hourly 1 <![CDATA[Hodei Iruretagoiena | Berria.eus]]> http://www.berria.eus/irudiak/berriaB.png http://www.berria.eus <![CDATA[Uztarri lanean segitzeko prest]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1841/006/001/2017-02-18/uztarri_lanean_segitzeko_prest.htm Sat, 18 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1841/006/001/2017-02-18/uztarri_lanean_segitzeko_prest.htm
Izan ere, aurten beteko ditu 30 urte erakunde internazionalistak, eta, 2011n bezala, «hausnarketa estrategiko» bat egitea egokitu zaie, egoera politiko berrira moldatzeko. Urte osoan emango dute ondorio guztien berri, baina nondik norako batzuk azaldu dituzte Askapenako kide Iraitz Gesalagak eta Izaskun Goienetxeak. Europari gehiago begiratu nahi diote, eta herri mugimendu izaera indartu nahi dute. Azken hiru hamarkadetan bezala, internazionalismotik «borrokak uztartzen» segituko du Askapenak.

2010ean egin zuen Espainiako Poliziak Askapenaren aurkako sarekada. «Aurrena esan behar da eraso bat izan zela», dio Gesalagak: «Herri honen aurkako errepresio estrategiaren barruan egin zuten. Ez da kasu bakana izan». Aitortu dute ordutik plangintza eta lan ildoak baldintzatuta izan dituztela. «Damoklesen ezpata gainean duzu beti», dio Goienetxeak: «Zazpi urteotan nahikoa eroa izan da egoera».

Txarrean ere dena ez da kaltea izaten, ordea. Auziari buelta eman nahi izan zioten herri epaiketekin, eta Gesalagak uste du mobilizazioa eta babesa egituratzea «garaipena» izan dela: «Jasotako babesak agerian utzi du gure borrokaren zilegitasuna».

«Garaipen» horren ondoren, aldatu dena ez da Askapena bakarrik izan. «Euskal Herriko egoera ere aldatu da, eta uste dugu horretara egokitu behar dugula».

Europa, «borroka eremu»

Batetik, arreta handiagoa jarri nahi diete Europako herrien borrokei. Gesalaga: «Historikoki, Hego Amerikara begiratu izan da gehiago, eta Europa da gure borroka eremu naturala. Zuzenean eragiten diguten gauza asko hor egosten dira». Bat dator horretan Goienetxea: «Datozen urteetako erronka nagusia da ikustea kapitalaren Europa honetan ere badirela hamaika herri eta borroka, etenik gabe, sistemari aurre egiten diotenak».

Brigadetan hasi da isla izaten gogoeta hori. Italiakoa berreskuratuko dute aurten. Goienetxeak azaldu duenez, besteak beste, ikusi nahi dute ezkerreko mugimenduak nola ari diren kudeatzen migrazioaren gaia. Okupazio mugimenduak Italian duen indarra gogoan, etxebizitzaren gaiari aurre egiteko proiektuak ezagutuko dituzte.

Berrikuntza nagusia, dena den, Bretainiako brigada izango da aurten: Notre-Dame-des-Landesen, Naoned inguruan, aireportu proiektu baten aurka ari dira ZAD Zone A Défendre (babestu beharreko eremua) delakoan bildutako herritarrak. «Nahiko ezezaguna da Euskal Herrian», esan du Gesalagak: «Irakaspen politak egon daitezke: balio dezake, proiektuaren aurkakotasun horretatik, lurraldea nola defendatzen duten ikusteko, proiektu autogestionatu eta alternatiboak ezagutzeko... Eta ohartzeko Frantziako Estatuan ere beste nazio batzuk badaudela».

Euskal Herrirako bertarako ere badu intentzio bat Bretainiako brigadak. Espainiako Estatuko herriekiko elkartasun zubiak indartsu daudela azaldu dute Askapenakoek, baina ez dela berdin gertatzen Frantziako Estatuan. Goienetxea: «Inportantea da Bretainiakoa, lor dezakeelako Hegoaldeko eta Iparraldeko internazionalistak elkartzea. Normalean, brigadetan joaten gara Hegoaldeko lauzpabost lagun, gure errealitatea kontatzen dugu, baina ez da errealitate osoa». Ildo horretatik, Bretainiako brigadak Ipar Euskal Herrian ere internazionalismoaren inguruan saretze bat bultzatzeko balio izatea nahi lukete.

Jaiotzara itzulera

1987an jaio zen Askapena, Nikaraguako iraultza sandinistaren berotan, herri mugimendu gisa. Aurrerago, hainbat eztabaidaren ondoren, «ENAMen barruan kokatzea» erabaki zuten, Goienetxearen esanetan: «Orain, Askapenak itzuli behar du herri mugimendu izaerara, izaera plural eta zabal horretara». Hori du «eremu naturala», Gesalagak azaldu duenez: «Hortik eragin nahi dugu ezker abertzaleko erakundeetan, herri mugimenduko beste eragileetan, gai internazionalak lantzen dituzten taldeetan...».

Iaz, Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen atarian egindako lana jarri du Askapenako kideak adibide gisa: nazioarteko gai zehatzak lantzen dituzten elkarte ugarirekin batera, konpromiso batzuk eskatu zizkieten alderdiei. «Harago joan behar dugu egunerokoan. Gure helburuak argi izanda: Euskal Herri independente, sozialista eta internazionalistaren alde ari gara, eta bidelagun ezberdinak izango ditugu hor».

Bide horretan jarraitzeko, Borrokak uztartzen aukeratu dute lelo gisa. «30 urtez aritu gara borrokak uztartzen, eta horretan jarraituko dugu». Argentina, Uruguai, Bolivia, Brasil, Mexiko, Venezuela, Kuba, Bretainia, Herrialde Katalanak, Palestina... Bada nondik hasi. Herriz herriko aurkezpenak egiten hasiak dira, eta horretan segituko dute martxoan. Parte hartzeko, apirilaren 16rako eman behar da izena brigadak@askapena.org helbidean.

Brigaden «garrantzi politiko eta kolektiboa» nabarmendu du Goienetxeak: «Nahiz eta taldean joan, zeu itzultzen zara, esperientzia pertsonal horrekin, eta zeuk kolektibizatzen duzu hori, zure auzoan, herrian, lantokian...». Gesalagaren hitzetan, esperientzia politikoa izanik ere, hori baino gehiago ematen du brigada batek: «Bihotzera iristen da».]]>
<![CDATA[Desarmatzea: NEB oinarri, euskal gizartea eta erakundeak sostengu]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1757/006/001/2017-02-17/desarmatzea_neb_oinarri_euskal_gizartea_eta_erakundeak_sostengu.htm Fri, 17 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1757/006/001/2017-02-17/desarmatzea_neb_oinarri_euskal_gizartea_eta_erakundeak_sostengu.htm Armagabetze adostu, ordenatu eta nazioarteak egiaztatuaren alde izeneko txostenean. ETAren armagabetze prozesuan 2011tik aurrera egindako bidea aztertu, eta irizpide eta proposamen zehatzak egin dituzte. Arma, lehergai eta munizioak erabilera operatibotik kanpo uzteko eta inbentarioa egiteko ETAk NBE Nazioarteko Egiaztatze Batzordearekin hartutako konpromisoak bete ondoren, nabarmendu dute orain armategien «suntsitze prozesuari» ekiteko ordua dela.

Ez da hutsetik egindako proposamena. Foro Sozial Iraunkorreko kideek jakinarazi dute «goi mailako bilerak» egin dituztela zenbait eragilerekin, Nafarroako Gobernuarekin, Eusko Jaurlaritzarekin eta EAEko eta Nafarroako legebiltzarretan ordezkaritza duten alderdi guztiekin —PPrekin eta UPNrekin izan ezik—. ETAren ordezkari David Plarekin ere eskatu zuten bilkura, baina ukatu egin zieten —Pla 2015eko irailean atxilotu zuten Baigorrin (Nafarroa Beherea), eta Frantzian dute preso geroztik—. Ondorio baikorrak atera dituzte: «Eragile guztien artean adostasuna dago armategien desegitearen bitartez ETAren armagabetze osoari dagokionez». Prozesua «arrazoizko epe batean», egutegi adostu batekin, eta nazioartean egiaztatuta egin behar dela nabarmendu dute.

Horretarako, hainbat neurri proposatu dituzte: EAEko eta Nafarroako erakundeek Nazioarteko Egiaztatze Batzordearekin «lotura mekanismoak» izatea, Ipar Euskal Herriko hautetsiekin ere antzeko batzorde bat osatzea, erakundeen eta gizarteko eragileen arteko bilguneak sortzea, eta Europako eta munduko erakundeei prozesuaren berri ematea.

«Gaur gertuago gaude»

Orain arte aurreratutakoari gainbegiratu bat egiten dio Foro Sozial Iraunkorrak txostenean: 2011ko ETAren adierazpenetik 2013ko aldebakarreko zigilatzeko prozesuaren hasierara, eta 2014ko aurreneko zigilatzea berretsi ondotik 2016ko Luhusoko gertakarietara. «ETAk Iparraldeko gizarte zibileko kideekin trukatutako gutunetan aditzera eman du desarmatzearen bideari heltzeko prest dagoela», nabarmendu dute.

