Albistea entzun

Garaile gutxi eta galtzaile asko

Gazan, lasai igaro da su-etena indarrean sartu osteko lehen eguna, baina lan gogorrena orain hasiko da.

Herritarrik Israelgo armadan aritu ote den ikertzeko eskatu diete palestinarrek munduko estatuei
Langileak, suntsitutako eraikinen artean. Urteak beharko dituzte guztia berriz martxan jartzeko.
Langileak, suntsitutako eraikinen artean. Urteak beharko dituzte guztia berriz martxan jartzeko. MOHAMMED SABER / EFE

Samara Velte -

2014ko abuztuak 28

Luzaroan ukatu dieten plazera dastatu dute Gazako herritarrek: kalean elkartzea, Israelgo armadaren erasoetatik babestu gabe. Bezperako ospakizunetakoak salbuetsita, tirorik gabe igaro da su-eten iraunkorra indarrean sartu osteko lehen eguna: palestinarrek ez dute armadaren bonbardaketarik sufritu, eta Israelera ere ez da suziririk heldu.

Zazpi asteko gerra odoltsua amaituta, Gaza bizitza arruntera itzultzen hasi da apurka. Hegi Babesgarria operazioak bi mila lagunetik gora hil ditu; asko zaurituta daude oraindik, eta 450.000 inguru, etxerik gabe. Auzoak, eraikin publikoak eta lantegiak suntsitu dituzte bonbek, eskualdeko jardun ekonomikoaren zati handi bat geldiaraziz. Berreraikuntza lanetan ari diren nazioarteko eragileen arabera, urte asko beharko dituzte guztia berriz martxan jartzeko, eta orain indarrean dagoena baino bake akordio sendoago bat beharko dute prozesu osoa burura eramateko.

Herenegun jakinarazi zuten bi aldeek behin betiko bake ituna lortu zutela. Palestinarren hitzetan, su-eten «iraunkorra» da; Israelgo Gobernuko ordezkari baten arabera, «baldintzarik eta epe mugarik gabea». AEBek, Europako Batasunak eta Nazio Batuen Erakundeak babesa adierazi diete, eta Hamasek erresistentziaren garaipentzat jo du akordioa. «Etsaiarekiko gatazkan, ez zen sekula hau bezalako borrokarik izan», esan du Ismail Haniyeh Gazako lehen ministroak. Abu Ubaida alderdiko bozeramailearen hitzetan, su-etena onartzera behartu dute Israel: «Erresistentziak herria elkartu du, eta hori izan da gure garaipen handiena. Ez gara berriz banatuko».

Egiptok eta Israelek mugak zabaltzea onartu dute, giza laguntzari eta eraikuntzarako materialari sartzen uzteko. Horrez gain, Tel Avivek arrantzarako eremua zabaldu die Gazako itsasontziei, eta eskualde horretan diharduten erakundeetarako diru transferentziak baimendu ditu, Hamasek bere funtzionarioei Qatarko diruarekin ordain diezaien. Munduko Elikadura Programa ere Gazara sartu da, blokeoa hasi zenetik lehenbiziko aldiz; 150.000 lagunentzako jana banatu ditu.

Bizitza arrunta ere egoera zaila da, ordea, Gazan. Gatazka konpontzeko hainbat urrats dakartza aste honetako akordioak, baina ez du betetzen palestinarrek jarritako baldintza nagusia: Gazako blokeoa bertan behera uztea. Beste hainbat alderdi ere adosteko daude oraindik. Garaile gutxi eta galtzaile asko utzi ditu 50 eguneko gerrak, eta hildakoak zenbatzen bukatutakoan hasiko da lan gogorrena. 277 eskolatan ez da ikasturtea hasi, eraikinak kaltetuta daudelako edo iheslarientzako babesleku gisa erabiltzen dituztelako. Gazako Osasun Ministerioak ohartarazi du zentro horietan pertsona gehiegi daudela pilatuta; aski urik ez dagoela eta eritasunak hedatzen ari direla.

