Azken elkarrizketa

Joseba Azkarraga

Joseba Azkarraga

2005-04-14 - 12:00

 Erantzundako galderak

17

G. Joseba, oraindik ere internauten galderak erruz ari dira iristen, baina heldu da amaitzeko sasoia. Nolanahi ere, eskerrik asko gurean izan zarelako. Hurrena arte. berria.info

E. Eskerrik asko zuei Berriakooi, eta mil esker internauta guztiei. Aurrera bolie!

16

G. Kaixo: "Eta orain ezker abertzale osoa dabil, gutxi asko, formulazio berdin antzekoekin. Sekula bizi izan ez dugun sintonia bizi dugu, eta hori aprobetxatu beharko genukeelakoan nago". Horixe esan duzu. Eta zergatik ez duzue aukera baliatzen zuen hautagai zerrendak erretiratu eta EHAKi sustengua emateko? Irene

E. eta zergatik ez EHAK-k bereak erretiratu eta geuri eman sostengua?

15

G. Esaera zahar batek dio: "larria injustizia egoera batean justutzat hartzen bazaituzte". Ez al dizue zer pentsaturik ematen egungo egoera honetan boterearentzat zuek "formalak" izatea?

E. Gu boterearentzako 'formalak'? Begira, botereari benetan funtzionala izan zaiona ETAren borroka armatua izan da. ETArik ez balego Espainiako Proiektu Nazionalak berau sortu egingo luke. Aitzakia ezin hobea izan da hain maiteak izan ditugun proiektuen kontra jotzeko (Egunkaria, kasu), euskaldunok bulnerabilitate egoera estrukturalean jartzen gaitu, espaņolismoa indartzeko bide zuzena izan da, abertzaleen arteko elkar ulertzea oztopatzen du, ezker abertzalea bere minimo historikoetara eraman du (ikuspegi etiko, politiko, elektoral eta sozialetik)... Hori baino txollo handiagorik... Espainiako gobernuak nahi izan duen lekuan euki du ETA, eta guztiz eutsigarria egin zaio borroka armatu hori. ETAk aspaldi galdu zuen Estatua desestabilizatzeko gaitasuna. Are gehiago, egonkortu egin du. Estatuak beldur askoz handiagoa dio benetako eztabaida politiko bati (biolentziak sortzen duen distortsiorik gabe). Gogoratzen Lizarra-Garazi ekarri zuen lurrikara politikoa? Gainera, zure galdera zera sumatzen dut: biolentziaren eta arradikaltasunaren artean korrelazio zuzena dagoelakoan zaudela. Ekuazio okerra.

14

G. Zer gertatu beharko litzake Euskal Herriko ezkertiar eta subiranozale guztien artean euskal Herri Fronte bat osatzeko? Ina Oiartzabal

E. Begira, gaur Errepublikaren eguna da, eta gu Iruņeara etorri gara Euskal Errepublika aldarrikatzera. Atzo gauez nenbilen justu hori pentsatzen: fronte popularra behar dugula osatu herri honetan, ederra litzatekeela hori.

13

G. Gobernuan sartzea posible ikusten al duzue? donoxti

E. Oso-oso zaila da hori. Zer egingo genuke AHTrekin? Zelan onartu PNV-EAren epelkeria euskararen 'aldeko' politiketan? Zelan onartu euskal gobernuaren funts neoliberala (politika fiskalean, politika sozialetan...)? Gu prest gaude gobernu abertzale bati, edo abertzaleek gidatutako bati, gure babesa emateko, baina gobernuan sartzea urruti geratzen zaigu. Orain, tontokeria litzateke bide horri ate guztiak ixtea. Ikusiko dugu zelan datorren asuntoa eta horren arabera hartuko ditugu erabakiak.