Gogora ekarri dituzte Espainiako eta Frantziako gobernuek jarritako «oztopoak»: NEBko kideak Auzitegi Nazionalera deitzea, Frantzian eta Ipar Euskal Herrian polizia operazioak egitea, eta gizarte zibileko pertsona esanguratsuen kontra egitea. Baina, adierazi dute zailtasun horien gainetik positibotzat jo beharreko mugarri batzuk egon direla: iazko azaroan ETAk gizarte zibileko kideekin izandako eskutitz trukean esandakoak, 2014an eta 2016an Eusko Jaurlaritzak armagabetzerako egindako proposamenak, iazko abenduan Ipar Euskal Herriko 600 hautetsik argitaratutako gutuna, Hego Euskal Herriko alderdi eta sindikatu ia denek aurkeztutako adierazpena... «Gaur gertuago gaude, arrazoizko epe batean, ETAren arma guztiak suntsitzearen ondorioz, armagabetze osoa burutuko den egunetik. Eta jendarte zibilaren inplikazioa da, hain zuzen, aurrerapen hau ahalbidetzen duena».

Era berean, ontzat jo dituzte nola Iñigo Urkulluk hala Jean-Marc Ayraultek ETAren desarmatzeaz esandakoak.]]>
<![CDATA[Egiaztatze Batzordea euskal erakundeek eta gizarte zibilak sostengatzea proposatu du Foro Sozialak]]> http://www.berria.eus/albisteak/131727/egiaztatze_batzordea_euskal_erakundeek_eta_gizarte_zibilak_sostengatzea_proposatu_du_foro_sozialak.htm Thu, 16 Feb 2017 07:28:14 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/albisteak/131727/egiaztatze_batzordea_euskal_erakundeek_eta_gizarte_zibilak_sostengatzea_proposatu_du_foro_sozialak.htm <![CDATA[Oiartzualdeko galdeketak baditu Berme eta Jarraipen batzordeak]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1757/004/001/2017-02-16/oiartzualdeko_galdeketak_baditu_berme_eta_jarraipen_batzordeak.htm Thu, 16 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1757/004/001/2017-02-16/oiartzualdeko_galdeketak_baditu_berme_eta_jarraipen_batzordeak.htm
Zazpi kidek osatuko dute Berme Batzordea: Pako Alvarezek (lehendakaria), Alazne Garmendiak (idazkaria), Joxe Angel Arbelaitz eta Maddalen Dorador abokatuek; Iñigo Urrutia jurista eta EHUko irakasleak; Maribi Juaristi juristak eta Manu Gomez irakasle eta kontsultak antolatzen adituak. Bai haiek, bai Jarraipen Taldeetako kideak «gaitasun handiko pertsonak» eta herritarrentzat ezagunak direla nabarmendu dute sustatzaileek: «Jardun sozialetan konpromiso ezagunekoak izateak balio dezake herritarren konfiantza eragiteko».

Izan ere, Demoarsoko partaideek «berme guztiekin» egin nahi dute galdeketaren prozesua. Horretarako, egiteko ugari izango dituzte Berme batzordekoek: prozedura osoa protokoloen arabera egingo dela bermatzea, jarraipen teknikoak ematea, aurretiazko botoak jasotzea, batzorde Sustatzaileari eta Jarraipenekoari aholkuak ematea, emaitzen berri ematea, bozketaren ondoren boto emaileen zerrendak eta nortasun agirien fotokopiak suntsitzen direla ziurtatzea...

Jarraipen Batzordeek ere izango dute zer eginik, mahairik mahai. Horiek izango dira udalerri bakoitzean bertatik bertara arituko direnak, besteak beste, boto kutxen segurtasuna bermatzeko, boto zenbaketen emaitzak jaso eta helarazteko... Udalerri bakoitzeko, batzorde bana egongo da; auzoz auzo ere antolatu dira Pasaian, eta lau talde osatu dituzte.

Besteak beste, ondorengo hauek hartuko dute parte Jarraipen Batzordeetan: Jon Maia dantzariak, Ion Collar zine produktoreak, Juan Karlos Alduntzin Pasaiako alkate ohiak, Iosu del Moral Donostiako Ahal Dugu-ko idazkari nagusiak, Olatz Mujika partaidetzarako teknikariak, Agustina Pontesta bake epaile ohiak, Idoia Rekalde irakasleak eta Igor San Jose sindikalistak.

Beste hainbat udalerri eta eskualdetan bezala, bide luzea egin dute Demoarsokoek ere galdeketa antolatzeko. Iazko apirilean aurkeztu zuten plataforma, eta, azaroaren 6an, giza katea egin zuten 8.000tik gora lagunek. Galderak ere zehaztu dituzte: «euskal estatuaz» galdetuko dute Lezon eta Oiartzunen, «Euskal Herri burujabeaz» Pasaian, eta «euskal errepublika burujabeaz» Errenterian. Azken horretan, beste galdera bat ere egingo diete baiezkoa erantzuten dutenei, independentziari buruz.

Denera, aurreikusi dutenez, 27 bozkaleku jarriko dituzte lau udalerrietan, eta 2.000 boluntario inguru arituko dira lanean.

2017an, 113 udalerri

Oiartzualdea ez ezik, leku gehiago ere bustiko ditu erabakitzeko ariketak martxoaren 19an. Tolosaldeko 28 udalerrietan (Gipuzkoa), Hernanin, Astigarragan eta Larrabetzun ere (Bizkaia) egingo dituzte galdeketak.

2017rako, guztira, 113 udalerritan iragarri dituzte galdeketak —520.000 biztanle dituzte—. Busturialdean, apirilaren 2an jarriko dituzte hautetsontziak, eta maiatzaren 7an iritsiko da hurrengo olatua: Arrigorriagara, Durangaldera, Lea-Artibaira, Uribe-Butroera, Uribe Kostara, Zeanurira, Orozkora (Bizkaia), Debabarrenera, Urola Kostara, Lasartera, Usurbilera (Gipuzkoa) eta Legutiora (Araba). Ekainaren 18an, Basaburuan, Bortzirietan, Imotzen, Nafarroako Mendialdean eta Sakanan (Nafarroa) izango dute aukera herritarrek, eta, udazkenean, Otxandion (Bizkaia).]]>
<![CDATA[Zuzenbidearen gainetik, estatua]]> http://www.berria.eus/paperekoa/2030/006/001/2017-02-12/zuzenbidearen_gainetik_estatua.htm Sun, 12 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/2030/006/001/2017-02-12/zuzenbidearen_gainetik_estatua.htm Vae victis, bota du bat-batean —Ai, garaituak! edo konkistatuaren mina esan nahi du—: «Hori da Espainiako Estatuan, une honetan, boterearen jarduna zeharkatzen duen araua. Ez da nahikoa garaitutakoari burua moztea —haien filosofiaz ari naiz, noski—; haren gertaera historikoa ere aldatu behar da». Burgosko prozesuarekin, adibidez, hori egin nahi izan dela salatu du —«auzipetuak antifrankistak zirela esan da, besterik gabe»—. TOP desegin, eta egun berean sortu zuten Espainiako Auzitegi Nazionala. Haren jatorria ezagutzeko, historian atzerago jo behar dela dio Castellsek: «Munstro frankista bat da».

Frankistek 1974ko azaroko Justiziaren Oinarri Organikoen Legean aipatu zuten Tribunal Central de lo Penal delakoa sortzea: «Izena ezberdina du, baina Auzitegi Nazionala guztiz ordezkatua dago lege horretan». Lege haren aurreproiektuetako bat 1967koa da, eta, hura aurkeztean, Audiencia Nacional deitu zion Francoren Justizia ministro Antonio Maria de Oriol Urquijok. «Prentsan ere agertu zen izen hori tarteka».

Juan Jose del Aguila epaileak kontatu zuen El TOP (Planeta, 2001) liburuan: Auzitegi Nazionaleko presidente Rafael de Mendizabalek (1977-1986) gutun bat bidali ziola, eta aitortu ziola bera izan zela «Auzitegi Nazionala sortzeko ideiaren aita, 1960ko hamarkadan». Hala publikatu zuen Abc egunkariak ere, 1991n. De Mendizabal Espainiako Gorteetako prokuradore izan zen, Francok zuzenean hautatuta.

Hor hasten da Auzitegi Nazionalaren 40 urteko historia. Castells: «Legez hala izan ez arren, auzitegi berezi gisa jarduten du».

GAL eta «estatuaren eskua»

Espainiako Gobernuak Auzitegi Nazionalaren gainean duen «ezohiko kontrol antikonstituzionala» funtsezkoa dela azaldu du Iñigo Iruinek. Bi bidetatik egiten du hori: Poliziak eta Guardia Zibilak instrukzioan duten boterearen bidez, eta fiskalen bidez —epaileak baino askoz gehiago dira—. «Horrela, Barne eta Justizia ministerioen presentzia zuzena dago jurisdikzio organoan», esan du Iruinek: «Salbuespen legedipean tramitatutako prozedura penaletan estatu batek eskua sartzeko daukan ezohiko gaitasunaren adibide bat da auzitegia».

Besteak beste, GALen aurkako auzietan aritu izan dira Castells eta Iruin. Nabaritu zuten «estatuaren esku» hori; agian, Castellsek dioen gisan, «estatu aparatuak estaltzeko marka bat» izan zelako GAL. Jose Amedo eta Michel Dominguez polizien aurkako epaiketan, adibidez, estatuaren funts bereizien datuak eskatu zituzten Castellsek-eta, baina Barne Ministerioak uko egin zion horiek emateari —ordurako, Amedok esana zuen funts horiek erabili zituztela—. Ikerketa oztopatzeagatik jarri zuten gero salaketa, baina Auzitegi Nazionalak bota zuen atzera. Castells: «Sua moztu behar zen, aparatu osoa ez erortzeko». Lasa-Zabala kasuan ere ezagutu zituzten presioak Iruinek-eta; beraien aurka ez ezik, epaileen eta lekukoen kontra: «Lekukoen kontrakoak izugarriak izan ziren. Haiek babesteko legeak ez zuen ezertarako balio izan. Jesus Garcia polizia epaiketan bertan hil izana da agian adierazpenik dramatikoena».

