Kritika. Antzerkia

Nor ez da inor

Jokin Oregik idatzitako <em>Itzala</em> obra antzeztu du Kabia taldeak.
Jokin Oregik idatzitako Itzala obra antzeztu du Kabia taldeak. JAVIER J GUMIEL G

Agus Perez -

2014ko otsailak 25

'Itzala' eta 'Pepino ustelak (hozkailuan)'

Lekuak: Donostiako Lugaritz eta Kultur Leioa aretoak. Egunak: Otsailak 21 eta 22.

Bi bakarrizketa mamitsu eta berezi plazaratu dira asteburuan, oso planteamendu eta egikera desberdinetatik abiatuta, eta bietan izan da gizakia protagonista —nor bestela?—, gizartean inor ez direnen ordezkaritzat hartuta.

Anonimotasun horren erakusgarri, Kabia taldearen Itzala izeneko obran Nor deitura jarri diote Florentino Badiolak antzezten duen pertsonaia zorigabeari. Jokin Oregiren testuan garrantzi handia dauka heriotzaren pertsonaiak ere —Joseba Uribarrik antzeztua—, eta egia da aurrekari lausoak bilatu daitezkeela Sarrionandiaren Itzalarekin solasa eta Atxagaren Bagdadeko morroia ipuinetan, baina argi dago Oregik idatzitakoak bizi propioa daukala esandako erreferenteetatik harago.

Gutxieneko eszenografia baten laguntzaz, bi aktoreen esku geratu da emanaldia portu onera eramateko ardura, eta zeregin horretan bikain aritu dira biak ala biak: Badiolak sinesgarritasun handia eman dio bere pertsonaia malapartatuari eta Uribarrik sendotasunez eta keinu zehatzez gorpuztu du aurpegirik eta hitzik gabeko Herioa. Bien arteko borroka-pasarteetan ere prestakuntza fisiko handia erakutsi dute, eta azkenik, eskertzeko modukoa da oraingo honetan Borja Ruiz zuzendariak baliabide eszeniko hutsalen erakustaldia alboan utzi eta pertsonaien dentsitatean sakondu izana.

Pepino ustelak (hozkailuan) deitzen da Kultur Maratila jardunaldietan ikusi dugun bigarren bakarrizketa, eta horretan ere ez da inor taula gaineko pertsonaia, baina aldi berean, nortasun handia dauka, barne indarra, bizitzak emandako kolpeen aurrean duintasuna eta esperantza gordetzeko bokazioa.

Javier Barandiaran dugu lan bikain honen egile, zuzendari eta antzezlea —Oier Guillanena da euskaratzea—, eta oraingo hau trilogia bateko lehen atala da, nahiz eta, berez, pieza autonomoa den. Antzezpenaren hasieran, patxada handiz eta presentzia itzelaz biluztu da Barandiaran, eta bere gizon gorpuzkera bilotsua prostituta zimeldu bihurtu da gure aurrean, arropa zarpailak eta ileorde are zatarragoa jantzita. Kabiaren Itzala-n bezala, pertsonaia mutu bat eduki du alboan —polizia—, baina kasu honetan ez du inork haren rola bete, eta emakume atxilotuaren bidez ezagutu dugu alboko aulkian norbait zegoela.

Barandiaranek eratutako bakarrizketa sormen handikoa izan da, ├▒abardurez betea eta trinkoa, eta animalia eszeniko baten modura agertu zaigu, bere dohain guztien jabe. Testuan zehar izandako pasarteetan une barregarriak eta tragikoak aletu dira, eta inor ez zen andre haren izaerak gauza bat irakatsi digu: mundu honetako lagunik baztertuenak ere lezio ikaragarriak eman ahal dizkigula, horretarako aukera izanez gero.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Albiste gehiago

Antton Valverde, Tere Irastortza, Anjel Lertxundi eta Mari Jose Telleria, atzo, Koldo Mitxelena Kulturunearen kanpoaldean, Donostian. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Kantatu ez diren hitzen musika

Itziar Ugarte Irizar

Borda, Goikoetxea, Irastortza, Meabe eta Urretabizkaiaren zortzi olerki musikatu ditu Valverdek, eta 'Hitzak hots' liburuan jaso du emaitza. Txillida Lekun egindako emanaldiaren DVDak osatzen du lana
Bingen Zupiria Kultura eta Hizkuntza politikako sailburua, atzo, Eusko Legebiltzarrean. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Kultur langileen estatutu bat eratu nahi du Eusko Jaurlaritzak

Aitor Biain

Zupiriak kultur sektorea profesionalizatzea jarri du legealdiko helburutzat. 'Euskariana' Euskal Kulturaren Atari Digitala ere sortuko dute, digitalizazioan sakontzeko tresna gisa
Horman Poster konpainiaren <em>Antigone edo ezetzaren beharra</em> antzezlaneko irudi bat. ©KULTURAZ

Hamar euskal antzezlan erakutsiko dituzte Azpeitiko 38. topaketetan

Ainhoa Sarasola

Gaur ekingo diete emanaldiei Soreasu antzokian, pandemiagatiko segurtasun neurriak areagotuta. Azaroaren 20ra arte, denetariko obrak izango dira ikusgai, erabateko estreinaldi bat ere bai tartean
Estibaliz Agirre, ARTgia aretoan aurkeztu duen <em>Zomorro-mozorro</em> erakusketan. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Mozorrotutako zomorroak

Jone Arruabarrena

Estibaliz Agirre artistak gizakiaren eta naturaren arteko harremana aztertu du bere lanetan

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna