Webgune honek cookie-ak erabiltzen ditu zure nabigazioa errazteko, publizitatea erakusteko eta analisi estatistikoak egiteko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, hauen erabilera onartzen duzula ulertuko dugu. Informazio gehiago nahi baduzu, kontsultatu Cookie Politika

X

Berria.eus

Kultura «Belaunaldi honek ez du arazorik andreekin identifikatzeko»

Publizitatea

Kultura

Kattalin Miner. Idazlea

«Belaunaldi honek ez du arazorik andreekin identifikatzeko»

'Nola heldu naiz ni honaino' lehen nobela argitaratu berri du Kattalin Minerrek, Elkar argitaletxearen eta Igartza sariaren bidez. Pozik dago lanak izan duen harrerarekin: bigarren argitaraldia prestatzen ari dira.
Argazkia: JUAN CARLOS RUIZ / ARGAZKI PRESS

2017-05-05 / Maialen Unanue

Bi hilabete eskas dira Kattalin Minerrek (Hernani, Gipuzkoa, 1988) lehenengo nobela kaleratu duela, Nola heldu naiz ni honaino (Elkar). Nobedadearen olatua pasatuta, lasaitasun handiagoarekin ikusten ditu gauzak orain. Militante feminista, zutabegintzan eta kazetari aritu da prentsan, eta idazle etiketa berrira ohitzen hasia da. Igartza saria irabazita kaleratu du, eta bigarren edizioa prestatzen ari dira dagoeneko.

Halako ariketarik egin gabea zinen. Izenburuari tiraka, nola heldu zara nobela bat egitera?

Betidanik idatzi dut eta gustatu izan zait idaztea, eta eleberriaren mamua hor neukan: «Egingo dut noizbait? Ez?». Igartzaren aitzakia beti dago hor, behartzen zaitu zerbait aurkeztera; baietz erabaki nuen: ateratzen bazen ondo, eta, bestela, akabo buruhaustea.

Zer idazten zenuen?

Poesia, gauza solteak, ideiak... Ipuinak ez, iruditzen zait genero oso zaila dela, nahiz eta izugarri gozatzen dudan irakurtzen. Eider Rodriguezen fan totala naiz, baita Uxue Alberdirena ere; Uxue Apaolaza da nire inspirazio iturri handiena, baina oso zaila egiten zait.

Jezabel erabakitzeko posizioan jarri duzu etengabe. Zergatik?

Hasieran, intuizio bat zen: «Zenbat gauza erabaki behar ditugu gure bizitzan, eta gure belaunaldian?». Ni ez nengoen krisi horretan, baina ikusten nuen inguruan kezka hori bazegoela. Hipotesi bat neukan, askotan erabaki potoloak errazago hartzen ez ote ditugun txikiak baino. «Beste master bat egingo dut?». Edo, «etxez aldatuko naiz?». Gauza horiek, agian, buruhausteak sortzen dizkigute momentu batean, baina zirt edo zart egiten dugu, eta ez digute hainbeste aldatzen bizitza. Eta, aldi berean, egun batean hartu behar dugu erabaki tonto pila bat, eta horiek gehiago definitzen gaituzte; gehiago trabatzen gara horietan, edo inertziaz gehiago egiten ditugu.

Jezabelek uste du besteek ez dutela egiten zer nahi duten eta zer ez pentsatzeko ariketa. Kontzienteki hartutako erabakien aldeko keinua da?

Bai. Denok hartzen ditugu erabaki batzuk oso kontziente, beste batzuk inkontziente, beste batzuk errutinaz; eta, batzuetan, nahiz eta gehiengoari jarraitzen ez dieten erabakiak izan —umerik ez edukitzea, edo bikotekidearekin ez bizitzea—, hor barruan hartzen dituzun erabakiak ere zure balioen baitan inertziaz hartutakoak izango dira.

Zer nahi duen erabaki baino ez du egin behar Jezabelek. Zenbat du errealitatetik? Eta fikziotik?

Nire ustez, oso erreala da: une oro erabaki behar dugu zer egin gure bizitzarekin, batzuetan erabaki handiekin eta beste batzuetan txikiekin. Bizitza erabakitzea da, goizetik jaiki eta lo hartzen duguneraino. Etorkizunean zein iraganean pentsatzen dugunean. Horrez gain, zenbat eta askatasun gehiago eduki, erabaki beharra handitzen da, eta horrek berak ez ote duen askatasuna mugatzen.

Ez da kasualitatea protagonista lesbiana izatea, adibidez, ezta?