GALen inplikatutakoak baino gehiago, bestelakoak izan dira Auzitegi Nazionaletik pasatu behar izan duten gehienak. Castells eta Iruinen gisan, urte luzez aritu da Auzitegi Nazionalean Jose Mari Elosua ere, eta ez du zalantzarik: «Esango nuke auzitegi horretan 'terrorismoaren' aurka egin diren prozesu guztietan urratu dela defentsarako eskubidea».

'Dena da ETA', ETA da 'dena'

«Terrorismoaren» aterkipean, denetarik sartu izan dute; 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, ETAri laguntzea egotzi zieten askori. Bereziki, 1990eko hamarkadaren amaieratik aurrera, ETAko kidetzat hartu dituzte beste asko, eta, bide batez, haien historia berregin: alderdiak, mugimendu sozialak, kultur erakundeak, egunkariak, gazte antolakundeak... Elosuak argi du: «Ezker abertzalea, bere osotasunean, eta mugimendu sozialak indargabetzea izan zen 18/98 auziaren helburua». Iruinen hitzetan, «terrorismo desarmatua ebazpen judizial batean gorpuztea» izan zen garai hartako jauzi kualitatiboa: «Hau da, dena da ETA tesi politiko-poliziala sententzia batean jartzea».

Jarrai-Haika-Segi «terrorista» izendatzea izan liteke adibide bat. 2007ko urtarrilean auzi hartako sententzia irtetean boto partikularra eman zuen epaile batek esana du gogoan Iruinek: «Armarik gabeko jarduera terrorista bat kabineteko hipotesia da». Urte bukaerarako iritsi zen 18/98 auziko epaia. Iruin: «Terrorista izendatu zituzten 45 pertsona eta hainbat erakunde, batere armarik eta biolentzia ekintzarik gabe».

Elosuak nabarmendu du testuinguru politikoan bilatu behar dela horren azalpena. 1996an, PPk irabazi zituen Espainiako bozak, Jose Maria Aznar buru zela. Abokatuaren hitzetan, hedabideen eta Auzitegi Nazionalaren laguntzaz, «dena da ETA teoria irensgarri egin zuten, soziopolitikoki eta historikoki faltsua eta juridikoki aberrazio bat izan arren».

Ofentsiba legalari ere ekin zion PPk, PSOEren laguntzaz, Iruinek azaldu duenez: «1998-2003an egin zituzten 'terrorismoaren' aurkako lege gehienak». Iruin: «Dena da ETA teoriari eusteko garrantzi berezia ematen zaio ETAri eta ezker abertzaleari buruzko kontakizun historikoari: horren arabera, ETA ez da talde armatu bat, hainbat fronte integratzen dituen antolakuntza esparru gorena baizik. Dena da ETA baino gehiago, artifizialki eraiki dutena da ETA dela dena, osotasuna, fronte guztien lotura globala».

Horretan guztian, garrantzitsua da Espainiako Poliziari eta Guardia Zibilari emandako zeregina. Elosua: «Epaileen instruktore edo ikertzaile lana ordezkatu izan dute, epaile eta fiskalen lana edukirik gabe utziz. Haiek polizia indarrek eskatutakoa eman eta onartu dute sistematikoki». Egunkaria auzia jarri du adibide gisa abokatuak: «Egunkaria ixteko Guardia Zibilak eskatu zuen. Erabat ezohikoa eta legearen aurkakoa da hori».

Castellsen esanetan, «borrokan ari diren epaileak» dira Auzitegi Nazionalekoak, eta estatuari ez zaio interesatzen «terrorismo» delituak gertaeren lekuko epaile naturalen esku uztea: «Garrantzitsua da haientzat epaile gutxi batzuk izatea, eta Moncloaren ondoan edukitzea».

Horixe dio Iruinek ere: «Lagun-etsai eskemarekin jokatzen dute, eta instrukzio epailea akusatuaren etsai bihurtzen da». Gogoan du, esaterako, Baltasar Garzon epailearen inpartzialtasuna zalantzan jarri zenean Auzitegi Nazionalak haren alde emandako argudio bat: «ETA talde terroristaren azoteetako bat izan da». Hori inpartzialtasunarekin bateraezina dela kritikatu du Iruinek. «18/98 auzian, Angela Murillo epaileari Estrasburgoko auzitegiaren sententzia bat aipatu nion, defendatzen ari nintzena arrazoitzeko. Halako zerbait erantzun zidan: 'Tribunal honi ez zaio batere axola Estrasburgok zer dioen'».

Inkomunikazioa eta tortura

Estrasburgok maiz zigortu du Espainia tortura salaketak ez ikertzeagatik. Castells, epaileen izaeraz: «Murillok esan izan ditu ahoz gora epaile hauek pentsatzen dituztenak». Auzitegi Nazionalaren historia osoa zeharkatzen duen gaia da torturarena. Lorea Bilbao abokatuak badaki zerbait: atxiloketa inkomunikatuak zeudenero, «alarma» pizten zuten, eta, salaketak jasoz gero, auzitegietara bideratzen zituzten.

Inkomunikazioa ahalbidetzen duen legera jo du aurrena Bilbaok: «Atxilotuen eskubideak ezeztatzen ditu». Neurri hori arrazoitzeko, auto bat atera ohi dute epaileek: «'Segurtasun arrazoiak, delitu terrorista delako'. Ez dute besterik jarri behar». Atxiloaldiak iraun bitartean, habeas corpus-a eskatzen zuten abokatuek: «Beti ukatu dute».

Auzi medikuek ere ardura berezia izan dutela nabarmendu du Bilbaok. Mediku bana dago Auzitegi Nazionaleko sekzio bakoitzari atxikia; ez dira asko: «Nire ibilbidean [zortzi bat urtean], ezagutuko nituen lau edo bost. Beti dira berberak». Dena «ondo ikasia» dutela dio abokatuak: atxilotuek torturak salatzen dituztenean, ez dutela ezertan sakontzen; testigantzak haien hitzetan laburtzen dituztela txostenenetan... Txosten horiek bisita bakoitzean —zortzi edo hamabi orduan behin— bidali behar dizkiote epaileari: «Sarri ikusi izan dut: egunez eguneko bisitak egin ostean, txosten bakarrean sartzen dute dena, eta, askotan, azken egunean ematen diote epaileari. Hark, bestela ere, ez du ezer egiten. Bien ardura da».

Epaileek ere tortura salaketa asko entzun dituzte zuzenean. Bilbao: «Ironiarekin jokatzen dute sarri, gaizki sentiarazten dute atxilotua ere». Salaketa, gainera, ez dute inora bideratzen gero, abokatuaren esanetan: «Oso jarrera pasiboa izan dute epaile eta auzi medikuek; baina nik esaten dut jarrera aktiboa dutela torturaren alde, jarrera pasibo horrek ahalbidetzen duelako tortura».

Altsasu eta «terrorismoa»

2015ean, Espainiako Zigor Kodea aldatu zutenean, besteak beste, «banakako terrorismoaren» kontzeptuan sakondu zutela azaldu du Amaia Izko abokatuak. Eraso jihadisten testuinguruan egin zuten moldaketa 573. artikuluan, baina Altsasuko auzian ezarri dute lehen aldiz. Auzipetuen abokatuak gogora ekarri du terrorismoaren irakurketa hori ez dela berria: 1995ean ere egin zutela, kale borrokari erantzuteko. Kalte materialengatik, hogei urteko zigorrak ere jarri zituen Auzitegi Nazionalak. Legez kanporatzeen garaikoa izan zen beste jauzia.

Izkoren esanetan, orain arte, talde armaturen batekin «nolabaiteko lotura» justifikatu behar zuten epaileek. «Orain, hori guztia mozten da: posible da egitate terrorista bat egitea, guztiz bakana, erakunde armaturik tartean egon gabe, inongo loturarik egin gabe, artikuluko helburuak betetzen badira. Eta hori guztiz subjektiboa da». Bilakaera osoan irakurri behar da Altsasuko auzia, Izkoren ustez: «Helburua beti da terrorismotzat hartu ahal izatea estatuak nahi duena, legeen edo jurisprudentziaren bidez, hura kriminalizatzeko; Altsasukoa beste jauzi bat da bide horretan».]]>
<![CDATA[Aulkian sentitzen dena]]> http://www.berria.eus/paperekoa/2030/008/001/2017-02-12/aulkian_sentitzen_dena.htm Sun, 12 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/2030/008/001/2017-02-12/aulkian_sentitzen_dena.htm Egunkaria auzian epaitu zuten Torrealdai. Hura bezala, aulki hartan eseriak dira Arnaldo Otegi —besteak beste, Bateragune auzian epaitua— eta Ainhoa Villaverde —Segiren aurkako auzietako batean epaitua—. Garai ezberdinetan, hirurek salatu zituzten torturak, Auzitegi Nazionaletik pasatutako milaka euskal herritarretako askok bezala.

Atxiloketa unetik hasi, epaiketarekin jarraitu, eta, zigortutakoen kasuan, kondena bete arte, urte luzez baldintzatu izan du auzipetuen bizitza Auzitegi Nazionalak. Epaiketa garaia ekarri du gogora Villaverdek: «Auzipetu asko ginen; epaiketak lau hilabete iraun zen, eta horrek gure egunerokoa eten zuen, nolabait». Lana edo ikasketak utzi beharra izan zituzten batzuek. Kostu ekonomikoa ez ezik, fisikoa, psikologikoa eta animikoa ere aipatu ditu Villaverdek: «Militante gisa ere, ezin duzu ekarpena egin; gaur hemen zaude, bihar han...».