50 egunen balantzea

Gazako ospakizunei garrantzia kentzen ahalegindu da Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa: «Hamasek badaki zein prezio ordaindu duen». Su-etena palestinarrek «erregutu» zutela esan du: «Hamasen Gazako erregimena suntsitu bagenu, bi milioi palestinarrekin zer egin erabaki beharko genuen».

Baina berari ere garesti irten zaio Hegi Babesgarria. Erasoa agindu zuenean, Israelgo gizartearen zati handi baten babesa zeukan —hiru adingabe hil berri zituzten, eta palestinarren aurkako kanpaina gori zegoen—; parlamentuko alderdiek ere ez zuten protestarik egin. AIC atariaren arabera, «32 urtean protesta masiborik eragin ez duen operazio militar bakarra izan da».

Denborarekin, ordea, kritika ugari heldu zaizkio. Sektore kontserbadoreenek kargu hartu diote palestinarrekin negoziatzeagatik, eta beste batzuek erasoaren eraginkortasuna jarri dute zalantzan. Israelek 64 soldadu galdu ditu, eta, helburua Hamas desarmatzea bazen, oraingoz behintzat ez du lortu. Nazioartean nabarmen okertu da gobernuaren irudia, eta, Martin Indyk AEBetako diplomazialariaren arabera, Tel Aviven eta Washingtonen —haren aliatu handienaren— arteko «tentsioa» ere handitu da.

Bestalde, hor dago erantzukizunaren auzia. Palestinarrek ez dute jakinarazi Israel nazioarteko auzitegietan salatzeko asmoa duten edo ez, baina alderdi nagusi guztiek babestuko lukete halako ekinbide bat. Oraingoz, gainerako herrialdeei egin diete eskaria: iker dezatela euren herritarrik aritu ote den Israelgo armadan, eta epaitu ditzatela, Gazaren aurkako operazioko gerra krimenetan parte hartu dutela sumatzen badute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Erreskate zerbitzuen helikoptero bat Dolomitetako Marmolada glaziarraren gainean, astelehenean. ©ANDREA SOLERO, EFE

Bederatzira handitu da Dolomitetako glaziarrean hildakoen kopurua

Gorka Berasategi Otamendi

Erreskate zerbitzuek bi desagerturen gorpuak aurkitu dituzte Marmolada glaziarraren inguruetan.

Elisabeth Borne Frantziako lehen ministroa, gaur, Asanblean. ©EFE

Bornek konpromisoa eta akordioak eskatu dizkie oposizioko alderdiei

Ander Perez Zala

Frantziako lehen ministroak EDF erabat publiko bilakatzeko asmoa jakinarazi du politika orokorreko saioan. Parisek eta Aiacciuk «datozen egunetan» ekingo diete berriz Korsikaren autonomiari buruzko elkarrizketei.

Boris Johnson, gaur, Erresuma Batuko Komunen Ganberan ©EFE

Gero eta hesituago egon arren, Johnsonek adierazi du «aurrera» egingo duela

Igor Susaeta

Erresuma Batuko lehen ministroarekin bat egiten ez dutenez, gobernuko 30 bat kidek dimititu dute azken bi egunetan. Tory kritikoek alderdi barruko beste zentsura mozio bat bultzatu nahi dute.

 ©BERRIA

Abortatzeko eskubideak etorkizun ziurgabea

Zuriñe Iglesias Sarasola

Azken 25 urteetan hobekuntzak egon dira munduan abortatzeko eskubidean: Afrikan eman da aurrerapausorik handiena. Europa da andreen eskubideak gehien babesten dituena, eta legedi hori leuntzeko erdibidean geratu da Asia. Amerikan izan dira aldaketa nabarienak: AEBetan, txarrera, eta Latinoamerikan, hobera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...