Albistea entzun

GEURE KONTU

Sestao Txinatik gertu dago

Arcelor Mittalen ACB altzairutegia, Sestaon (Bizkaia).
Arcelor Mittalen ACB altzairutegia, Sestaon (Bizkaia). LUIS TEJIDO / EFE

Iker Aranburu -

2016ko urtarrilak 24

Urrutiko intxaurrak bat-batean mahai gainean agertu zaizkigu. Urrutikoak diruditelako Txinako ekonomiaren gorabeherek, hango burtsen amiltzeak, haren ekonomiaren geldotzeak... Euskal Herrian lantegi bat geratzea eragin arte. Arcelor Mittalek ziurtatu du Txinako altzairu inportazio merkeen erruz «aldi baterako baina eperik gabe» itxi duela Sestaoko ACB altzairutegia. Multinazionalaren iragarpenak industriaren urtarril beltza borobildu du: TRWk 250 langile bota nahi ditu Iruñean, eta beste 370ak ere 2018an bota ditzakeela ohartarazi du; General Electricek Buñuelgo lantegia ixteko asmoz jarraitzen du; eta enplegu galera masiboaren mamua berriro azaldu da Aernnovan.

Lau kasu desberdin dira, guztiak dramatikoak kalean geratzeko arriskuan dauden langileentzat. Baina Arcelorrenak badu sinbolismo berezi bat, ACB baita Bizkaiko Labe Garaiak historikoaren oinordekoa. 1980ko hamarkadako birmoldaketa bortitzak industriarentzat mortu bilakatu ez zuen orube bakarrenetariko bat hondatzeko arriskua dauka.

Itxiera, gainera, ez dago lantegiaren errendimenduaren esku, nazioarteko egoeraren menpe baizik. Txinaren inportazio merkeen argudio hori bera entzun dute kalera joan berri diren Ingalaterrako, Eskoziako edo Mexikoko altzairuko milaka langileek. Eurofer patronalak salatu duenez, Txina kostu azpiko prezioetan ari da soberan duen altzairua esportatzen, eta horrela lortzen du europarrena baino %30 merkeago izatea. Europako Batasunak irekita dauka ikerketa bat dumping horri aurre egiteko, baina prozesua poliki doa, eta haren eraginkortasuna auzitan jarri dute altzairugileek.

Beste irtenbideak —Txinak soberakinik ez izateak— ez dirudi erraza. Bere industria esportatzailearen gosea eta azpiegitura plan handinahiak elikatzeko altzairu fabrika erraldoi bilakatu da Txina: munduko altzairuaren %25,6 ekoizten zuen 2004an, eta %49,4 hamar urte geroago. Oraintsu arte altzairu horren zatirik handiena bere burua elikatzeko zen —munduko %46,2 kontsumitu zuen 2014an—, baina nekez izango da horrela aurrerantzean, gosea txikitzen ari zaiolako. Aste honetan jakinarazi du Pekingo gobernuak ekonomiaren hazkundea jaitsi egin dela: 2014an %7,3 izan zen, eta %6,9 iaz. Beste datu bat oharkabeago igaro da: altzairu ekoizpena %2,3 jaitsi da. Altzairu kontsumoa, berriz, %4,6. Hau da, soberakina handitu zaiola.

Krisiaren hirugarren hanka

Altzairu kontsumoak eta ekoizpenak gehiago jaitsi beharko luke hurrengo urteotan, baldin eta Txinak bere hazkunde eredua samurki aldatzea lortzen badu, esportazioetan eta inbertsioetan oinarritu beharrean kontsumoan oinarrituta. Prozesu hori motel doa aurrera. Kontsumoa handitzeko familien errentek BPGan duten pisua handitu behar dute: %56 ziren 2000n, %58 2008an eta %61 2013an. Ondorioz, kontsumoa BPGaren %40 izan zen iaz; %70 inguru da AEBetan, eta %55 eta %65 artean Mendebaldeko Europako herrialde gehienetan.

Kontsumoak nahikoa ez duenez tira egiten, inbertsioekin jarraitzen du Pekinek, jakinda ere asko ez direla errentagarriak. «Alferrikako inbertsioa moztuko balute, ekonomia atzeraldian sartuko litzateke», ohartarazi du Martin Wolf Financial Times-eko analistak.

Munduko ekonomiaren motorra izan da Txina, baina kezka iturri ari da bihurtzen. Merkatuen artalde joeratik badu Txinako burtsen hondoratzeak, baina herrialdearen benetako egoeraz galderak egitera darama. Eta bilatzen hasiz gero, badira kezkatzeko arrazoiak: inbertsioak maileguen bidez finantzatu direnez, zorra BPGaren %157tik %250era igaro da 2007tik 2015era; kapitalak jasotzetik, ihesa jasatera igaro da (650.000 milioi euro inguru iaz); lehertu gabeko etxebizitzaren burbuila bat dago... Gerta liteke Pekingo agintariak gai izatea ontzia bideratzeko, baina ugaltzen ari dira krisiaren hirugarren faseari buruzko analisiak, subprimeren krisiaren eta euroguneko zorraren ondoren. «Badirudi zorraren zikloaren hirugarren hanka gainean dugula. Txinari buruz 'orain desberdina izango da' dioenak ez du errealitatea ikusi nahi». Kenneth Rogoffek oraingoan asmatzen badu, Sestao bat baino gehiago izango dira.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Javier Remirez Nafarroako Gobernuko presidenteorde lehena, parlamentuan ©Jesus Diges / Efe

Nafarroan, Madrilek ez du oztopatuko 3.627 enplegu publiko egonkortzea

Joxerra Senar

Espainiako Gobernuak ez dio foru legeari errekurtsorik jarriko Auzitegi Konstituzionalean, eta uztailean Nafarroako Parlamentuak onartutako legea «bere osotasunean» sartuko da indarrean

Txik Txak garrai sareko autobus bat, Baionan, artxiboko irudian. ©Guillaume Fauveau

Ipar Euskal Herriko garraio zerbitzuko langileak greban sartu dira

Garazi Aduriz - Oihana Teyseyre Koskarat

Txik Txak garraio sareko langileek grebari ekin diote goizean. Salatzen dute egunean hamalau orduko lan txandak dituztela langile eskasiaren ondorioz.

LIDLeko langileak, greban. ©ELA Sidikatua

Bertan behera utzi dituzte Lidl eta BM supermerkatuetako grebak

Iñaut Matauko Rada

Langraiz Okako (Araba) Lidlen bloke logistikoan hitzarmen berria adostu dute, eta soldaten %20ko igoera lortu. BMn gaur ziren greba hastekoak, baina asteburuan lortutako «aurrerapenen» ostean, deialdia utzi dute.

Mondragon korporazioaren, Laboral Kutxaren eta Ikerlanen egoitzak, Arrasaten. ©MONDRAGON

Ulma eta Orona, Arrasatetik urrutiratzen

Aitor Biain

Mondragonetik atera, eta korporazioarekin harreman eredu berri bat izateko proposamena egin dute Ulmak eta Oronak. Ereduen talkak eragin du bide propioa abiatu nahi izatea. Abenduaren 16an erabakiko dute bazkideek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...