12

G. Ezker Abertzale ofizialeko jende askok du Aralarren pentsaera bera, alabaina, ez dira ausartzen Aralarri botua ematen traidore eta putreak direlakoan. Zer esango zenieke egoera horretan dauden ezker abertzalekoei? Zerulegi

E. Askatasnez erabakitzeko. Ez dugu herri askerik eraikiko euskal herritarrok askatasunez jokatzen ikasten ez badugu. Proklama politiko handiek itzulpen zuzena behar dute gure eguneroko ekintzetan, borroka bideetan helburuak txertatuta dauden bezalaxe, gure eguneroko erabaki txiki eta ez hain txikietan askatasunaren (askatasun pertsonal eta kolektiboen) aldeko edo kontrako aldarriak baitaude iltzatuta. Traizioaren akusazioa erabat punitiboa da, zigortzailea, beldurraren aldekoa, gure barruak estutzea bilatzen duena. Joera horiek ez ditut batere maite. Kulpa kristauaren noziotik gertuegi ikusten ditut.

11

G. Kaixo Joseba. Elkarrizketa batean, Batasuna eta Aralarren artean bat etortze estragekioak zeudela aipatzen zinuen. Uste al duzu berriro ezker abertzale batu bat ikusteko aukera dagoenik epe ertainean? Jon

E. Nik uste dut baietz, eta gauzak gutxik sortzen didate horrenbeste ilusio. Bakoitzaren nortasun politiko propioa errespetatuz, ezker abertzalearen jardun bateratua noiz gertatuko zain nago. Hori bai, ez gara inozoak, eta jakin badakigu gauzak ez direla egun batetik bestera gertatuko, ezta gutxiago ere. Baina gauza bat ziurtatzen dizut: nik nire eskuetan dagoen guztia egingo dut norabide horretan.

10

G. Ezker Abertzalean jende zintzo askok uste du borroka armatuaren garaia pasatua dagoela. Baina pertzepzio politiko horrek ez du islarik izan Aralarren arrakasta sozial eta emaitza elektoraletan. Alegia, ez da eman trasbase mekanikorik. Zergatik? Petrus

E. Galdera ona, eta zaila erantzuten. Luze joko lidake nahi bezala erantzuteak. Soilik gauzatxo bat: sektore politiko ezberdinek nagusiki sentimendu batean hartzen dute oin, aspektu arrazionaletan baino gehiago. Arrazoi politikotik (eta etikotik) borroka armatua ez da sostengatu izan ezkerreko abertzale askoren kontzientzia politikoan. Baina lokarri emozional eta afektiboak oso eraginkorrak izan dira kasu gehienetan.

9

G. Demokraziaren izenean ez al genituzke auteskunde hauek bertan behera utzi behar edo hobe da legez kanpo utzitako hainbat pertsonen botoen jabe egitea? Maite

E. Haserrea sumatzen dizut. Begira, euskaldunoi gutxieneko demokratikoak aspalditik ez zaizkigu errekonozitzen. Ezker abertzalearen kultura politikoan presente egon da beti ikuspegi hori. Baina beti egon gara hauteskundeetan. Are gehiago, aurreko munizipaletan Durangon batasunako plataforma aurkeztu egin zen, baina Elorrion ilegalizatu egin zuten. Uste al duzu Durangoko plataformako kideek (eta legalizatutako gainontzeko guztietako kideek) birritan pentsatu zutela aurkeztu ala ez? Hauteskunde hauetan ere 'Hauteskunde antidemokratikoak' kartela ari zaizkigu gure kartelen gainean jartzen. Hauteskunde antidemokratikoak badira, zergatik aurkeztu EHAK? Ez al da EHAK hauteskunde antidemokratikoak legitimatzen eta normalizatzen ari den eragilea?

8

G. Antza, zuen programa politikoa ikusita, eta orain arte egindako ibilbide politikoan, benetako garrantzia emoten diozuela Ezker nortasunari ( Etxebizitza, AHTren aurkako borrokan buru belarri agertu zarete, ekologia, drogen legeztapenaren inguruko eztabaidak atara dituzue, mugimendu sozialekin harreman zuzena zuen zerrendetan, eta abar . . .) argi geratu da. Benetan ibilibide horri eutsiko diozue ere E.A.En, edota Sozialista Abertzaleak bezala, soilik, baldin eta ikurrinaz hitz egiten baldin bada hor egongo zarete present? Aldez aurretiko eskerrak, eta nere lehendabiziko bozka jasoko dozue ! ! ( Iker 19 urte - Fika ) Iker