Lehenengo aldiz 1987an izan zen Otegi Auzitegi Nazionalean, Ipar Euskal Herritik kanporatua izan ondoren. Argi du, besteak beste, auzitegi hura «euskal disidentzia zigortzeko» egina dagoela: «Badakizu, kasu gehienetan, sententziak aldez aurretik idatziak direla. Inpotentzia maila bat badakar horrek. Alde baikorrean, ordea, militante politiko gisa, abertzale, independentista eta ezkertiar gisa, zure kontrako epaiketek zure proiektuaren alde gauzak esateko bozgorailu bat eskaintzen dizute, zure kontrako epaiketak sistemaren aurkako epaiketa bilakatzeko».

Hori egin nahi izan zuten Bateragune auzia deitutakoan ere. Izenetik hasita, akusazioen tesien eta errealitatearen arteko aldea nabarmena izan ohi dela azaldu du Otegik: «Gure sententzian argi esaten da ez zegoela frogarik gu Bateraguneko kideak ginela esateko. Eta, hala ere, hamar urtera zigortu gintuzten». Otegiren esanetan, fiskaltzaren tesia zen ETAk jardun armatua jarraitzearen alde ari zirela auzipetuak; defentsarena, aurkakoa. Auzitegi Nazionalak zigorra jarri, eta hilabete pasatxora iragarri zuen ETAk jardun armatua betiko utzia zuela. «Argi genuen bazegoela erabaki politiko bat gu zirkulazio politikotik kanpo uzteko. Horretarako zigortu gintuzten».

Norbere egia kontatu ezina

«Historia gertatu bezala» kontatu ezina egin zitzaion gogorrena Torrealdairi ere. Haren hitzetan, Egunkaria-ren epaiketaren aurretik, dena da ETA doktrinarekin «lur kiskaliaren politika» egon zelako. Horrek ez zien pentsamendu onik sortzen: «Gu gara hurrengoak: euskalgintza ere zaku berean sartu nahi dute orain». Egoera horretan, egiazko historia kontatzeko ezina sentitu zuela dio: «Esaterako, nola azaldu Egunkaria-ren historia, Argia aipatu gabe? Bada, horretan saiatu behar genuen areto hartan, Argia Udaletxe-ko paperetan agertzen omen zelako».

Kontatu beharreko historia hori ez da bakarrik proiektu eta mugimenduen ingurukoa izaten. Zuzenean norbere larruan bizitakoa ere bada, askotan. Tortura testigantza ugari entzun dituzte Auzitegi Nazionaleko epaile eta fiskalek. Villaverderen auziko gazte askok pasatu zuten Istanbulgo protokoloa: kasu guztietan egiaztatu zuten torturatu egin zituztela. Gazteek testigantzak emateaz gain, protokoloarekin aritu ziren psikologoek deklaratu zuten, egindako prozesua azaltzeko: «Oso adierazgarria da epaimahaiak eta fiskaltzak nola tratatu zituzten, nolako mesfidantzaz begiratzen zieten; harrokeria puntu batekin ere bai».

Besteak beste, gazteen atxiloketen arduradun izan ziren poliziek deklaratu zutenekoa ere ez du ahazteko Villaverdek: «Mozorrotuta etorri ziren, baina ez zen ezagutu ez genitzan. Gizonezkoak emakumez jantzita... Sekulako antzerkia egin zuten». Villaverderen esanetan, polizia horiek badakite inpunitatez jokatzen dutela, eta hori erakutsi zuten: «Sumario batzuk besteekin nahasten zituzten, sumario bateko auzipetuak beste batzuetakoekin... Eta, hala ere, haien hitza onartzen da. Badakite esaten dutena ontzat emango dutela, eta nahi dutena egin dezaketela».

Deklarazioetan, torturan botere judizialak izan duen erantzukizun seinalatu zuen gazteetako batek, eta Angela Murillo epailearen erreakzioa adierazgarria izan zela kontatu du Villaverdek: «Zoratu egin zen: 'Zer esan duzu? Kontuan izango dugu, sumario bat irekiko dizugu...'. Ez da onartzen torturatzen dela xede politiko jakin batekin, ez da onartzen salatzea ere».

Otegiren esanetan, «militanteak» dira Auzitegi Nazionaleko epaile gehienak: «Badira salbuespen gutxi batzuk, arlo juridikoari eusten diotenak, baina gehienak Espainiaren batasunaren eta sistemaren aldeko militanteak dira. Juridikoki aztertu edo ez, estatuaren zerbitzura hartzen dituzte erabakiak».

Akusatuen aulkitik, beldur eszenikoa ere eragiten du auzitegiko aretoak, Torrealdairen hitzetan: «Epaileak, fiskala, akusazioak eta abokatuak, guztiak Erdi Aroko jantziz mozorroturik. Guztiak zu baino gorago eseriak. Eta zu han, behean, aulki batean, akusatua, zure mundutik bortxaz aterea, inpotentzia ikaragarria barruan daukazula».

Sufrimendua eta umorea

Horri aurre egiteko, umorea izan liteke tresna bat. Otegi: «Ezker abertzalean, kartzelan gaudela, brometan esaten dugu askotan: epaiketa denak irabazten ditugu juridikoki, baina sententziak galdu egiten ditugu beti». Auzitegi Nazionalak euskal herritar askori ekarri diena ez da txantxa, ordea, ezker abertzaleko kidearen esanetan: «Sekulako sufrikarioa ekarri du». Ados dago horretan Torrealdai ere: «Auzitegi Nazionalak, euskaldun batentzat, konnotaziorik beltzenak ditu, lehen Tribunal de Orden Público-k zituen berak. Alzheimerra mesede litzateke halakoetan».]]>
<![CDATA[Lau guardia zibil epaituko dituzte martxoan, torturak leporatuta]]> http://www.berria.eus/albisteak/131538/lau_guardia_zibil_epaituko_dituzte_martxoan_torturak_leporatuta.htm Sat, 11 Feb 2017 10:17:59 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/albisteak/131538/lau_guardia_zibil_epaituko_dituzte_martxoan_torturak_leporatuta.htm <![CDATA[Zuluetaren bakartze egoera amaitzeko agindua eman du Auzitegi Nazionalak]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-02-07/zuluetaren_bakartze_egoera_amaitzeko_agindua_eman_du_auzitegi_nazionalak.htm Tue, 07 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-02-07/zuluetaren_bakartze_egoera_amaitzeko_agindua_eman_du_auzitegi_nazionalak.htm
Orain, Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako epaile Maria de los Reyes Jimenok onartu egin du Zuluetak jarritako salaketa bat, eta ziegatik kanpo eman beharreko lau ordu horietan beste presoekin egoteko aukera izan behar duela agindu dio espetxeko zuzendaritzari. Egoera hori «berehala» konpondu behar dela ebatzi du epaileak.

Europa Press agentziak eman zuen Auzitegi Nazionalaren autoaren berri, atzo. Zulueta, EPPK-ko preso gehienak bezala, lehen graduan dago sailkatuta —erregimenik gogorrena da—, baina epaileak nabarmendu duenez, horrek ez dio kentzen gainerako presoekin egoteko eskubidea. Espetxeko arduradunek argudiatu izan dute preso gutxi dagoela kartzela horretan, eta horregatik egon dela bakartuta. Zulueta eduki duten galeria espetxe barruko zigorrak betetzeko dago prestatua, eta epaileak baieztatu du bakartuta eduki dutela han: «Haren gradu berean sailkatutako presorik ez da egon han azken urtean».

NBEren Mandela arauen arabera, debekatuta egon behar luke hamabost egunetik gora preso bat bakartuta edukitzeak, kalte atzeraezinak sor ditzakeelako. Zuluetak hiru urte baino gehiago egin ditu egoera horretan. Puerto III espetxean egon da denbora horretan guztian, etxetik 1.000 kilometrora baino gehiagora. Hilabete batzuk Madrilgo Estremera kartzelan egin zituen, baina bakartuta eduki zuten han ere. Epaiketarik ere ez du izan oraindik.

Arantza Askatu plataformako kideek iazko irailean BERRIAri azaldu ziotenez, «pertsona psikikoki eta mentalki suntsitzeko helburua duen tortura zuria» da Zuluetari egin diotena. Aurreko espetxealdi batean ere antzeko egoera batean egona da Zulueta, 2010ean, Malagako (Espainia) espetxean; orduko hartan, askatu aurreko aste batzuetan soilik egon ahal izan zen gainerako presoekin. Azken hilabeteetan mobilizazio ugari egin dituzte Zulueta aske uzteko eskatzeko.

Iparragirre eta Gomez

Iparra Galdu Baik plataformak salatu duenez, Ibon Iparragirre «jipoitu» egin dute Alcala Meco espetxean (Espainia) beste hiru presok. Larunbateko bisitan jakinarazi zien presoak eraso egin ziotela: ziegan sartu, eta, kolpeen ondorioz, hortz protesia apurtu zioten, plataformaren esanetan. Naiz.eus atariaren arabera, Iparragirrek familiari deitu zion atzo: bisitatik atera eta gutxira berriz jo zutela kontatu zien, eta konortea galdu zuela. Gaitz larri eta sendaezina du Iparragirrek; hiesa, fase aurreratuan. Hura eta Oier Gomez euskal presoa «berehala» askatzeko eskatu zuen Sortuk, atzo, ohar bidez.