Ez da kasualitatea. Ez zen lesbianismoaren inguruko liburu bat, baina protagonista lesbiana da. Batetik, niretzat errazagoa delako kode horretan mugitzea. Bestalde, heterosexuala egingo banu, saihetsezina izango zelako horretaz askoz gehiago hitz egitea. Hau da, heterosexualitatea ezingo nuke gauza normal eta neutral baten gisa aurkeztu; atzean duen kaka hori guztia atera beharko nuke, eta uste dut nobela asko desbideratuko zela. Aldi berean, euskal literaturan badago hutsune handi bat pertsonaia lesbikoekin: azaltzen direnean, exotiko edo salbuespen gisa agertzen dira. Pertsonaiaren beste ezaugarri bat izatea nahi nuen; lesbiana izanda, logikoagoa zen.

Gauza bera eszena erotikoekin.

Noski. Oso eroso sentitzen naizen genero bat da, ez dira behartutako eszenak. Hor ere badago hutsune bat: uste asko daude sexu lesbikoaren inguruan, eta beste batzuk erakutsi nahi nituen.

Maiz azaltzen da bakardadearen gaia. Bakarrik egoteko hautua egitearen aldarria da?

Bakardade hautatua iruditzen zaigu dela beste ezer lortu ezin eta ezinbestean hori aukeratu dutenen bide bat. Gezurra da: bakarrik egotea hauta daiteke modu askotan. Definitu beharko genuke zer den jendartearentzako bakarrik egotea: bakarrik egotea da bikotekiderik ez edukitzea, edo familia tradizionalik ez eraikitzea. Pertsonaia ez dago bakarrik, baina sentsazio hori ematen du: bakarrik edaten du, bakarrik bidaiatzen du... Badago autonomiaren aldarri bat, idealizaziorik gabe: bakarrik egotea erabakitzea ez da soluzioa, baina beste aukera bat da. Bakarrik ez dauden horiek ere oso bakarrik senti daitezke.

Bakoitzak eraikitzen du bere arrainontzia, bere neurrira?

Hein handi batean, bai. Batez ere, ikusi behar da arrainontzi horren zimenduak zertan oinarritzen diren: oinarritu ditzakezu norman, hau da, heteroarauean, politikoki onargarria den horretan, besteak ez molestatze horretan, edo eraiki ditzakezu bakarrik egotean, kontrara joate horretan. Baina zuk eraikiko duzu, balio batzuen gainean: izan daiteke askatasun leku bat, preso egoteko leku bat edo segurtasun esparru bat. Ez du zertan txarra izan.

Patuan sinesten duenik hurbildu zaizu kontuak eskatzera?

Ez zait etorri, baina liburua idazten ari nintzela, irakurri nituen erabakien askatasunaren inguruko hainbat testu. Patuarena oso gauza katolikoa da, gure bizitzen ardurarik ez hartzeko aitzakia bat, kulpa edo beste hainbat sentimendu moral gisa. Bistan denez, ez dut uste paturik dugunik: badaude gauza batzuk zuk zure bizitza bideratzen duzun heinean gertatzeko posibilitate gehiago dutenak edo ez. Batzuek horri patua deituko diote; beste batzuek esango dute baldintza batzuen arabera gertatutako gauzak direla.

Militantzia feministatik zatoz, kolektiboki lan egitetik. Nolakoa izan da idazketa prozesua, alde horretatik?

Oso gustura idatzi dut, eta bakarrik lan egiteak ez dit hainbeste buruko min eman. Izan dira, ordea, nire lan egiteko moduaren erabat kontrakoak zirenak: zorte handia izan dut ingurukoekin txekeatu ahal izan dudalako egiten ari nintzen heinean, baina nik topatu dudalako izan da. Iruditzen zait badagoela joera indibidualista bat idazketan, eta uste dut posible dela gauza asko kolektiboagoak izatea. Arraroagoa izan da jendaurrekoa: nahiz eta babes handia daukadan, bakarrik zaude liburua defendatzen.

Jendeak egindako iruzkinetan, zerk eman dizu atentzio handiena?

Esango nuke arazo handi bat dugula Euskal Herrian gure belaunaldian, identifikazio maila oso handia dugulako [barreak]. Nire belaunaldiko emakumeen feedback-ak jaso ditut gehienbat, baina gizonezkoek ere ez dute arazo handirik eduki identifikatzeko orduan. Belaunaldi berri batek ez du hainbeste arazo emakume baten bizipenekin identifikatzeko, eta horrek poztu nau. Emakumeok txikitatik hezi gaituzte gizonezkoen istorioekin identifikatzeko, eta oso erraz egiten dugu, baina gizonezkoek ez.

Publizitatea

Sortu kontua
Maialen Unanue Maialen Unanue

Publizitatea

Gaiarekin zerikusia duten albisteak