Albistea entzun

Boko Haramekin ezinean

Nigeriako talde islamistak eraso bortitz bat egin du zibilen aurka ipar-ekialdeko Borno estatuko herri batean, armadak inguru horretatik ihes egin ondoren
Nigeriako soldaduak, Boko Harami kendutako ibilgailu militar batekin, iazko irailean, Kondugan (Borno).
Nigeriako soldaduak, Boko Harami kendutako ibilgailu militar batekin, iazko irailean, Kondugan (Borno). TONY NWOSU / EFE

Mikel Rodriguez -

2015eko urtarrilak 9

Boko Haram muturreko talde islamistak bertze erasoaldi handi bat egin du Nigeriako ipar-ekialdeko muturrean. Inguru horretan ohikoa den bezala, berriak nahasiak dira, eta erasoaren ondorio zehatzak zein diren ez dago argi, baina, Borno estatuko ordezkari baten arabera, Baga izeneko hamar mila biztanleko herria «erabat desagertu da». Joan den asteburuan talde islamistak base militar bat indarrez hartu zuen Bagan, eta Erresuma Batuko BBC katearen eta Frantziako AFP agentziaren iturrien arabera, atzo herri horretako biztanleei oldartu zitzaien. Txadeko lehen ministroak berretsi du azken egunotan 3.000 errefuxiatu jaso dituztela Nigeriatik. Nigeriako politikariak presidentetzarako hauteskundeen kanpainan murgilduta dauden bitartean —otsailaren 14an dira—, armada gero eta ezintasun handiagoa erakusten ari da Boko Haramen aurka.

Borno estatuko gobernuko ordezkari Musa Alhaji Bukarrek atzo BBCri erran zionez, Boko Harameko milizianoek Baga erabat erre zuten herenegun. Hildakoak bi mila izan litezkeela dio iturri horrek; horrek esan nahiko luke herritarren bortzen bat hil dutela, eta, horrez gain, Boko Haramek eraso bakar batean 2014 osoan hil duen jende kopuru bera hil izanen lukeela. Bertze iturriek ez dute berretsi hildako kopuru hori. Espainiako Efe agentziaren informazioaren arabera, hilketen zenbait lekukok ehunka gorpu ikusi dituztela diote. «Ehunka miliziano leporaino armatuta ailegatu, eta etxeei eta saltokiei su ematen hasi ziren, eta ihes egiten saiatzen ziren guztiak hiltzen zituzten», kontatu dio Efe agentziari Musa Maina Yusuf Bagako herritarrak. Erasoaren berri eman duten hedabideen arabera, Baga inguruko bertze hamasei herri ere kontrolpean hartu ditu milizia islamistak.

Borno estatuko eremu hori babesgabe zegoen, larunbatean militarrek ihes egin baitzuten Bagako base militarretik, Boko Harameko milizianoak ailegatu aitzinetik. Alex Barde mariskalak berretsi egin du asteburuko gertakaria, baina ez du xehetasunik azaldu; soilik erran du armadak operazio bat antolatuko duela basea «lehenbailehen» berreskuratzeko. Base hori Txad lakuaren ertzean eraiki zuten, 1998an. Nigeriako militarrek Txadekoekin eta Nigerkoekin partekatzen zuten, talde militar bateratu bat osatuta mugako zaintzarako —guztien mugek bat egiten dute aintziran, Kamerunekin batera—. Boko Haramek Bornon hartu zuen indarra dela eta, ordea, Txadeko eta Nigerko militarrek basea uztea erabaki zuten.

Lau milioi biztanle baino gehiago dauzka Bornok. Islama da erlijio nagusia, eta xaria lege islamikoa indarrean dago, Nigerian musulmanak gehiengoa diren eremu guztietan bezala. Nigeriako biztanleen erdiak inguru dira musulmanak, eta iparraldeko estatuetan gehiengoa dira. Eremu horietan jarduten du Boko Haramek, eta indar handiarekin Bornon, bertan sortu baitzen. Nigeriako Gobernuak 2013tik larrialdi legea ezarrita dauka Bornon.