Etxerat elkarteak azaldu zuenez, bizkarrezurreko tumore bat kendu berri diote Gomezi, eta biopsiaren emaitzen zain dago. Meauxeko (Frantzia) espetxean dute, eta minez egon da azken bi hilabeteetan. Etxerat-ek salatu du eskuburdinak esku eta hanketan jarrita eraman zutela ospitalera, eta bridekin ere lotu zuten azterketa bat egiteko. 2013an ere minbizia izan zuen Gomezek.]]>
<![CDATA[Alabarekin gehiago egoten utzi bai, baina zigorra ez diote etengo Majarenasi]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1736/007/001/2017-02-04/alabarekin_gehiago_egoten_utzi_bai_baina_zigorra_ez_diote_etengo_majarenasi.htm Sat, 04 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1736/007/001/2017-02-04/alabarekin_gehiago_egoten_utzi_bai_baina_zigorra_ez_diote_etengo_majarenasi.htm
Majarenas Picassenteko (Valentzia, Herrialde Katalanak) kartzelan daukate urrunduta, etxetik 595 kilometrora. Joan den urtarrilaren 12an, euskal presoaren bi urteko alaba labanaz zauritu zuen haren aitak, haurra kartzelatik ateratzeko baimen bat baliatuta —amarekin bizi da haurra, kartzelan; hiru urte bete arte, horretarako aukera ematen dio legeak—. Geroztik, Valentziako La Fe ospitalean daukate alaba.

Majarenasek Zigor Kodeko 80.4 artikuluan oinarritu zuen zigorra eteteko eskaera; «ezohiko» egoeretan aplikatzen da neurri hori. Auzitegi Nazionalaren arabera, ordea, alaba gehiagotan bisitatzeko aukera onartu diotenez, konponduta dago «ez-ohiko» egoera hori: «Ez da beharrezkoa [zigorra etetea]».

Espetxe Zaintzako epaile Jose Luis Castrok onartu dio Majarenasi bisita gehiago eta luzeagoak egitea. Epaileak ebatzitakoaren arabera, «errespetatu egin behar da alabarekin ahalik eta denbora gehien egoteko amak duen eskubidea». Epaileak gaineratu du «beharrezko jotzen den guztietan» bisitatu behar duela alaba Majarenasek, «gehiago biktimizatzea» saihesteko. Hori bai, Castrok adierazi du ospitaleko ordutegiak, espetxeko segurtasun neurriak eta euskal presoa handik ospitalera lekualdatzekoak ere kontuan hartu behar direla.

Oraingoz, aldaketarik ez

Irizpide horiek eman arren, Espetxe Zaintzako epaileak ez du gehiago zehaztu. Ostegunekoa da autoa, eta, atzo, behintzat, Majarenasek ez zuen aldaketarik nabaritu. Orain arte bezala jarraitzen du: bi egunetik behin, alabarekin ordubetez egoteko aukera du. Gehiago ez. Ikusteko dago nola zehazten duten Castro epaileak baimendutako neurria.

Euskal presoaren eta haren alabaren aurkako eraso matxista gertatu zenetik, asko izan dira Majarenas aske uzteko eskatu dutenak, alaba haren amarekin egotearen garrantzia aintzat hartuta. Erabakiaren berri izan ondoren, bide beretik jo du Sortuk, ohar bidez. Alderdiak salatu du, legedi arrunta ezarrita, Majarenasek aske behar lukeela, eta «mendeku gosez» ari direla jokatzen Espainiako arduradunak, presoaren eta haren alabaren «sufrimendua luzatuz». Horregatik, Majarenas «berehala» aske uzteko eta «salbuespenezko» espetxe politika behin betiko amaitzeko eskatu du Sortuk.

Erasoak Fleuryko kartzelan

Etxerat-ek salatu duenez, Fleury Merogis (Frantzia) espetxeko funtzionario batek eraso egin die hango euskal presoei. Aitor Elizaran, Andoni Goikoetxea, Ibon Goieaskoetxea eta Joseba Iturbideri eraso izan diela azaldu du elkarteak, eta haren jarrera ezagututa, urtarrilaren 19an Iñaki Reta presoak uko egin ziola funtzionario hark bera miatzeari —ez miaketari berari—. «Eztabaidaren barruan, joa izan zen planta eginez, 'ez ni ukitu' oihukatu zuen funtzionarioak, Reta aurpegian jotzen zuen bitartean». Funtzionarioaren eta espetxeko arduradunen jarrera ikusita, «tratu txarrak errazteko inpunitate eremua» sortzeko arriskua dagoela ohartarazi dute presoek, eta protestan ari dira funtzionarioa lekuz aldatu dezaten.]]>
<![CDATA[Epaiaren zain geratu dira Loiolako herri harresian atxilotutakoak]]> http://www.berria.eus/albisteak/131280/epaiaren_zain_geratu_dira_loiolako_herri_harresian_atxilotutakoak.htm Fri, 03 Feb 2017 02:14:11 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/albisteak/131280/epaiaren_zain_geratu_dira_loiolako_herri_harresian_atxilotutakoak.htm Lehenengo saio hartan, defentsak nabarmendu zuen ertzainek bertsioa aldatu dutela gertaeren egunetik aurrera. Lehen atestatuan, gertaeren egunean egindako deklarazioan, ertzainek esan zuten harresitik gazte bat ateratzen ari zirenean haren "pisuaren eraginez" oreka galdu zuela zauritutako ertzainak, eta lurra jota hartu zuela min belaunean. Epaiketan, ordea, auzipetuek kolpeka eta ostikoka eraso zietela deklaratu zuten, eta horregatik zauritu zela ertzain bat.]]> <![CDATA[Nork pizten zuen sua?]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1812/006/001/2017-02-01/nork_pizten_zuen_sua.htm Wed, 01 Feb 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1812/006/001/2017-02-01/nork_pizten_zuen_sua.htm
Datu horiek, eta datuak baino gehiago, bildu ditu Justo Arriolak (Elgoibar, Gipuzkoa, 1966) Txalapartarekin ateratako A los pies del caballo. Narcotráfico, heroína y contrainsurgencia en Euskal Herria liburuan (Zaldiaren hankapean. Narkotrafikoa, heroina eta kontrainsurgentzia Euskal Herrian). Juan Carlos Uso historialariarekin sarean eztabaidan hasi, eta hark animatu zuen liburua idaztera. Arriola: «Esaten zuen motibazio politikorik ez zegoela; poliziak-eta sartuta ibiliko zirela, baina diruagatik bakarrik».

Elgoibar inguruko jendearekin hitz egiteaz gain, batez ere Interneten, liburuetan eta egunkari eta aldizkarietan zegoen informazioa bildu du Arriolak: «Ikusi nuen halako lan bat falta zela, ebidentziak jasoko zituena».

AEBetatik Elgoibarrera

Gaiari ikuspegi historikoa emanez ekin dio Arriolak liburuari, heroinaren erabilera salatu duten mugimendu politikoen kasuak aipatuz: Pantera Beltzak, Italiako mugimendu autonomoa, Bartzelona inguruko libertarioak... Euskal Herriko kasuan, Espainiako Estatuko aparatuen erantzukizunaren neurria erakusteko datuak eman nahi izan ditu: polizia eta mertzenarioen inplikazioa, ustelkeria politikoa, hedabideen zeregina, gerra zikinarekin izan zuten lotura...

Horrekin batera, besteak beste, ETAk, HBk eta bestelako mugimendu batzuek hartu zuten jarrera ere jaso du, heroinarekin ibilitakoen testigantzekin batera. Baita hainbat guraso talderen eta droga menpekotasuna landu zuten hainbat elkarteren lana ere. Kronika pertsonalagoa da azken kapitulua, garai hartan Elgoibarren bizi izandakoari buruzkoa.

Heroina kontsumoaren ondorioz hildakoen datu zehatzik ez dago. Adibidez, Osakidetzaren 2008ko txosten baten arabera, 5.549 hies kasu izan ziren EAEn; horietatik, 3.135 lagun hil ziren. 1980ko eta 1990eko hamarkadetako ikerketek diote hiesa zuten pertsonen %75-80 inguruk droga hartzen zutela zainetatik. Beste ehunka gazte hil ziren gaindosien edo droga faltsutzeen ondorioz.

Adibide ugari daude estatuaren eta narkotrafikoaren harremanei buruzkoak. Horietako bat baino ez da Osman Sabri trafikatzaile turkiarrarena. Hala adierazi zion Egin-i, kartzelatik: «Astero hamabost kilo heroina garraiatzen nituen Bilbotik Donostiara doan autobideko leku batera. Kaleko jantzitako guardia zibil batek gidatzen zuen autoa, beste batek bidea irekitzen zigun bitartean [...] Guardia zibilari galdetu nionean zein zen bidalketa masibo horren xedea, argi esan zidan: 'Euskal gazteria zigortzea ETA babesteagatik'». Sabriri ez zioen inoiz dekaraziorik ere hartu.]]>
<![CDATA[«Bake erreala» lortzeko ekintza plana aurkeztu du EH Bilduk]]> http://www.berria.eus/paperekoa/2125/015/001/2017-01-29/bake_erreala_lortzeko_ekintza_plana_aurkeztu_du_eh_bilduk.htm Sun, 29 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/2125/015/001/2017-01-29/bake_erreala_lortzeko_ekintza_plana_aurkeztu_du_eh_bilduk.htm Bakerako euskal konponbidea agirian. Ekintza plan bat dela azaldu dute, 68 neurri jasotzen dituena, hiru ataletan banatuta: Memoriadun iragana, Orainaldi baketsua eta Bizikidetza demokratikoan oinarritutako etorkizuna. 2015eko apirilean, Bakerako Euskal Bidea dokumentua aurkeztu zuen koalizioak, eta «borondate oneko adierazpen hori zehaztu» egin dute orain, Julen Arzuaga legebiltzarkideak azaldu duenez. Izan ere, normalizazio politikoa eta «behin betiko bake erreala» lortzeko baldintzak badaudela aintzat hartuta, hitzetatik ekintzetara igarotzeko garaia dela nabarmendu dute.

