ATZEKOZ AURRERA. Beatriz Gimeno. Teorialari feminista

«Seme-alabak kontsumo objektu bilakatu dira»

Ez dago amatasunaren kontrako gogoetarik. Hala uste du Beatriz Gimeno teorialari feministak. Abantailak baino ez dira aipatzen; dioenez, desabantailak ere publikoki jakinarazi behar dira.
JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Saioa Alkaiza Guallar -

2014ko abenduak 11

Teorialari feminista da Beatriz Gimeno (Madrid, 1972), eta Euskal Herrian egon berri da amatasunaren inguruko gogoeta aniztasuna aldarrikatzen, berak idatzitako Construyendo un discurso antimaternal (Amatasunaren aurkako arrazoibidea eraikitzen) artikulua ardatz.

Zergatik da beharrezkoa amatasunaren kontrako solasa?

Amatasuna oso garrantzitsua da; bizitza aldatzen du. Ez dago, ordea, aukera gisa hartzeko biderik; izan ere, jasotzen ditugun mezu kultural guzti-guztiak aldekoak dira, beti. Ezin da erabaki.

«Ez dago amatasunak bezainbesteko zilegitasuna duen instituziorik». Zerorrek idatzi zenuen.

Nik hedabideetako arrazoibideak aztertzen ditut. Emakumeei beti galdetzen diete ama izan nahi duten. Beti esaten dute: «Desiratzen nago, baina oraindik ez da iritsi». Beti berdin, gidoilari batek idatzitako esaldi bat dirudi. Inork ez du esaten: «Inoiz ez, ez dut nahi!». Inork ez du aitortzen: «Hau ez da esan zidaten bezalakoa. Leher eginda nago». Hori ez da ikusarazten. Kulturalki debekatuta dago, onartezina da. Zentsura eta autozentsura basatiak dira. Ez baldin badago alde ezkorra islatzen duen gogoetabiderik, ama ez izatea ez da aukera erreal bat. Ez dadila gaizki ulertu: ez dut esaten ama izatea txarra denik, gogoeta aniztasuna behar dela baizik.

Amatasuna gurtu egiten da?

Garai batean, emakumeek ezinbesteak eduki behar zituzten seme-alabak: ezkontzera derrigortzen zituzten, ez zegoen ia antisorgailurik... Egun, ordea, emakumeek aukeratu dezakete ez ezkontzea, bikotekiderik ez izatea... Eta, bat-batean, amatasunarekiko kultua azaltzen da. Maitasun erromantikoaren ordezkapena da; ama-haurra binomioa jaio da. Ama askok haurtxoa definitzeko esaten dute: «Nik jada ez dut inor behar. Asebeteta nago...». Orain, haurrekiko dago maitasun erromantikoa.

Salatzen duzu zenbait feminismo amatasuna idealizatzen ari direla.

7 urtera arteko edoskitze aldiak, erditzearen goraipamena... esentzializatzen ari da, eta emakumeak lotuak izateko era da. Bat-batean, lan egin nahi ez duten feministekin egiten duzu topo, esaten dizutenak garrantzitsuena seme-alabak eta etxea direla. Horrek norberaren proiektuak alboratzea dakar. Gainera, familia batengatik zure autonomiari uko egiten badiozu, zeinek mantenduko zaitu? Gogoetabide amarrutsua da, emakume asko pobreziara kondenatzen dituelako.

Lehen posible ez zen esparruetara iritsi da amatasuna: ama diren lesbianak, intseminazio artifiziala egiten duten emakumeak...

Hori da. Amatasunaren mitoa esparru guztietara zabaldu nahi dute. Seme-alabak kontsumo objektu bilakatu dira, eta jada ez dago inongo oztoporik lortzeko. Zientzia, kapitalismoa... espazio guztiak okupatzen ari dira. Orain denei eskatzen zaie mundura haurrak ekartzea. Baina ez da saldu bezain erraza: garestia da, sufrimendua dakar... Orain, postmenopausian dagoenari ere eskatzen zaio umeak ekartzea!

Polemikoa da zure gogoeta.

Eta ez dakit zergatik. Ez daukat deus ama izatearen aurka. Soilik diot neo-amatasun erromantizatua dagoela, eta mendekotasuna sortzen duela. Gogoeta bide bakarra dago, eta aniztasuna behar da. Eredu hegemonikoak mina ematen du, eta ez du uzten askatasunez jokatzen.

Dena den, kritika bezainbeste zorion mezu jaso dituzu.

Emakume askok idatzi didate esanez identifikatuta sentitu direla. «Ama izan nintzen unetik, nire bizitza bukatu zen. Damu naiz...». Gauza gogorrak irakurri ditut. Txarra da seme-alabak ez maitatzea; txarra haientzat eta amarentzat. Ikusaraziko balitz bizitza bete-betea izan daitekeela seme-alabarik gabe, askok ez lituzkete izango.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Iruñeko Erruki Etxea Nafarroako zahar etxe handiena da eta han pandemiak eragin handia izan du ©Iñigo Uriz

Zahar etxeen tamaina eta kokagunea faktore erabakigarriak izan dira COVID-19aren eraginean

Berria

Nafarroako Gizarte Errealitatearen Behatokiak lurraldeko 74 zahar etxeetan eta 14 menpekotasun zentroetan pandemiaren olatuak izandako ondorioak ikuskatu ditu txosten batean, eta hainbat gomendio eman dizkio gobernuari.

Familia batzuk kanpoaldetik egoiliarrak bisitatzen, Mutiloako zahar etxe batean. ©Jagoba Manterola, FOKU

Zaharren egoitzetarako protokolo berria onartu du Jaurlaritzak

Uxue Rey Gorraiz

Protokolo berria indarrean, zabaldu eginen dira zahar etxeetara bisitak egiteko aukerak, eta egoiliarrek malgutasun handiagoa izanen dute ateraldiak egiteko. Osasun sailburuak azaldu duenez, “ikuspegi epidemiologikoa eta etikoa” hartu dira kontuan neurriak berrikusteko.

Arrauntzeko eskola. Artxiboko irudia. ©Bob Edme

Miarritzeko Andre Maria eskola hetsi dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Irakasle batek positibo eman du PCR proban. Pirinio Atlantikoetako departamenduko prefeturak erabaki du eskola hestea.

Boris Johnson, rresuma Batuko lehen ministroa, gobernu bilera baino lehen./ ©Neil Hall, EFE

Londresek murrizketa gehiago iragarriko ditu kutsatzeak eragozteko

Arantxa Elizegi Egilegor

Aurreratu dituzten neurrien artean dago tabernak lehenago ixtea eta telelana sustatzea.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Saioa Alkaiza Guallar

Informazio osagarria