Albistea entzun

Maite Iturre. Udalbiltzako lehendakariordea

«Udalek zeregin aktiboa joka dezakete bake prozesuan»

Elkarbizitza oinarri hartuta Euskal Herrian bestelako kultura politiko bat sustatzeko tokiko erakundeen egitekoa beharrezkoa dela uste du Maite Iturrek.

Edurne Begiristain -

2013ko irailak 27

Udalen eginkizuna bake prozesuetan izenburupean, nazioarteko konferentzia bat antolatu zuen joan den asteburuan GABB Kurdistango udalen elkarteak herrialde hartan. Bertan parte hartu zuen Udalbiltzako lehendakariorde eta nazioarteko arduradun Maite Iturrek. Han azaldu zuenez, udalei tresnak eman behar zaizkie Euskal Herrian abian den prozesua sustatu dezaten.

Nola sortu zen Kurdistango konferentziara joateko aukera?

Bi udal erakundeok ekainean ezagutu genuen elkar, GABB Kurdistango udalen elkarteko ordezkariek Euskal Herria bisitatu zutenean. Orduan eman ziguten konferentziaren berri, eta parte hartzera gonbidatu gintuzten. Udalbiltzarekin batera, Europako beste udal elkarte batzuk ere izan dira han, Suediakoak eta Bruselakoak esaterako, eta baita Europako eta Ekialde Hurbileko erakundeetako eta alderdietako ordezkariak ere. Oso esperientzia aberasgarria izan da.

Udalbiltzaren izenean txosten bat aurkeztu zenuen. Zein mezu eraman zenuen konferentziara?

Lehenik eta behin, Euskal Herriko egoera politikoaren azterketa egin nuen. Eta, horrekin batera, udalek bake prozesuetan lan handia egin dezaketela nabarmendu nuen. Udalbiltzan uste dugu udalek zeregin handia dutela bake prozesuetan. Herritarrengandik gertuen dauden erakundeak diren heinean, eta bakea eta elkarbizitza herrietan gauzatu behar den zerbait den heinean, tokiko erakundeek oso rol aktiboa jokatu dezakete bake prozesuetan. Horretarako, lehenik eta behin aitortu beharra dago biktima asko egon direla, biolentzia mota askotarikoak eragindakoak, eta guztiok egin beharko genukeela horri buruzko autokritika. Uste dugu elkarbizitza sustatu nahi bada, pertsona guztien giza eskubide guztiak errespetatzea funtsezkoa dela. Oinarri horiek aintzat hartuta, udalek bake prozesuak bultzatzeko jarduerak martxan jar ditzakete: besteak beste, programak, sentsibilizazio kanpainak, prestakuntza ikastaroak, argitalpenak...

Eredugarritzat jo zenuen urte hasieran Errenteriako Udalak antolatutako giza eskubideei buruzko zikloa. Zergatik?

Udalek bake prozesuan eragiteko duten gaitasunaren adibide interesgarria delako. Gisa horretako ekitaldiak antolatzeak balio handia dauka bizikidetza sustatzeko. Alegia, zikloa bera antolatzeko lortutako adostasuna balio handikoa izan zen. Jardunaldi horrek eman zuenetik harago, hura posible bihurtzea izan zen zailena, eta hori azpimarratzekoa da.

Urrian Donostian egingo den munduko alkateen konferentzia ere aipatu zenuen adibide gisa. Zein ekarpen egin diezaioke konferentzia horrek bake prozesuari?

Donostian egin nahi den udalen konferentzia Kurdistanen egindakoaren antzekoa izango da. Gogoetarako aukera emango du: udalek nola lagundu dezakete bake prozesuan? Zer egin dezakete normalizazio politikoaren alde? Gisa horretako konferentziek norabide bikoitza dute: batetik, bertan parte hartzen dutenek ateratzen dituzten ondorioak eta egiten dituzten hausnarketak daude, eta, bestetik, komunikabideetan agertzen den ekitaldi garrantzitsu bat izanda, bake prozesuan inplikatuta daudenen jarrerak noraino mugiarazten dituen ikusteko balioko du. Garrantzitsuena da gaia mahai gainean jarriko dela, toki batean eta bestean dauden jarrerak ikusiko direla, eta hausnarketa eragiteko tresna izango dela.

Euskal Herrian bestelako kultura politiko bat behar dela esan zenuen hitzaldian. Zer esan nahi zenuen?

Ezinbestekoa da onartzea aniztasuna dagoela gizartean, eta bestearen ezaugarriak aitortu behar ditugula, lehenik eta behin, hortik errespetua eta tolerantziara igarotzeko. Aitortzen baldin badugu bestearen iritzia existitzen dela, aniztasuna bermatuko dugu, eta modu horizontalean lan egiteko aukerak izango ditugu. Ordea, bestea ukatzen badugu, errealitatea bera ukatzen egongo gara. Leku askotan, Euskal Herrian barne, bestearen arrazoiak, sufrimendua eta gogoetak ukatu egin ditugu. Ikasi behar dugu bestearen existentzia onartzen eta errespetatzen, eta aniztasun horrekin lan egiten.

Udalek zein tresna dituzte baketzearen alde lan egiteko?

Txostenean aipatu nuen normalizazio politikoaren alde lanean ibilitako Johan Galtung adituaren teoria bat. Berak biolentzia eta bake motez hitz egiten du. Biolentziari dagokionez, berak dio biolentzia zuzena dagoela batetik, eta estrukturalak edo egiturazkoak diren beste biolentziak bestetik; hau da, ekonomikoak, politikoak eta sinbolikoak. Teoria hori erabilgarria da zehazteko gizabanakoek eta udalek bake prozesu batean egin dezaketena. Hainbat planotan lan egin daitekeela dio Galtungenek: batetik, modu prebentiboan, biolentzia ekiditeko, eta, bestetik, sendagarri moduan, biolentzia murrizteko. Bi bide horiek, prebentzioarena eta sendatzearena, hainbat esparrutan landu daitezke, baita udaletatik ere. Udalentzat baliagarria da hori, ikus dezaten posible dela pauso txikiak ematea bake bidean.

Udal mailan oraindik lan asko dago egiteko baketzean?

Bai, bide handia dago egiteko. Baina kontuan hartu behar da udalek, bereziki txikiek, egunerokotasunarekin lotutako gauza asko egin behar dituztela, eta norberaren ekimenaren esku dagoela baketzean urratsak egitea. Horregatik uste dugu gai hau mahai gainean jarri behar dugula, udalei adibideak eman behar dizkiegula, bidea markatu ahal zaiela, zer egin iradokitu ahal zaiela... Izan ere, udalek badute rol bat jokatzeko bake prozesuan.

Eta Udalbiltzatik zein ekarpen egin diezaiokezue bake prozesuari?

Uste dugu funtsezkoa dela bake prozesu hau aurrera eramatea gurea den helburu nagusiari eusteko, alegia, nazio eraikuntza lortzeko. Horretan ari gara lanean, baina argi dago kultura politiko berri bat zabalduta balego, askoz ere errazago litzatekeela lan egitea. Uste dugu egungo geldiune egoera haustea garrantzitsua dela gure helburuari eusteko.

Kurdistango konferentziatik zein irakaspen ekarri duzu?

Bereziki deigarria iruditu zitzaidan Kurdistango eta Siriako ordezkariek emakumearen egitekoari eman dioten garrantzia. Herrialde horietako udaletan gogor ari dira lanean emakumearen presentzia indartzeko, eta bake prozesuetan haien parte hartzea sustatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Llotja de Marreko alderdien ordezkariak, iaz, Espainiako Kongresuan. ©Javier Lizón / EFE

Alderdi subiranistek Espainiako Konstituzioa «agortuta» dagoela aldarrikatu dute

Paulo Ostolaza

Konstituzioaren Egunaren bezperan, ohar bateratu bat plazaratu dute Llotja de Marreko akordioaren sinatzaileek. «Herrien autodeterminazio eskubidean oinarritutako eredu bat» eskatu dute.

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Gure ustez, beharrezkoa da EAJ gobernutik kanporatzea»

Gotzon Hermosilla

Ezker Anitza-IUk X. Batzarra egin du, eta EAEn «ezkerreko alternatiba sendo bat» osatu behar dela nabarmendu dute berriro, «Nafarroan egin denaren antzera».
 ©CHEMA MOYA / EFE

«Kontuen emaitzak ikusita, esango nuke badugula zer esana»

Iosu Alberdi

Kongresuan kontuen inguruko lehen akordio bat lortu arren, Esteban ez da negoziazio mahaitik altxatu. Aurrekontuen ingurukoak izan ditu hizpide; baita datozen hilabeteetan irits daitezkeen lege erreformak ere.
Bakegileen agerraldi jendetsua, gaur, Hiriburun ©Guillaume Fauveau

Bakegileek mobilizazio fase berria abiatuko dute

Ekhi Erremundegi Beloki

Gatazkaren konponbidean aitzina egiten Frantziako Gobernuaren «borondatea falta» dela eta, desobedientzia zibilari ekingo diote. Urtarrilaren 8an Baionan eginen duten manifestazioa izanen da fase berriaren hasiera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.