Donostian elkartu dira EH Bilduko kideak, Nestor Basterretxearen Bakearen usoa eskulturaren aurrean. Arzuagaz gain, bertan izan dira, besteak beste, Marian Beitialarrangoitia, Arkaitz Rodriguez, Pello Urizar, Jon Iñarritu, Ikerne Badiola eta Julen Mendoza. Koalizioko kideen iritziz, ETAk jardun armatua utzi zuenetik, biktimen aitortzan, erreparazioan eta enpatian aurreratu da zerbait, baina gutxi beste gaietan —zigor eta espetxe politika eta iheslarien itzulera, ETAren armagabetzea eta desmilitarizazioa—. Arzuaga: «Gure asmoa da arlo horiek guztiak orekatzea».

Memoriadun iragana izeneko atalean, biktima guztiak aitortu, erreparatu eta errehabilitatzea nahi dute, eta kontakizun inklusibo bat gailentzea. Memoria historikoan, besteak beste, 1977ko Espainiako Amnistia Legea indargabetzea, Egiaren Batzorde bat sortzea eta memoriaren inguruan ari diren erakundeen kontseilu iraunkor bat sortzea proposatu dute. Memoria garaikideari dagokionez, berriz, biktimak aitortu eta erreparatzeko legeria osatu bat bultzatzea, biktimen arteko gogoeta gune zabal eta iraunkorrak sustatzea, eta Nafarroan ere Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutua sortzea (Gogora).

Herritar eta eragileei deia

Orainaldi baketsua izeneko atalean sartu dituzte, besteak beste, ETAren armagabetzea, zigor eta espetxe politika eta Espainiako indar armatuen desmilitarizazioa. «Giza eskubideak urratzea eragiten duen zirkunstantzia oro konpontzea» da helburua, eta, besteak beste, «salbuespenezko» politikak indargabetzeko neurriak proposatu dituzte.

Azkenik, Bizikidetza demokratikoan oinarritutako etorkizuna izeneko zatian, berriz ez gertatzeko bermeak proposatu dituzte. Bizikidetza «gehiengo demokratikoen errespetuan» oinarritu behar dela deritzote, eta akordio bat bultzatu nahi dute horretarako, asmo sozial eta politiko guztiak «inposaketarik eta ezein indarkeria motara jotzeko mehatxurik gabe» garatu ahal izateko. Bizikidetzara heltzeko, arlo guztietako eskubideak bermatu beharko direla azaldu dute, «horien arragoa gisa», autodeterminaziorako eta bakerako eskubideak aipatuta.

Arzuagak esan du ekintza horiek denak gauzatuz gero lor litekeela bake eta bizikidetza normalizatuko agertokia. Plana irekia dela nabarmendu, eta parte hartzera deitu ditu herritar, eragile eta erakundeak: «Guztion artean bakarrik lortuko dugu».]]>
<![CDATA[Ertzainek bertsioa aldatu izana nabarmendu du defentsak Loiolako auziko epaiketan]]> http://www.berria.eus/albisteak/131031/ertzainek_bertsioa_aldatu_izana_nabarmendu_du_defentsak_loiolako_auziko_epaiketan.htm Fri, 27 Jan 2017 10:57:22 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/albisteak/131031/ertzainek_bertsioa_aldatu_izana_nabarmendu_du_defentsak_loiolako_auziko_epaiketan.htm
Ertzainek bertsioa aldatu izana nabarmendu zuen defentsak auzi saioan. Lehen atestatuan, gertaeren egunean egindako deklarazioan, ertzainek esan zuten harresitik gazte bat ateratzen ari zirenean haren «pisuaren eraginez» oreka galdu zuela zauritutako ertzainak, eta lurra jota hartu zuela min belaunean.

Auzipetuek BERRIAri azaldu ziotenez, Zarauzko ertzain etxera eraman zituzten atxilotuta, eta, aske uztean, ertzainek beraiek esan zieten agintearen aurkako atentatu kargurik ez leporatzea erabaki zutela, jasotako deklarazio eta irudiak aztertu ondoren.

Atzo, ordea, bestelako bertsioa eman zuten deklaratu zuten bost ertzainek. Zauritutako poliziak adierazi zuen «bereziki erasokor» aritu zirela harresian parte hartzen ari zirenetako bi. Haien aurreko gaztea askatzea lortu zutenean ostikoka jarraitu zutela, eta kolpe haietako baten ostean mina sentitu zuela belaunean. Ostikada haietako baten ondorioz oreka galdu zuela azaldu zuen ertzainak; hanka lurrean jartzean ez ziola erantzun, eta erori egin zela. Azalpen horri eutsi zioten gainerako ertzainek ere, baina, defentsako abokatuek bertsio aldaketari buruz galdetzean, ez zuten argudiorik eman. «Ez dakit», «ez naiz oroitzen».

Zauritutako ertzainak eta harekin izan ziren gehienek ziurtatu zuten Hach Embarek eta Orbegozo zirela kolpeka aritu zirenak; ileordeak zituztela jantzita, eta gorpuzkeragatik eta adinagatik ezagutu zituztela. Defentsako abokatuak nabarmendu zuen ertzainek ez zutela halakorik zehaztu aurreko bi deklarazioetan.

Bi auzipetuek ukatu egin zuten ertzainei eraso izana. Une oro jarrera baketsua izan zutela azaldu zuten, eta ertzainak aritu zirela «bortizkeriaz» -Orbegozo Donostia ospitalera eraman behar izan zuten, sudurrean jasotako kolpe baten ondorioz-. Loiolako protestaren arrazoiak ere aldarrikatu zituen Orbegozok: «28 gazte auzipetuta zeuden, eta haien defentsan joan ginen, ikusten genuelako eskubide zibil eta politikoak urratzen ari zitzaizkiela; haiei, eta guri guztioi».

Protesta eta tentsioa

11:30ean zen hastekoa auzi saioa, baina 14:00 pasatuta hasi zen, areto berean beste epaiketa bat zegoelako. Aretora sartzean, izan zen tentsio uneren bat ere, ez baitzegoen lekurik publiko guztiarentzat. Ertzain batzuk ate ondoan jarri ziren, eta, auzipetuen senideak hara biltzean, haiei bidea ixten saiatu ziren. Azkenean, bi aldeek erabaki zuten publikorik gabe egitea epaiketa.

Goizean, elkarretaratzea egin zuen Elea-Librek. 70 bat lagun elkartu ziren, Eskubide zibil eta politikoen alde, epaiketarik ez lelopean. Otsailaren 3an segituko du epaiketak, eta egun horretan bertan bukatzea espero da.]]>
<![CDATA[Ertzainen bertsio aldaketa nabarmendu du defentsak Loiolako auziko epaiketan]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1819/006/001/2017-01-27/ertzainen_bertsio_aldaketa_nabarmendu_du_defentsak_loiolako_auziko_epaiketan.htm Fri, 27 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1819/006/001/2017-01-27/ertzainen_bertsio_aldaketa_nabarmendu_du_defentsak_loiolako_auziko_epaiketan.htm
Defentsak ertzainen bertsio aldaketa nabarmendu zuen auzi saioan. Lehen atestatuan, gertaeren egunean egindako deklarazioan, ertzainek esan zuten harresitik gazte bat ateratzen ari zirenean haren «pisuaren eraginez» oreka galdu zuela zauritutako ertzainak, eta lurra jota hartu zuela min belaunean.

Auzipetuek BERRIAri azaldu ziotenez, Zarauzko ertzain etxera eraman zituzten atxilotuta, eta, aske uztean, ertzainek beraiek esan zieten agintearen aurkako atentatu kargurik ez leporatzea erabaki zutela, jasotako deklarazio eta irudiak aztertu ondoren.

Atzo, ordea, bestelako bertsioa eman zuten deklaratu zuten bost ertzainek. Zauritutako poliziak adierazi zuen «bereziki erasokor» aritu zirela harresian parte hartzen ari zirenetako bi. Haien aurreko gaztea askatzea lortu zutenean ostikoka jarraitu zutela, eta kolpe haietako baten ostean mina sentitu zuela belaunean. Ostikada haietako baten ondorioz oreka galdu zuela azaldu zuen ertzainak; hanka lurrean jartzean ez ziola erantzun, eta erori egin zela. Azalpen horri eutsi zioten gainerako ertzainek ere, baina, defentsako abokatuek bertsio aldaketari buruz galdetzean, ez zuten argudiorik eman. «Ez dakit», «ez naiz oroitzen».

Zauritutako ertzainak eta harekin izan ziren gehienek ziurtatu zuten Hach Embarek eta Orbegozo zirela kolpeka aritu zirenak; ileordeak zituztela jantzita, eta gorpuzkeragatik eta adinagatik ezagutu zituztela. Defentsako abokatuak nabarmendu zuen ertzainek ez zutela halakorik zehaztu aurreko bi deklarazioetan.