E. Ezta pentsatu ere. Ezker ikuspegi hori ez dugu inolaz ere alboratuko. Ezker sentimendua eta gure herria ezkerretik eraikitzeko gogoa bihotzondoan daroagu. Areago, zuk Batasunarekiko azaltzen duzun ikuspegi kritikoa geure egiten dugu, gehiegitxotan kontsideratu baitira gauza asko bigarren mailakotzat, gehiegitxotan utzi dira gauza asko independentziaren egunerako. Herrigintzan egunero jardun beharra dago. Horregatik, besteak beste, Aukera Guztiak-ek planteatu zigunean gure programa erabat alboratzea zera erantzun genien: eta zer egingo dugun AHT-rekin. euskararekin, pobreziarekin, eskubide sozialekin, etxebizitzarekin...? Defenda daitezke eskubide zibil eta politikoak, sutsu defendatu ere, gainontzeko eskubideak alboratu barik.

7

G. Aralarren kontrako erasoak ez al dira ugaitu azkenaldian? Ezker abertzalearen baitan etena sakontzen ari delakoan nago. Mikel

E. Aralarren kontrako erasoak aspaldikoak dira. Agian zertxobait areagotu dira, baina ez gehiegi (orain arte ezezagunagoak izan dira agian). Ezker abertzalearen baitan etena sakontzen ari bada ez da gugatik izango, inondik ere. Guk oso garbi dugu ahaleginak egin behar ditugula elkarlanean aurrera egiteko, gure dokumento politiko guztietan jasotzen dugun asmo estrategikoa da. Erasoen aurrean ere zera esan diogu batasunako munduari: ez dela garaia elkar jipoitzeko, txotxolokeria dela hori, norbaitek interesa badu horretan espaņolismoa dela hori (eta PNV-EAren epelari), ordua dugula bion artean pilatutako sastraka ugaria erre eta dugun altxorraz jabetzeko. Hau ez da erretorika hutsa. Sinetsita nago herri perspektiba batetik (gehiago interesatzen zait perspektiba hori alderdi perspektiba baino) behar-beharrezkoa da ezker abertzale indartsu bat, eta horretarako zibila eta zabala behar du.

6

G. Gaur egungo egoera politikoa ikusita eta Estatutu berriaren proposamenak izan due rekorrido laburra ikusita. Gehien bat madrildik jarritako trabei begiratuz. uste duzue Euskall herriak dituen behar politiko-sozial-ekonomikoei erantzuteko bide instituzinala landuaz aasetuko direla? joseba

E. Ez. Inondik inora. Horixe da, hain zuzen ere, Ibarretxeri luzatu diogun kritikarik garrantzitsuenetakoa. Zelan da posible edukiz soberanistaz hornituta datorren proposamen politikoaren aurrerabidea parametro instituzional hutsetan funtsatzea? Ikuspegi izugarri laburra iruditzen zaigu. Behar-beharrezkoa izango da gehiengo sindikal abertzalearen inplikazioa, eta baita ere Euskal Herriko gizarte zibilean ditugun 'indar bizi' guztien esku hartzea. Soberanismoaren aldeko mugimendu geraezina, atzera bueltarik gabekoa, mamitu behar dugu, eta hori ezin da sekula bide instituzional estuetara mugatu. Ez bakarrik gatazka politikoa konpontzeko. Gizartearen antolakuntzan orohar gizarte ahalik eta auto-eratuena bultzatu gura genuke Aralarretik, gizarte bizitzako arlo ezberdinak auto-eraketaren bidetik ikusi gura genituzke. Nik neuk ez diot klase politikoari estima gehiegirik. Beti ibili izan naiz gizarte erakundeetan, politika 'formaletik' kanpo, eta esango nuke gizarte mugimenduen lurralde horretan (Parlamentuetatik kanpo) mamitu dela azken 40 urteotako agenda politikoa: feminismoa, antimilitarismoa, ekologia... Horiek izan dira gure menedebaldeko gizarteetako fenomenorik interesanteenak, gure gizarteetako arazoen muinera jo dutenak, eta halaxe izaten jarraituko du, dudarik ez dut. Parlamentuetatik kanpo idatziko da aurrerantzean ere agenda politikoaren zati oso-oso inportantea. Ezker eraldatzaile batek oso kontuan izan behar luke hori. Gehiago esango dizut: azken urteotako klase politikoak bere existentziarako baldintzak izugarri hobetu ditu, eta gainontzeko herritarronak kaskartu (prekarietate laborala instituzionalizatu du, esaterako), hori izan du gustuko kirola. Herritarrok birritan pentsa beharko genuke lau urteko kontratu hori (portzierto, oso baldintza oneko kontratua) nori egin, azken urteotan eskubide sozial eta laboralen kontra egin dutenei, ala eskubide horiek sutsu zainduko dituztenei.