Taldea Mohammed Yusuf predikatzaileak sortu zuen, 2002an, Maidugurin, Bornoko hiriburuan. Taldeak wahabismoaren eragin handia dauka —islam sunitaren ezarpen fundamentalista babesten duen ildoa—, eta Nigerian estatu islamiko bat sortzea da haren helburua. Sekta baten gisan sortu zen, Mendebaldearen eragin kulturalari aurre egin eta islamaren balioak indartzeko helburuarekin (Mendebaldeko hezkuntza debekatuta dago erran nahi du boko haram izenak, hausa eta arabiera nahasita). Aldaketa erabakigarria 2009an gertatu zen; matxinada bat prestatzen ari zelakoan, Poliziak Boko Haramen aurkako operazio bat egin zuen, eta lehenbiziko borrokak hasi ziren. Yusuf atxilotu zuten, eta polizia etxe batean hil zen —exekutatuta, haren jarraitzaileen arabera—. Hor hasi zuen Boko Haramek Nigeriako Estatuaren aurkako gerra; ordutik 15.000 lagun inguru hil direla diote.

Kamerun eta Txad

2009tik taldea anitz indartu da, eta gero eta eraso bortitzagoak egin ditu, armadaren aurka, eta batez ere zibilen aurka. Baina arazoa jada ez da Nigeriarena soilik. Abubakar Shekau Boko Harameko buruak bideo baten bidez mehatxu egin dio Paul Biya Kamerungo presidenteari. Urtebete bada Boko Haramek Kamerungo iparraldean ere erasoak egiteari ekin ziola, eta azken egunotan Kamerungo armadak hegazkinekin bonbardaketak egin ditu talde islamistaren aurka. Orain, Txad ere beldur agertu da Nigeriako gerrilla ez ote den bere mugetan sartuko. «Beldur gara, neurriak garaiz hartzen ez baditugu, guk ere kontrolatu ezinezko egoera batean bukatzeko», adierazi du Kalzeube Pahimi Deubet lehen ministroak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Afrikan ere, emakumeak borrokan ari dira euren eskubideen alde»

Arantxa Elizegi Egilegor

Munduko Medikuak erakundeko kidearen esanetan, herrialde askotan egoera hobetu bada ere, nesken eta emakumeen aurkako praktikak oso errotuta daude oraindik nekazaritza eremuetan.

Erasoa gertatu den kalea, itxita. / ©Essexeko Polizia

Amess diputatuaren hilketa «ekintza terrorista» da, Poliziaren arabera

Jon Ordoñez Garmendia

Poliziak 25 urteko gazte bat atxilotu du, eta muturreko islamista bihurtzeko arriskuan dauden pertsonen zerrendetan egon zela zabaldu dute.

Armadaren eraso batek Thantlang herrian (Chin, Myanmar) eragindako kalteak. ©THE CHINLAND POST / EFE

ASEANen goi bileratik kanpo utzi dute Myanmarko juntako burua

Iosu Alberdi

Herrialdeko gatazka konpontzeko urratsik ez egitea leporatu diote junta militarrari. Aung San Suu Kyirekin biltzea galarazi diote erkidegoaren ordezkariari. Otsailaren 1etik 1.171 manifestari hil dituzte

Hiru indar politikoetako kideak, gaur Berlinen, prentsaren aurrean ©CLEMENS BILAN / EFE

Sozialdemokratek, berdeek eta liberalek elkarrizketa formalak hasiko dituzte

Igor Susaeta

Koalizio gobernu bat osatzeko bidean, testu bat adostu dute hiru indarrek, eta klima larrialdiari aurre egiteko neurriak ditu ardatz; baita eskakizun liberalak, hala nola, zerga gehiago ez ezartzeko konpromisoa

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna