Albistea entzun

Madrilek ez daki zenbat epaile eta fiskal euskaldun dauden Hegoaldean

Espainiako Senatuan galdetu du EH Bilduk zenbateko presentzia duen euskarak Justizian. Derrigorrezkoa gaztelania dela erran du gobernuak
Iruñeko Justizia Jauregiaren artxiboko irudi bat.
Iruñeko Justizia Jauregiaren artxiboko irudi bat. IDOIA ZABALETA / ARGAZKI PRESS

Mikel Rodriguez -

2017ko martxoak 2

EH Bilduk Espainiako Gobernuari galdetu dio zenbateko presentzia duen euskarak justizia sisteman. Emandako erantzunen artean, gobernuak erran du ez dakiela zenbat epaile, fiskal eta funtzionario euskaldun dauden Hego Euskal Herrian. «Horrek hainbat gauza agerian uzten ditu», adierazi du Jon Iñarritu EH Bilduko senatariak. «Batetik, gaiarekiko interes falta, gobernuak ez baitu horretaz galdetu ere egin; eta, bestetik, datuak hain eskandalagarriak direnez, egia estaltzen saiatzen ari dela».

Hamabortz galderako agiri bat aurkeztu zion gobernuari Iñarrituk: tartean, Araban, Bizkaian, Gipuzkoan eta Nafarroa Garaian jarduten duten epaileen eta fiskalen kopurua, horien euskara ezagutza maila, euskarak sistema judizialeko postuetarako duen balorazioa... Madrilek berretsi du Espainiako Konstituzioaren arabera gaztelania dela derrigorrezko hizkuntza bakarra; are gehiago, oroitarazi du Espainiako Auzitegi Konstituzionalak gaztelania jakiteko betebeharra «lotu» egin zuela defentsa gabezia ez jasateko eskubidearekin, «eta Espainiako gainerako hizkuntzekin ez dago betebehar hori».

Madrilek dioenez, Botere Judizialaren Lege Organikoaren arabera, funtzionarioek eskubidea dute prozesu judizialetan «erkidego autonomoko hizkuntza ofiziala» erabiltzeko, baina aldeek ere horren aurka egiteko eskubidea dute, gaztelania ez den bertze hizkuntza ez jakiteagatik «defentsa gabezia» argudiatzen badute. «Botere Judizialaren Lege Organikoak onartzen du prozesu judizialetan hizkuntza aukeratzeko eskubidea», dio gobernuak, EH Bilduri emandako erantzunean. «Gaur egungo araudiak beti erraza ez den oreka bat bilatu nahi du hizkuntza koofizialak erabiltzeko eskubidearen printzipio konstituzionalaren eta gaztelania jakiteko betebeharra bermatzearen artean, eta, hori guztia, babes judizial eraginkorrerako eskubidea ahantzi gabe».

«Bigarren mailako herritar»

Iñarrituri salagarria iruditu zaio Madrilen jarrera: «Alde batetik, gobernua eta PP eskandalizatu egiten dira Etxe Zuriak gaztelania baztertzen duelako Estatu Batuetan, baina, aldi berean, euskaldunok bigarren mailako herritar gisa jotzen gaituzte».

Espainiako Gobernuak EH Bilduri zehaztu dio zenbat epailek eta fiskalek jarduten duten Hegoaldean, eta eskumenei buruz erran dio Euskal Autonomia Erkidegoari eta Nafarroari igorriak dizkiela «Justizia administrazioaren funtzionamendurako bitarteko materialak eta ekonomikoak hornitzeko funtzioak».

Madrilek ez dio eman EH Bilduri euskara sustatzeko planen edo bertzelako neurriren baten berririk. Iñarrituk adierazi du Europako Kontseiluak «behin baino gehiagotan» erran diola Espainiari «esparru juridikoa» aldatzeko,«arduradun judizialek, penalek, zibilek eta administratiboek prozedurak hizkuntza koofizialetan ere egin ditzaten, aldeetako batek hala eskatuz gero».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ezkabako presoei egindako omenaldi bat, 2017an. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Erreparazioan «gehiago» sakontzea galdegin dute elkarte memorialistek

Oihane Puertas Ramirez

Espainiako Memoria Demokratikoaren Lege proiektuak «kezkak» eta «zalantzak» sortu dizkie talde memorialistei. Halere, aitortu dute zuzenketek «hobekuntza garrantzitsu batzuk» jaso dituztela

 ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

«Sarri nerabeek geolokalizazioa eskatzen diete bikotekideei»

Javi West Larrañaga

Bikotekideen arteko ziberindarkeria landu du EHUk 13-15 urteko nerabeekin. Oraindik behin betiko emaitzak izan ez arren, ikusi dute gazteek ez dituztela ondo ezagutzen sarearen arriskuak.
Eva Isturiz, Nafarroako Berdintasun Institutuko zuzendaria, Iruñeko Sarasate pasealekuan. ©Idoia Zabaleta, FOKU

«Sexu erasoetan, biktimak bere buruari egotzi ohi dio errua»

Uxue Rey Gorraiz - Nafarroako Hitza

Festetako sexu erasoen kontrako aurtengo kanpaina aurkeztu du berriki Nafarroako Berdintasun Institutuak, Berridatz ditzagun jaiak lelopean. Erasoen gaineko aurreiritziak hautsi beharra nabarmendu du erakunde horretako zuzendari Eva Isturizek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...