Albistea entzun

Urte berri, ohitura zahar

Urtea amaitu eta berriari ongietorria egiteko hamaika ohitura daude munduan: Italian, dilistak janez agurtu dute 2014. urtea, eta, Perun, objektu zaharrak sutara botata. Euskal Herrian, korrika eginez, mendira igota edo mozorrotuta egin dute askok urte aldaketa.
Rio de Janeiroko Copacabana hondartzan jendetza batu da urte zaharra agurtu eta berriari ongietorria egiteko; itsasoari loreak eskaini dizkiote eta su festa ere egin dute.
Rio de Janeiroko Copacabana hondartzan jendetza batu da urte zaharra agurtu eta berriari ongietorria egiteko; itsasoari loreak eskaini dizkiote eta su festa ere egin dute. STR / EFE

Saioa Alkaiza Guallar -

2015eko urtarrilak 2

Segundo bakar batek bereizten ditu urte zaharra eta berria. Une bat. Erlojuaren orratzek 00:00ak igarotzen duten momentu hori. Istant bakarra, baina sinbolismoz betea. Eta hala, 2014. urtetik 2015. urtera pasatu dira munduko herritar asko. Bai, behintzat, egutegi gregorianoaren eraginpean bizi diren horiek.

Egutegi berrituek hartuko dituzte etxeetako paretak. Alabaina, munduko herritar guztiek ez dituzte ez Gabon zahar gauean, ez Urteberri egunean ohitura berberak segituko: batzuek ura izango dute festaren lehengaitzat; besteek sua; mozorroa jantziko dute ugarik... Bada zer eginik topaz eta mahats janaz gaindi.

ITALIA

Aberastasuna ahoratzeko

Dilistak. Horixe izaten da italiarren plater nagusia Gabon zahar gaueko afariko mahaian. Izan ere, zortea eta aberastasuna dakartzatela uste dute bertakoek. Gainera, geroz eta gehiago jan, orduan eta sosa gehiago eta zorionekoago bizitzan. Bada, beraz, platerkada tzarrak hartzeko ohitura, betekadak etorkizun beteago bat ekarriko duelakoan. Ez da, ordea, egiten duten gauza bakarra. Erroman eta Napolin trasteak botatzen dituzte leihotik behera: altzari zaharrak, behar ez dituzten etxeko gailuak... Debekatu egin dute, baina, ohitura zaharra. Oinezkoentzat arriskutsua izan daitekeela ebatzi dute agintariek.

PERU

Sua iraganari

Barneko arropa alderantziz janzten dute Peruko zenbait tokitan; Liman, bereziki. Alderantziz eta, betiere, horia behar du izan. Horrez gain, ohikoa da eskuz panpinatxoak egitea, urte osoan hedabideetan zeresana eman duten politikari, famatu edo artisten aurpegiak jarrita; halaber, txotxongiloen barrunbeak iragan urtean erabilitako objektu zaharrekin betetzen dituzte. Gero, sutara botatzen dituzte, zaharra den hori erre, eta berriari harrera egiteko.

BRASIL

Urak zipatuta

Uretan sartuta bustitzen dituzte iazko oroitzapenak Brasilen. Uda da hego hemisferioan, eta hondartzak izaten dira etorriko dena jasotzeko toki aproposenak. Batez ere, Rio de Janeiroko Copacabanan batzen da jende tropela. Loreak eskaintzen dizkiote itsasoari; batela hartuta abiatzen dira asko olatu artera, uretan hasteko.

Horixe dute usadio. Baina ez hori bakarrik. Su festak ere ohikoak dira, munduko beste zenbait tokitan bezalaxe. Festa giroan pasatzen dute gaua, beraz, musikak lagunduta maiz.

HEGOAFRIKA

Mozorroa soinean

Ez dira inauteriak Hegoafrikan, baina ia-ia. Mozorroa soinean jantzi eta jaiari ekiten diote. Urteko egun handienetariko bat da-eta Gabon zahar gaua. Jantzi ikusgarriak ibiltzen dituzte bertakoek; eta makina bat pertsonaia ekartzen dituzte gogora. Kalean, parranda giro hori hauspotuz, musika doinuak aditu daitezke nonahi. Lurmutur Hirian, esaterako, jaialdiak antolatzen dituzte, zeinek espektakulu hobea emango. Txisteak, dantzaldiak, denetariko emanaldiak... askotarikoak izaten dira oholtza gainean ikus daitezkeen arteak.

Bada, aldiz, kirolzaleentzako aukera ere: muinoak igotzen dituzte hegoafrikar mendizaleenek.

DANIMARKA

Apurtu adina irabazi

Hartu platerak eta bota lurraren kontra; ahal dela, leherrarazi baxera auzokoaren atearen aurrean. Eta bizilaguna ez da kexu izango kristal zatiak bildu behar dituelako; ez, zorte onaren eta laguntasunaren zantzua baita Danimarkan.

Batzuek esaten dute hautsitako plater adina lagun izango dituela pertsona bakoitzak datorren urtean; era berean, uste orokorrak dio etxe parean hautsitako plater gehien biltzen duenak izango duela urterik onena.

ESKOZIA

Upela gainean

Su festekin betetzen dute zerua eskoziarrek Gabon zahar egunean, beste herrialde askotan egiten duten gisan. Badute, haatik, usadio deigarri bat: upelak buru gainean hartuta ibiltzen dira makina bat herritan. Hori da Allendale herriaren kasua, adibidez. Galipotez betetako barrikak soinean jarri, eta su ematen diete. Kalejiran ibiltzen dira, upelak utzi gabe, harik eta plaza erdira botatzen dituzten arte. Diotenez, paganismoarekin lotutako ohitura izan daiteke. Urte zaharra erre egin dela eta beste bat datorrela adieraz lezake ohiturak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Mantangorriaren milagarrena

Zorion eta ilusio eztanda, mantangorriaren milagarrena ospatzeko

Berria

BERRIAk haurrentzako argitaratzen duen Mantangorri gehigarriak mugarria pasatu du: 1.000 zenbaki. Jai batekin ospatu dute eginiko bidea, Txillida Lekun.

Gasteizko liburu zaharren eta bigarren eskukoen azokaren 27. aldia da aurtengoa; Urrezko Zeledonen plazan dago. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Iragana, liburu zaharretan jasoa

Unai Etxenausia

XX. mendean idatzitako liburuez gozatzeko aukera dago Gasteizko liburu zaharren azokan. Tokiko eta nazioarteko sei erakusmahai daude guztira, eta ekainaren 5era arte izango dira zabalik.
Ontziak badian sartzen, herenegun arratsaldean. <em>Shtandart</em> ontzia da handiena, eta <em>Piueiro</em> haren atzetik doana. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Lehorreko kresala

Enekoitz Telleria Sarriegi

Hasi da Pasaiako Itsas Festibala. 160 ontzi tradizional baino gehiago daude ikusgai badian, eta bihar arte egongo da handienak bisitatzeko aukera. Itsasoari begira eta itsasoaren bueltan atondu dute jaialdia, ondare horren erreferente bihurtzeko asmoz. Ikusmin handia sortu du bigarren ekitaldiak ere, eta jendetza espero dute asteburuan.

 ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

«Sukaldaritza tradizionalean ez zen haragi asko erabiltzen»

Amaia Igartua Aristondo

Sukaldari beganoa da Losada; hau da, bakarrik produktu begetalak erabiltzen ditu bere menuak ontzeko. Animalia jatorriko osagairik gabe jaki «zaporetsuak» egin daitezkeela aldarrikatzen du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...