5

G. Presio handiarekin lanean ari zaretela iruditzen zait eta horrek ez dizue lagundu zuen potentzial guztia askatzen utzi. Ez al duzue uste markaje estu eta itogarria egiten ari zaizuela sektore guztietatik? Josu

E. Ez dakit kanpotik ze inpresio izango duzuen. Baliteke presiopean ari garenaren sentsazio transmititzea. Baina begira, ni disfrutatzen ari naiz (momentu latz samarrak ere badaudela onartuz jakina). Gainera, begitantzen zait lehenengoz azaldu dela Arlarren aurpegi gaztea, freskoa, berritzailea, bere diskurtso estrategikoa, eta bere etorkizunerako planteamendu politiko sektorialak. Pena bakarra daukat: lehenago hasi bagina jendeari aukera gehiago emango geniokeen geure esakintza bere osotatsunean ezagutzeko. Baina hori ez da gure esku egon bakarrik. Inori ez zaio interesatzen Aralar gorpuztea, inori. Eta komunikabideen partetik ez dugu inongo laguntzarik izan, guztiz kontrakoa baizik. Egia da markaje estua izan dugula ikuspegi horretatik.

4

G. epa joseba: hauteskunde kanpaina hasi aintzin argin neukan ezkertiar eta abertzale gisa nuen bozkarako aukera Aralar zela. Batasunak ez du aukerarik, Aukera guztiak-i ez diote utzi hauteskunde hauetan parte hartzen... ezkertiar eta abertzale espresio nagusi bakarra Aralar zen beraz. Baina EHAK alderdiak inoiz,aspaldiko urte hauetan izandako borondate politiko keinurik handiena egin du aurreko astean. Aukera Guztiak taldearen ahotsa izan asmoz. Autodeterminazioa, bakea eta demokrazia defendatuz. Ezin esan beste alderdi abertzaleek ere horrelakorik defendatzen ez dutenik baina kontua zera da EHAK alderdiak zenbait eserleku ateratzeko aukera dakusat. Aralarren aldean asko. Beraz nire bozka eraginkortasunari eman nahi nioke. Ofentsiba espainola ekiditeko autonomian; horrela kontua da zer egingo luke aralarrek baldin eta eserleku bakarra ere lortuko ezpalu? azken sondeoek eman bezala? bere eragintza politikoa udaletara mugatuko da soilik? Eraginkortasunaren ondorioz, haulki ezkertiar eta abertzaleen kopuru handia nahi baitut apirilaren 18an. Esker mila. jon apeztegia

