Albistea entzun

Eskolak biltzen duena

Generoaren, hizkuntzaren, klasearen eta jatorriaren gurutzaketa eskoletan nola gertatzen den aztertu du Amelia Barquinek, UEUko ikastaro batean. Ikastetxearen bueltan, hezkuntza sistemaren aldaketa beharra, euskararen eragina eta faktore sozioekonomikoen baldintzatzea izan ditu hizpide.
Ume batzuk, jolastokian, artxiboko irudi batean.
Ume batzuk, jolastokian, artxiboko irudi batean. LANDER F ERNANDEZ ARROIABE / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Irati Saizar Artola -

2017ko uztailak 15 - Usurbil

Generoa, hizkuntza, klasea eta jatorria non gurutzatzen diren pentsatzean, eskola hitza etorri zitzaion burura Amelia Barquin Huheziko irakasleari, atzo Usurbilen (Gipuzkoa) UEUk, Jakin-ek eta udalak gaiari buruz antolatutako ikastaroan. «Lau elementu horiek eskolaren enkarguak dira; planak egiten dira horien inguruan —berdintasunarena, euskararena, kulturartekotasunarena—, eta irakasleak prestatu egiten dituzte».

Trebatu gabe dagoena, ordea, gizartea da: «Oraindik ez da berdinzalea, ez da euskalduna, ezta kulturartekoa ere. Eskolak laguntzeko tresna izan behar du, baina ezin ditu enkargu guztiak bakarrik egin». Barquinen arabera, eskola «aniztasunaren eta parekotasunik ezaren lekua» da, desberdinkeriarena. Hori guztia ikastetxeetan kudeatu behar dela dio, eta, aldi berean, ikasleak prestatu behar direla bizitzarako, «mundu justuago baten alde jokatzeko».

Kontua gehiago korapilatzen da atzerriko ikasleak eskola batean hasten direnean: «Azken hamabost urteetan jende asko etorri da kanpotik, eta hemengoen mesfidantzak, kezkak sortu dira. Generoarena da kezka nagusia: zapiaren gaia dago izozmendiaren puntan, baina onena da denen patriarkatuak eskoletan lantzea». Generoa aipatzean, eskoletako jolastokien adibideari heldu dio: «Patioa beti futbol zelai bat da, eta, patioa handia bada, bi edo hiru zelai izango dira; orain hasi dira puntu hori lantzen».

Orokorrean, hezkuntza sistemak bildu beharko lituzke dimentsio guztiak: «Berdintasunaren aldeko eta genero bortizkeriaren kontrako diskurtsoak oso hedatuta daude hezkuntza sisteman; baina aniztasunaren gaia ez da eskolara heldu, ezta diskurtso moduan ere». LGTBI komunitateak ere ez du eskolan lekurik eta, Barquinen ustez, generoaren eraikuntza eta binarismoa ez dira zalantzan ere jartzen.

Gaiari euskararen dimentsioa gehitzean dago beste koska. Datuei erreparatuta, gogoratu du atzerritik datozen ikasleen erdiak D ereduan daudela, eskola publikoetan. Hortik kezka: «Euskara identitate ikur moduan duten ikastetxeek dei egiten al diete atzerritarrei? Kanpotik datozenak nahi ez diren ikasleak dira. Ez ditzagun ahaztu gizarteko aporofobia eta klasismoa». Ildo horretan, erantsi du A ereduko ikastetxeek eta eskola erlijiosoek hartzen dituztela hobekien ikasle horiek: «Ongi etorriak dira, ikaslerik gabe geratzen ari baitziren».

Dirua ere, arazo

Kontua gehiago zailtzen da itunpeko ikastetxeetako kuotak kontuan hartzen badira: «Geruza oso bat kanpoan geratzen da; pobreak eskola horietatik at geratuko dira; hor sailkapen ekonomiko argia dago». Hortik klasea ere. Ekonomiak zerikusi zuzena du, adibidez, aisialdiarekin: «Klase arrakala handitzeko momentu bat da: ordaindu ahal duena pianora eta ingelesera joango da; ezin duena inora ere ez». Ikasleen emaitzak ere baliabide ekonomikoen araberakoak direla gehitu du: «Lotura dago familiako egoera sozioekonomikoaren eta eskolako emaitzen artean; atzerritar asko emaitza baxuetan daude».

Ildo horretan, Barquinek ohartarazi du hezkuntza sistema ez dagoela klasearen dimentsioarekin kezkatuta: «Ez da eskolaren enkargua, desberdintasunik naturalizatuena da; onartu egiten da, eta ez da zalantzan jartzen, ezta eskolan ere».

Dimentsio horiei guztiei buruz hitz egitean, ikastaro osoan hain presente egon den pribilegio hitzari erreferentzia egin dio Barquinek ere: «Ni bezalako emakumeok —feminista, zuri eta erdiko klasekook—, eta pribilegio honetatik, ez dakit aukerarik daukagun besteez hitz egiteko; agian, haiei eman behar genieke hitza».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Larunbatetik, COVID ziurtagiria eskatu behar dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako establezimendu batzuetan. Irudian, Donostiako Aratz jatetxea. ©JON URBE / FOKU

Astebetean %52 handitu da positibo kopurua Hego Euskal Herrian

Ekhi Erremundegi Beloki - Oihana Teyseyre Koskarat - Irati Urdalleta Lete

Gipuzkoako intzidentzia metatua 1.183 kasukoa da, pandemiako handiena. Ipar Euskal Herriko ikastetxeetan protokoloak zorroztera egingo dute, eta diskotekak-eta itxi egingo dituzte hilabetez

Manifestazioa, atzo, Durangoko kaleetan. ©FOKU

«Euskararen Errepublika» helburu, hizkuntza politika burujabea exijitu du EHEk

Maite Asensio Lozano

Ehunka lagun bildu dira Durangon, Euskal Herrian Euskaraz-ek egindako manifestazioan. Euskara «prozesu subiranistaren erdigunean» jartzera deitu du

COVID-19aren aurkako txertaketa Illunben, Donostian, abuztuan. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Txertoak: bakarrik ez dira aski

Edurne Begiristain

COVID-19aren aurkako txertaketa ez da nahikoa kutsatzeak eta transmisioa eragozteko. Adituen ustez, bestelako neurriak behar dira, eta errefortzu dosiak ere bai.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Informazio osagarria