Bi auzipetuek ukatu egin zuten ertzainei eraso izana. Une oro jarrera baketsua izan zutela azaldu zuten, eta ertzainak aritu zirela «bortizkeriaz» —Orbegozo Donostia ospitalera eraman behar izan zuten, sudurrean jasotako kolpe baten ondorioz—. Loiolako protestaren arrazoiak ere aldarrikatu zituen Orbegozok: «28 gazte auzipetuta zeuden, eta haien defentsan joan ginen, ikusten genuelako eskubide zibil eta politikoak urratzen ari zitzaizkiela; haiei, eta guri guztioi».

Protesta eta tentsioa

11:30ean zen hastekoa auzi saioa, baina 14:00ak pasatuta hasi zen, areto berean beste epaiketa bat zegoelako. Aretora sartzean, izan zen tentsio uneren bat ere, ez baitzegoen lekurik publiko guztiarentzat. Ertzain batzuk ate ondoan jarri ziren, eta, auzipetuen senideak hara hurbiltzean, haiei bidea ixten saiatu ziren. Azkenean, bi aldeek erabaki zuten publikorik gabe egitea epaiketa.

Goizean, elkarretaratzea egin zuen Elea-Librek. 70 bat lagun elkartu ziren, Eskubide zibil eta politikoen alde, epaiketarik ez lelopean. Otsailaren 3an segituko du epaiketak, eta egun horretan bertan bukatzea espero da.]]>
<![CDATA[Gazte arazoak erdigunean jarrita, independentzia «egitera» jo nahi du Ernaik]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1736/006/001/2017-01-24/gazte_arazoak_erdigunean_jarrita_independentzia_egitera_jo_nahi_du_ernaik.htm Tue, 24 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1736/006/001/2017-01-24/gazte_arazoak_erdigunean_jarrita_independentzia_egitera_jo_nahi_du_ernaik.htm Zirtaka txostena, eta haren gainean eztabaidatuko dute apirilera bitarte.

Besteak beste, «gazte estrategia» eta funtzionamendua eta antolakuntza landu dituzte atzo Donostian aurkeztutako agirian. Antolakuntza mailako «egokitzapenek» garrantzi berezia hartuko dutela aurreratu dute. Hor, esaterako, «inurri lana» aipatu dute filosofia gisa: «Ez dugu espektakulurik behar, kalea da gure barometroa». Lau urteko prozesu feminista baten ondoren, garrantzia eman diote antolakunde gisa bide horretan urratsak egiteari ere, balio feministak Ernairen funtzionamenduaren oinarri izan daitezen.

Ezker abertzalean kokatu dute beren burua, eta haren «bilgune politikoa» Sortu dela aintzat hartuta, Ernaiko kideei alderdi horretan parte hartzea ere badagokiela diote. LAB, EPPK eta EIPK, EH Bildu eta «euskalgintzan, feminismoan eta internazionalismoan borrokatzen diren eragileak» ere aipatu dituzte, haiekin harremanak «estutzeko» xedez.

Boteretzea ardatz

Azken urteetan «gazte mugimenduetan borrokak pizteko arazoak» izan dituztela eta Ernairen «erreferentzia lausotu» dela aitortu dute Zirtaka txostenean: «Gazte borrokalarion identitate berri bat eraikitzeko hankamotz ibili gara». Fase berrian, «gazte arazoak erdigunean jarri eta horiek alternatiben bidez borrokatzearen aldeko apustua» proposatu dute, «euskal sozialismoa gaurdanik eraikitzeko».

Lau helburu lortu nahi dituzte horrela. Bat, «sistema kapitalista heteropatriarkal espainiarraren» hegemoniari aurre egitea; bi, burujabetza sozialaren alde dauden gazteekin aritzeko «pedagogia independentistarako bitartekoak» sortzea; hiru, gazteria independentista egituratzea, «egotetik egitera» pasatzeko; eta lau, Ernai berregituratu eta indartzea.

«Euskal Herriko gazteria langilea da artikulatu nahi dugun subjektu politikoa». Horretarako, «inurri lanaz» eta «pedagogia independentistaz» gain, boteretzea izango da estrategiaren ezaugarri: «Nazio eraikuntzako egitasmoen funtsa kontrabotere erreala sortzea eta mugen gainetik prozesu eratzaile nazional bat martxan jartzea izan behar da». Nazio estrategia eta jardun deszentralizatua uztartu nahi dituzte, «oreka egokia» mantenduz.

Gazte mugimenduetako lanaz gain, ekinbide propioa ere behar du Ernaik, txostenaren egileen iritziz: «Eraikuntza egitasmoei zuzendutako pedagogia independentista egin behar dugun bezala, independentismoari pedagogia iraultzailea esleitu behar diogu».

Zirtaka txostenaz gain, beste bat ere aurkeztu zuen talde batek —Kantauri izenekoa—, baina Ernaiko kideek ez dute eztabaidarako onartu, «prozesuaren hasieran adostutako irizpideak» betetzen ez dituela argudiatuta.

Aitzina, sostengu eske

Sostengu kanpaina bat hasi du Aitzina gazte antolakundeak, Parisen euskal presoen alde egindako ekintza baten harira. Atxilotu egin zituzten ekintzaileak, eta 9.000 euroko gastua dute. Gaztetxeak eta elkarteak sostengu ekitaldiak antolatzera deitu dituzte.]]>
<![CDATA[Bruselan hasitako lana Alemanian eta Suitzan sakonduko du Etxerat-ek]]> http://www.berria.eus/paperekoa/2094/005/002/2017-01-20/bruselan_hasitako_lana_alemanian_eta_suitzan_sakonduko_du_etxerat_ek.htm Fri, 20 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/2094/005/002/2017-01-20/bruselan_hasitako_lana_alemanian_eta_suitzan_sakonduko_du_etxerat_ek.htm
Bereziki, gaitz larriak dituzten euskal presoen egoera azaldu zieten Bruselan GUE-NGL eta ALE Europako Aliantza Librea taldeetako, Flandriako Parlamentuko eta PDECAT Kataluniako Alderdi Demokrata Europarra, Irlandako Sinn Fein eta Podemos alderdietako ordezkariei. Urtzi Errazkin eta Patricia Velez bozeramaileek Donostian egindako agerraldian azaldu dutenez, gaitz larriak dituzten euskal presoei buruzko txosten bat eman zieten, zuzeneko testigantzaz gain. Errazkin: «Mendekuz eta ankerkeriaz estatuek mantentzen duten egoeraren berri izateak ustekabea eta haserrea eragin du legebiltzarkideengan».

Bruselan izandako harrerak indarra eman die senideei, eta Europako Parlamentuko ordezkariek agertutako borondatea nabarmendu dute Etxerat-ekoek: «Hainbeste trabaren eta oztoporen gainetik, norabide egokian lanean ari gara, eta horrek gure indarra hauspotzen du». Aitortu dute horrekin ez dela nahikoa izango «salbuespenezko espetxe politika bukatzeko», Frantziako eta Espainiako gobernuen jarrera kontuan hartuta: «Hala ere, aurrerapausoa eman dugula argi dugu».

Bertakoen «utzikeria»

Europako Parlamentuan aurkitutako jarreraren aurka, Espainiako eta Frantziako gobernuek presoen arloan duten «immobilismoa» salatu dute Etxerat elkarteko bozeramaileek. Ez hori bakarrik: Euskal Herriko instituzioen «utzikeria» ere kritikatu dute, eta baita «alderdi politiko eta sektore sozial jakin batzuen konplazentzia» ere.]]>
<![CDATA[Majarenas Martutenera ekartzeko eskatu du Donostiako alkateak]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1842/005/001/2017-01-18/majarenas_martutenera_ekartzeko_eskatu_du_donostiako_alkateak.htm Wed, 18 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1842/005/001/2017-01-18/majarenas_martutenera_ekartzeko_eskatu_du_donostiako_alkateak.htm
Majarenas Donostiako Intxaurrondo auzoko bizilaguna da, baina, Espainiako Gobernuak EPPK-ko presoei ezarritako espetxe politikaren ondorioz, Picassenteko (Valentzia, Herrialde Katalanak) kartzelan daukate urrunduta, etxetik 595 kilometrora; hara joan behar izan dute presoaren gertukoek. Donostian dago erroldatuta Majarenasen alaba ere.

Atzo iluntzean, Valentziako La Fe ospitaleko zainketa intentsiboetako unitate pediatriakoan jarraitzen zuen 2 urteko haurrak —martxoan beteko ditu 3 urte; ordura arte, amarekin kartzelan bizitzeko aukera du—. Etxerat elkarteko bozeramaile Urtzi Errazkinek Euskadi Irratian azaldu zuenez, larri baina egonkor dago Majarenasen alaba, eta zertxobait hobera ere egin zuen atzo. Errazkinen esanetan, astelehen arratsaldean «momentu batez» haurrarekin egoteko aukera izan zuen euskal presoak, eta haren abokatua tramiteak egiten ari zen atzo, Majarenasek alabari «ahalik eta bisita gehien» egiteko.

Igande goizean gertatu zen hilketa saiakera. Haurraren aitak aitortu zuen berak eraso ziola umeari, labankadaz, Benifaio (Valentzia, Herrialde Katalanak) herriko etxebizitza batean. Majarenas euskal presoarekin bizi da haurra, Picassenteko espetxean, baina asteburuan hura ateratzeko baimen bat baliatu zuen aitak eraso egiteko. Etxerat elkarteak azaldu zuen banatze prozesuan daudela Majarenas eta haren bikotekide ohia, eta euskal presoaren aurkako «mendekua» izan zela haurra hiltzeko saiakera.

Protesta eta erreakzio ugari

Euskal Herrian erreakzio eta protesta ugari eragin du Majarenasen eta haren alabaren aurkako eraso matxistak. Atzo eguerdian, esaterako, elkarretaratzea egin zuten Donostian, udalak deituta. Alderdietako kideez gain, Gipuzkoako Foru Aldundiko, batzar nagusietako eta Emakundeko ordezkariak ere izan ziren protestan.

Besteak beste, EH Bilduko diputatu Marian Beitialarrangoitiak hartu zuten parte Donostiako elkarretaratzean, eta nabarmendu zuen ezin dela zalantzan jarri ama «etengabe» ondoan izateko haurraren eskubidea, «erabat osatu ahal izateko». Horregatik, Majarenas baldintzapean aske uzteko eskatu zuen: «Legeari kasu eginda, bihar bertan egon liteke aske. Borondate politiko kontua da».

Izan ere, Majarenasek beteak ditu zigorraren hiru laurdenak, eta, beraz, aukera luke baldintzapean aske geratzeko. 2005ean atxilotu zuten, eta hamahiru urte eta bi hilabeteko zigorra jarri zioten; hura osorik beteta, 2018ko apirilean irtengo litzateke. Horixe ekarri zuen gogora atzo Sarek ere, «giza eskubideen urraketa sistematikoa amaitzeko» beharra nabarmentzearekin batera. Hilketa saiakera eta euskal presoen sakabanaketa salatzeko, bilkurara deitu du gaurko Sarek: 19:00etan, Donostiako Alderdi Ederren.

Atzo iluntzean ere salatu zuten erasoa Donostian ehunka lagunek, Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxak deitutako elkarretaratzean. Astelehenean gizon batek Blanca Marques hil zuen Burlatan (Nafarroa), eta hilketa hura ere salatu zuten protesta berean —Hegoaldeko gainerako hiriburuetan bilduko dira gaur—.

BERRIAra bidalitako ohar batean, Moulins-Yzeure (Frantzia) espetxeko EPPK-ko presoek jakinarazi dute 24 orduko baraualdia egingo dutela ostiralean. «Hiru zapalkuntza» batu dira Majarenasen kasuan, haien esanetan: Euskal Herriarena, kartzela sistemarena eta patriarkatuarena. «Hau ez da kasualitatea. Badugu zer hausnartu», adierazi dute.

Gipuzkoako Batzar Nagusietako PSE-EEk «gaitzetsi» egin zuen Majarenasen eta haren alabaren aurkako erasoa. Berdin egin zuen Ezker Anitzak ere, eta salatu zuen «jabego patriarkalaren sentimendua» dagoela oinarrian; hau da, gizon erasotzailea emakumearen eta, kasu honetan, haurraren jabe sentitzea.

Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimenduarentzat, «kapitalismoak eta patriarkatuak bultzatutako pentsaera matxistaren ondorio» da erasoa, eta egoera larritu du «kartzelak sortzen duen babesgabetasunak». Majarenas «berehala» askatzeko eskatu zuten: «Haren egoera ez da bateragarria kartzelarekin».]]>
<![CDATA[Etxerat: «Harrituta geratu dira parlamentariak gaixo diren presoen egoerarekin»]]> http://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-01-12/etxerat_harrituta_geratu_dira_parlamentariak_gaixo_diren_presoen_egoerarekin.htm Thu, 12 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/1736/005/001/2017-01-12/etxerat_harrituta_geratu_dira_parlamentariak_gaixo_diren_presoen_egoerarekin.htm
Asteartean abiatu ziren Miarritzetik (Lapurdi) gaitz larriak dituzten presoen senideak, eta Bruselara iritsita, Basque Friendship taldeko bost parlamentarirekin egin zuten lehen bilera. Atzo, beteagoa izan zuten agenda, eta bi taldetan banatu ziren.

Goizean, esaterako, Flandriako Parlamentuan izan zen talde bat. Harrera ofiziala egin zieten han, eta gaitz larriak dituzten senideen testigantzak entzun ondoren, «elkartasun eta laguntza guztia» eskaini zieten politikariek.

Europako Parlamentuan, ALE Europako Aliantza Librea taldeko presidente François Alfonsirekin izan ziren aurrena: «Dudarik gabe, zerbait egin beharra dagoela esan digu», azaldu du Errazkinek. Parlamentuan ekinbideak sustatzeaz gain, gaixo diren presoei buruzko informazioa helarazteko ere eskatu die Alfonsik, haien sareetan zabaltzeko.

Prentsaurreko bat ere egin dute Etxerat-eko kideek, EH Bilduko parlamentari Josu Juaristirekin batera. Juaristik azaldu duenez, Espainiako eta Frantziako gobernuak «ez dira maila ematen ari, Europako estandarrak ezarri gabe jarraitzen baitute». Bi estatuetako legeen arabera ere preso horiek kalean behar luketela nabarmendu du Errazkinek.

Gaia nazioarteratu beharra

Bilkurarik «hunkigarriena», hala ere, GUE/NGL taldekoekin egindakoa izan da, senideen esanetan. «Esan digute ezin dela ulertu gaur egungo Europan halakoak gertatzen direnenean beste aldera begiratzea». PDECAT Kataluniako Alderdi Demokrata Europarreko Ramon Tremosarekin, Irlandako Sinn Feineko Martina Andersonekin eta Podemoseko Xabier Benitorekin ere bildu dira senideak. «Pozik» agertu dira bidaiaren emaitzarekin, eta gaia nazioartean zabaltzearen garrantzia nabarmendu dute.]]>
<![CDATA[Bake Bideak, EH Bilduk eta LABek ere deitu dute Sareren martxara]]> http://www.berria.eus/albisteak/130484/bake_bideak_eh_bilduk_eta_labek_ere_deitu_dute_sareren_martxara.htm Wed, 11 Jan 2017 09:38:54 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/albisteak/130484/bake_bideak_eh_bilduk_eta_labek_ere_deitu_dute_sareren_martxara.htm <![CDATA[ETA «erabat desarmatzea» jarri dute helburu Zoido eta Le Roux Barne ministroek]]> http://www.berria.eus/paperekoa/2279/003/001/2017-01-11/eta_erabat_desarmatzea_jarri_dute_helburu_zoido_eta_le_roux_barne_ministroek.htm Wed, 11 Jan 2017 00:00:00 +0100 Hodei Iruretagoiena http://www.berria.eus/paperekoa/2279/003/001/2017-01-11/eta_erabat_desarmatzea_jarri_dute_helburu_zoido_eta_le_roux_barne_ministroek.htm
Ez da denbora asko Zoido eta Le Roux Barne ministro karguan direla. Lehenengoak azaroaren 6an hartu zuen Jorge Fernandez Diazen lekua, Espainiako Kongresuak Mariano Rajoy presidente aukeratu ondoren. Bigarrenak, berriz, abenduaren 6an, Frantziako presidente François Hollandek Bernard Cazeneuve Barne ministro ohia lehen ministro izendatu ostean. Bi aldeen arteko lehenengo topaketan, ETAri buruz ez ezik, «terrorismo jihadistaz», immigrazioaz, Europako Batasuneko eta estatuen arteko mugen kontrolaz eta narkotrafikoaz ere aritu dira.

Zoidok eskertu egin dio Le Rouxi ETAri aurka egiten jarraitzeko agertutako borondatea. Frantziako ministroak adierazi du «erabateko armagabetzea» behar dela, eta harago ere joan da Espainiakoa: esan du ETAk «armak behin betiko entregatzea» eta hura «erabat desegitea» nahi dutela. Eta erantsi: «Eta, beraz, egindako krimenak aitor ditzala, barkamena eska diezaiela biktimei eta erantzukizun zibilari erantzun diezaiotela».

Frantziaren dokumentazioa

Eskerrak ematen jarraituta, Zoidok goraipatu egin du Frantziak Espainiari ETAri buruzko dokumentazioa eman izana. Joan den ekainean egin zuten hitzarmen baten ondoren, Parisek Madrilen esku jarri zituen, garai hartan jakinarazi zutenez, ETAren «milaka dokumentu, armak, lehergaiak eta bestelako materiala». Horiek denak atxiloketa eta inputazio berriak egiteko balia ditzaketela azaldu zuen atzo Espainiako Barne ministroak: «Oso erabilgarriak izango dira argitu gabeko hainbat kasu ikertzeko».

Ez horretarako bakarrik. Auzitegietan erabili ondoren, material hori Gasteizen eraikitzekoak diren Terrorismoaren Biktimen Memoriarako Zentrora eramateko asmoa ere agertu du Zoidok.

Frantziaren eta Espainiaren arteko elkarlana «bikaina» dela nabarmendu dute bi Barne ministroek, eta, horren adierazgarri, gogora ekarri dituzte azkenaldian egindako atxiloketak. Mikel Irastorza, David Pla eta Iratxe Sorzabalen izenak aipatuta, esan dute ETAko «zuzendari garrantzitsuak» zirela.

Luhuson (Lapurdi) egin zuten Guardia Zibilak eta Frantziako Poliziak ETAren armagabetze prozesuaren aurkako azken operazioa, eta gizarte zibileko bost lagun atxilotu zituzten, armak suntsitzen ari zirela. Hori ez zuten aipatu ministroek atzoko bileraren osteko agerraldian.

Bestalde, EBko «terrorismoaren biktimen» estatutu bat sustatzeko asmoa duela ere aurreratu zuen Zoidok Parisko bileraren ondoren. «Ekintza terrorista edonon gertatu dela ere, biktimek aitortza bat izan dezaten».]]>