E. Ni ez nintzake gehiegi fidatuko sondeoekin. Gehiago lortuko dugula sinetsita nago. Eserleku bakarra lortuko bagenu ere (ez dut uste hala izango denik) hori seguruenera nahikoa izango litzateke giltza izateko. Baina tira, egia da zure zalantza ezkerreko abertzale askoren zalantza dela. Nik uste beharrezkoa dela abertzale eta soberaniston artean elkar ulertze dinamikak sortzeko borondatea duen ezker abertzalea bultzatzea. Uste dut hori Aralar dela. Jendea nazkatuta dago, asper eginda gaude indar abertzaleen arteko ez ulertzeekin. Guk ulertze dinamikak bultzatuko ditugu, Nafarroa Bairekin egin genuen bezala, hori dugu bokazioa (ea beste ezker abertzalea bidaide dugun), eta hori da 'tablero' politikoari astindu galanta emango liokeen estrategia politikoa. ELAk ere oso garbi ikusten dugu, begi onez esango nuke nik. Hori bai, elkar ulertze prozesuak bultzatuko ditugu baldin eta horretarako oinarri onak ikusten baditugu EAJren partetik nagusiki, epelkeriarik gabe, konfrontazio demokratikorako prestu, politika aurrerakoiak bultzatuz, eta euskararen aldeko asko indartsuagoak izango diren politikak sustatuz (Kontseiluak aspalditxotik esandakaren bidetik).

3

G. Zibil eta zabal. Ez al dago bada Ezker Abertzale zibilik zuetaz gain? Zatiketak lagundu al du batere zabaltzean? Ibai

E. Zibil eta zabal leloak ez du esan gura zuk iradokitzen duzuna. Zera esan gura dugu: ordua dela planteamendu zibil eta politiko hutsetatik abiatuko den ezker abertzale zabal eta pluralaren alde egiteko. Herri honetan ezker abertzale zatikatua izatea luxua baita, are gehiago hain une politiko garrantzitsuan. Guk ez ditugu zatiketak maite. Are gehiago, gure ikuspegi estrategikoak batzea du helburu nagusi, elkar ulertzearen aldeko dinamikak sortzea, ezker abertzale ezberdinen artean nagusiki, baina baita ere autodeterminazioaren aldeko indar ezberdinen artean. Herri honetan ETA da zatiketarako motibo garrantzitsua. Eurek ere badakite hori.

2

G. Zertan ezberdintzen da Aralar Batasunatik? joni

E. Sortu ginenean gutxienez hiru gauza garrantzitsu azpimarratu genituen: bide zibil eta politiko hutsetatik nahi genuela ezker abertzalea (Euskal Herritarroken ildotik); gure herrian hiru erabaki esparru bereiztu behar zirela; eta normalizazioaren eta baketzearen bidean bi mahai bereiztu behar zirela (ETAk eta estatuak osatutakoa eta eragile politiko eta sozialek osatutakoa). Batasunak bere egin zituen postulatu horiek guztiak Anoetan, hots, guk duela lau urte erabakitakoa. Denetik entzun behar izan genuen. Denetik. Eta orain ezker abertzale osoa dabil, gutxi asko, formulazio berdin antzekoekin. Sekula bizi izan ez dugun sintonia bizi dugu, eta hori aprobetxatu beharko genukeelakoan nago.

1

G. Zertan geratu da desobedientzia zibila Leitzako ikurriņaren kontuan? Noraino iristen da Aralarren desobedientzia zibilerako adorea? Epaileen mehatxuaren aurrean atzera egingo al du beti Aralarrek? Edo zein kasutan egingo du aurrera? Zeinetan atzera? Eskerrik asko. Gipuzkoako nafarra

E. Kaixo. Oker ez banabil ikurriņaren kontuari bidea eman berri zio Nafarroan, bide duina esango nuke. Desobedientzia zibilaren inguruko apustua oraindik behar den moduan garatzeke dugu, ez Aralarrekook soilik, abertzale guztiok esango nuke nik. Eta potentzial handia ikusten diogu. Baina, egia da horretarako etrategia bateratuak diseinatu beharko genituzkeela., desobedientzia zibila ez baita alderdi baten kontua. Edozelan ere, bide desobedienteak eraginkorrak izan daitezen borroka armatua oztopoa da, oso zaila baita bi bide hain kontrajarri horiek bateragarri egitea. Horixe esaten dute bide horren eraginkortasunaz eta potentzialaz hitz egiten duten gehienek, eta gu ere iritzi horretakoak gara. Dena den, alderdi ia hasi berria gara, gauza asko dugu hobetzeko, eta desobedientziaren bidea da euretako bat.