Albistea entzun

Sanferminak. Gabriel Ezpeleta. Konpartsako buruhandi japoniarra daramana

«Konpartsako giroak hunkitu egiten nau»

Azken hamar urteetan, soinean eraman du konpartsako buruhandi japoniarra. Osasunak uzten dion bitartean izango da konpartsako kide. 1980an parte hartu zuen lehendabiziko aldiz.
IÑAKI BERASTEGI

Iñaki Berastegi -

2015eko uztailak 8 - Iruñea

Buruhandi bat lehendabiziko aldiz 1980an eraman bazuen ere, Gabriel Ezpeletak (Iruñea, 1966) txikitatik egiten zuen amets aukera horrekin. Konpartsako kide izan aurretik, buruhandiak, kilikiak eta erraldoiak dantzarazten zituztenei ura ematen ibiltzen zen. «Konpartsakoek urketari deitzen ninduten». 14 urte besterik ez zuela lortu zuen bere txikitako ametsa gauzatzea. Buruhandi baten barruan lehen aldiz sartu zenetik 35 urte pasatu badira ere, Ezpeletaren ilusioa berbera da oraindik ere.

Nola lortu zenuen konpartsako kide egonkor izatea?

Antolakuntzan ibiltzen zen Apestegia jaunari eskatu nion kiliki bat eramateko aukera 1980. urtean. Tuterako Udalak utzitako El Navarrico izan zen eraman nuen lehena. Gainontzekoetatik oso desberdina izateaz aparte, eramateko oso zaila zelako erretiratu zuten El Navarrico konpartsatik. Lehenengo aukera hura baliatu ostean, konpartsako kide egonkor bihurtu nintzen.

Nola gogoratzen duzu kilikia lehendabiziko aldiz eraman zenuen egun hura?

Lehenengo egun hura ikaragarri polita izan zen. Kilikia soinean denbora asko eraman ondoren, nekatuta nengoen. Hala ere, berriro eraman nahi nuen. Ez nuen askatu nahi izan. Lehen sanfermin haietan oso gaztea nintzen. Ez nintzen egunero ateratzen; txandaka egiten nuen. Ilusio handiarekin hasi nintzen. Egun, ilusio berberarekin jarraitzen dut. Uztailaren 6a iristeko irrikan egoten naiz beti.

Azken urteak buruhandi japoniarrarekin pasatu dituzu.

Hala da. Erraldoiak eta Caravinagre kenduta, gainontzeko pertsonaia guztiekin aritu izan naiz konpartsan pasatu ditudan 35 urte hauetan. Alde handia dago buruhandi bat eraman edo kiliki bat eraman. Kiliki batek esfortzu fisiko handiagoa eskatzen du. Osasuntsu ikusten dudan arren neure burua, lasaiago nabil buruhandi japoniarrarekin.

Caravinagre Iruñeko kaleetan dantzarazteko ideia, orduan, alboratu duzu?

Bai. Uztailaren 6an izan ezik, beste egunetan 09:30ean ateratzen da konpartsa. Ordu asko pasatzen ditugu dantzatzen soinean zama handia daramagula. Kilikien artean, Caravinagre da gehien mugitzen direnetakoa. Beraz, nahiago dut gazteagoek eramaten badute zama hori. Konpartsako kideen artean zaharrenetakoa naiz, azken finean. Buruhandiekin lasai-lasai joaten gara, haurrei eskua emanez eta argazkiak ateratzeko geldituz.

Japoniarraren burua kide batekin txandakatzen duzu.

David Sanz kidearekin batera eramaten dut burua. Esan bezala, ordu askoko ibilbide ugari egiten ditugu sanferminetan. Buruhandiarekin ez noanean, beti joaten naiz konpartsarekin batera, nire kidea laguntzen saiatuz. Buruhandia txandakatzen dudan kideaz gain, konpartsako jende asko joaten da gure aldamenean. Asko errazten dizkigute gauzak.

Euria izaten da konpartsaren etsai nagusia.

Eguraldiaren iragarpena etengabe begiratzen dut. Euria egiten badu, konpartsa ezin da atera, buruhandiak, kilikiak eta erraldoiak hondatu egingo liratekeelako. Ateratzen ez garenean, triste jartzen naiz. Bereziki atsekabetu ninduen Erruki Etxera joan gabe gelditu ginen aldi batekoak. Han dauden agureak bisitatzera joaten gara konpartsarekin. Egiten dugun bisita politena da agian, eta euriagatik ezin izan ginen joan.

Ibilbide ugari egiten dituzue sanferminetan.

Kale Nagusiko Ezpeleta jauregitik irteten gara batzuetan, eta autobus geltoki zaharretik beste batzuetan. Atera ez ezik, bi leku horietan ere amaitzen da noizbait ibilbidea. Ia egunero, Iruñeko hainbat eremutan aritzen gara dantzatzen. Uztailaren 7 eta 14ko ibilbideak bereziak izaten dira. San Fermin sainduaren irudiari harrera egin genion San Lorenzo parrokian. Uztailaren 14an, agurra egiten zaio. San Lorenzo parrokian, berriz ere.

Nola prestatzen zara konpartsarekin atera aurretik?

Ez dut aurreprestaketa berezirik egiten. Goiz jaikitzen nahiz. Entzierroa ikusi ondoren, lasai gosaldu, eta irten behar dugun tokirantz abiatzen naiz egunero. 35 urte konpartsan pasatu ondoren, ez naiz urduri jartzen. Konpartsako giroak hunkitu egiten nau. Sanferminetako ekitaldi politena da. Haurrak eta haiekin doazenak pozez gainezka ikusten dituzu, eta hori ikaragarria da konpartsako kideentzat. Konpartsan urte asko jarraitzea gustatuko litzaidakeela argi daukat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Argazkiak badauka benetakoaren zigilua, eta hitzek ez»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Argazkilaritza dokumentalean sinisten du Morelesek: «Informazioa edukitzea kontzientzia edukitzea da, eta horrek ekitera eramaten zaitu». 'Urtzearen aztarna' paratu du Donostian, klima aldaketaz ohartarazteko.

 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Basogintza eredu berri baterantz

Unai Etxenausia

Ez dago «baso perfektua» sortzeko errezeta magikorik, aldakorra baita Euskal Herriko paisaia. Errez kooperatibako kideak eredu berri bat ari dira lantzen eta proposatzen: baso bakoitzak espezie autoktonoak eta genetika ezberdinekoak izan behar dituela diote, «baso irregularrak» bihur daitezen.
Kotoi markak Irizarren autobusetako ehuna erabiliz sortutako jantziak. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Moda egiteko beste modu bat

Amaia Jimenez Larrea

'Ekomoda' erakusketa jarri dute Ezkioko Igartubeiti baserri-museoan, maiatz hasierara arte. Autobusetan erabili gabeko ehunekin egindako jantziak daude ikusgai.
Naizen elkartearen aurkezpen eguneko argazkia, Donostiako Antzoki Zaharrean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Naizendarren festa

Ane Insausti Barandiaran

Naizen elkarteak Bigarren Hezkuntzarako sortutako ikus-entzunezkoak eta kamiseta berriaren diseinua aurkeztuko ditu gaur, urteroko festan

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...