Noiz sortua: 2014-02-25 00:30:00

Kritika. Antzerkia

Nor ez da inor

Jokin Oregik idatzitako <em>Itzala</em> obra antzeztu du Kabia taldeak.
Jokin Oregik idatzitako Itzala obra antzeztu du Kabia taldeak. JAVIER J GUMIEL G

Agus Perez -

2014ko otsailak 25

'Itzala' eta 'Pepino ustelak (hozkailuan)'

Lekuak: Donostiako Lugaritz eta Kultur Leioa aretoak. Egunak: Otsailak 21 eta 22.

Bi bakarrizketa mamitsu eta berezi plazaratu dira asteburuan, oso planteamendu eta egikera desberdinetatik abiatuta, eta bietan izan da gizakia protagonista —nor bestela?—, gizartean inor ez direnen ordezkaritzat hartuta.

Anonimotasun horren erakusgarri, Kabia taldearen Itzala izeneko obran Nor deitura jarri diote Florentino Badiolak antzezten duen pertsonaia zorigabeari. Jokin Oregiren testuan garrantzi handia dauka heriotzaren pertsonaiak ere —Joseba Uribarrik antzeztua—, eta egia da aurrekari lausoak bilatu daitezkeela Sarrionandiaren Itzalarekin solasa eta Atxagaren Bagdadeko morroia ipuinetan, baina argi dago Oregik idatzitakoak bizi propioa daukala esandako erreferenteetatik harago.

Gutxieneko eszenografia baten laguntzaz, bi aktoreen esku geratu da emanaldia portu onera eramateko ardura, eta zeregin horretan bikain aritu dira biak ala biak: Badiolak sinesgarritasun handia eman dio bere pertsonaia malapartatuari eta Uribarrik sendotasunez eta keinu zehatzez gorpuztu du aurpegirik eta hitzik gabeko Herioa. Bien arteko borroka-pasarteetan ere prestakuntza fisiko handia erakutsi dute, eta azkenik, eskertzeko modukoa da oraingo honetan Borja Ruiz zuzendariak baliabide eszeniko hutsalen erakustaldia alboan utzi eta pertsonaien dentsitatean sakondu izana.

Pepino ustelak (hozkailuan) deitzen da Kultur Maratila jardunaldietan ikusi dugun bigarren bakarrizketa, eta horretan ere ez da inor taula gaineko pertsonaia, baina aldi berean, nortasun handia dauka, barne indarra, bizitzak emandako kolpeen aurrean duintasuna eta esperantza gordetzeko bokazioa.

Javier Barandiaran dugu lan bikain honen egile, zuzendari eta antzezlea —Oier Guillanena da euskaratzea—, eta oraingo hau trilogia bateko lehen atala da, nahiz eta, berez, pieza autonomoa den. Antzezpenaren hasieran, patxada handiz eta presentzia itzelaz biluztu da Barandiaran, eta bere gizon gorpuzkera bilotsua prostituta zimeldu bihurtu da gure aurrean, arropa zarpailak eta ileorde are zatarragoa jantzita. Kabiaren Itzala-n bezala, pertsonaia mutu bat eduki du alboan —polizia—, baina kasu honetan ez du inork haren rola bete, eta emakume atxilotuaren bidez ezagutu dugu alboko aulkian norbait zegoela.

Barandiaranek eratutako bakarrizketa sormen handikoa izan da, ├▒abardurez betea eta trinkoa, eta animalia eszeniko baten modura agertu zaigu, bere dohain guztien jabe. Testuan zehar izandako pasarteetan une barregarriak eta tragikoak aletu dira, eta inor ez zen andre haren izaerak gauza bat irakatsi digu: mundu honetako lagunik baztertuenak ere lezio ikaragarriak eman ahal dizkigula, horretarako aukera izanez gero.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 4an eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zortzi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bederatzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.607 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.086 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ertzaintzaren kontrol bat, Kantabriako (Espainia) mugan. ©Aritz Loiola / Foku

Beste hiru pertsona hil dira COVID-19ak jota

Berria

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan lau pertsonak eman dute positibo PCR proban, eta 56k test azkarrean. Ez dute inor ospitaleratu, eta pertsona bat atera dute zainketa intentsiboen unitatetik.

Herritarrak paseoan, Donostiako Ondarreta hondartzaren ondoan. ©JON URBE / FOKU

Hirugarren fasera igaroko da Hego Euskal Herri guztia

Ainhoa Larretxea Agirre

Hirugarren fasetik aitzinera autonomia erkidegoetako lehendakariek izango dute erabakiak hartzeko eskumena. Alarma egoera bukatu arte etenda egongo da Hegoaldeko mugikortasuna. 

Alemaniako Esslingen hirian klima larrialdia aldarrikatzeko eginiko protesta bat, apirilean. ©RONALD WITTEK / EFE

Eredu ekonomikoari, zapata ekologikoak

Maite Asensio Lozano

'COVID-19 osteko Euskal Herriko ekonomia ekologikoaren alde' manifestuaren bi sustatzaile elkartu ditu BERRIAk, Ingurumenaren Nazioarteko Egunaren harira. Zientziak mahai gainean jarritako ebidentziei erreparatuta, «norabidea aldatu» behar dela esan dute, eta urrats sendoak eskatu dizkiete gobernuei.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna