Albistea entzun

Gutxienekoa ere lortzeko dago

Etxeko Langileen Nazioarteko Egunaren harira, gogora ekarri dute babesgabetasunean daudela.

Egoiliar aritzen diren andre migranteen egoeraz ohartarazi du SOS Arrazakeriak
Etxeko langileak beren eskubideen aldeko pankarta zabalduta, atzo, Errenterian.
Etxeko langileak beren eskubideen aldeko pankarta zabalduta, atzo, Errenterian. ANDONI CANELLADA / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2016ko martxoak 31 - Errenteria

«Pairamendua». Irribarre zabala du Altagracia Petra Gilek; Dominikar Errepublikan sortua da, 1961ean, eta mende laurden bat darama migrante, azken urteotan Euskal Herrian. Baina haren hitzek ez diote larritasunik kentzen berak eta bere gisan etxeko lanetan ari diren beste milaka etxeko langilek jasan behar duten egoerari: «Asko pairatu behar da». Gizarte Segurantzan izena emanda daudenei —beltzean ari dira asko— aitortuak zaizkien lan baldintzen eskasari begiratzea aski da hitz horien atzean zer dagoen ulertzeko. Hona bilduma bat: langabezia saririk ez dute, gaixoaldiak bederatzigarren egunetik aurrera kobratzen dituzte, ez da soldata osoagatik kotizatzen, ez dago itun kolektiborako esparrurik, eta erreferentziazko soldata lanbide arteko gutxienekoa da. Zaila da langileen alde neurri sorta meharragorik imajinatzea, eta horren gainean ohartarazteko, elkarretaratze bat egin zuten atzo Errenterian (Gipuzkoa) hainbat etxeko langilek eta SOS Arrazakeriak deituta. Eskubide guztiak etxeko langileentzat pankarta ireki zuten. Zabal-zabal.

«Legez onartzen zaien gutxieneko hori, behintzat, betetzea: hori da asmoa», azaldu zuen SOS Arrazakeriako kide Gerar Karrerek. «Eta beren errealitatea ikusaraztea». Izan ere, zinetan talde zaurgarria dira. Emakumeak izaten dira etxeko langile gehienak, etorkinak horietako asko —egoiliar aritzen direnen %80 baino gehiago—, eta horregatik ari dira haien eskubideen aldeko lan ildo bat sustatzen Errenterian eta inguruko herrietan. Ahal duten neurrian, pozik hurbiltzen dira talde horren abarora Gil eta beste hainbat andrazko: tartean, Andrea Encarnacion eta Lina Perez. Dominikar Errepublikan sortuak dira, eta biak ere 1960ko hamarkadako alabak dira. Eta, Gilen gisara, egoiliar daude Errenteriako hainbat etxetan: zaintza handiak behar dituzten adineko pertsonen etxeetan ari dira. Goizetik iluntzera.

Oro har, egun dituzten lanbideetan nahiko pozik daudela azaldu dute hirurek. Denek dute, ordea, arranguraren bat, lan baldintza eskasen erakusgarri. Perezek aste osoan egin behar izaten du lan: «Egun bakar bat ere ez dut osorik libre izaten; asteburuetan ez dut egunik jai, eta ezin naiz inora joan. Oporretan besterik ez». Gilek azaldu du mendekotasuna zuen pertsona bat artatu beharko zuela esan ziotela, eta etxera joan zenean bi zirela ikusi zuela: «Esan zidaten familiako kideetako bat autonomoa zela, baina ez, dena egin behar zaio. Hori aintzat hartuta, soldatak handiagoa behar luke. Baina horretan ez dago aldaketarik». Gutxieneko horri estu lotuta dago, ordea: «Behar dut». Gil eta Perez enpresa baten bidez ari dira. Familiarekin tratua zuzenean itxi zuen Encarnacionek. Sano edo eri, lanari irmotasun berarekin eutsi behar izaten diola dio, derrigorrean: «Egun batean ez banoa, soldatatik 50 euro kentzen dizkidate datorren ordezko pertsonari pagatzeko».

Aterperik gabe

Lantokia bizileku ere badutenez, bat-batean lanik gabe geratuta, egoera zinetan larrian ikusi dituzte hainbat kide. Encarnacionek jarri du adibide bat, beste biei ere ezagun egin zaiena. «Gertatu izan da, esaterako, kideren bati iluntze batean 'zoaz' esatea: 'Ez etorri gehiago'. Eta nora jo orduan? Badira eskaileraperen batean gaua egin behar izan duten lagunak». Lan egin duten familietan jende aski ona ere topatu dutela diote, eta badituzte oroitzapen gozoak. Baina gaziak ere bai asko: bizitakoak, eta entzundakoak. Gil: «Zatarra esan zioten nire lagun bati: beltza».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskal Eskola Publikoaz Harro Topagunearen prentsaurreko baten artxiboko argazkia ©Marisol Ramirez

Hezkuntza publikoaren aldeko manifestaziora deitu dute azaroaren 6rako

Javi West Larrañaga

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza akordio berriaren harira, eskola segregazioari eta inklusio faltari aurre egingo dien hezkuntza sistema bat eskatu dute.

Metroaren obretako lan baldintzak salatzeko protesta bat, 2019koa. ©Juan Carlos Ruiz / FOKU

Donostiako metroko lanetan segurtasuna bermatzeko eskatu du ELAk

Berria

Eusko Legebiltzarrean izan da gaur sindikatua, ETS Eusko Trenbide Sareak «lan eta segurtasun arloko arauak behin eta berriz urratzen» dituela salatzeko.

Gotzone Sagardui, aurreko agerraldi batean. ©Adrián Ruiz de Hierro / EFE

Sagarduik «tentuz» jokatzeko eskatu du, birusaren hedapenaren joera «goranzkoa» delako

Irati Urdalleta Lete

Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuaren hitzetan, oraindik goizegi da beste olatu bat datorrela esateko, eta ez dago jakiterik «goranzko» bilakaerak zer eragin izango duen ospitaleetan.

Errepide bazterra, artxiboko irudi batean. ©Susanna Sáez, EFE

Txirrindulari nafar bat hil da Calahorran, auto batek harrapatuta

Uxue Rey Gorraiz

Bart gertatu da istripua. Hildakoak 19 urte zituen, eta San Adriangoa zen. Atleta zen Grupoempleo klubean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.