ATZEKOZ AURRERA. Antoni Breschi. Piano jotzailea

«Bizitzatik sortzen da musika, ez pianotik»

Munduko musikaria da Breschi, musika tradizionalaren defendatzaile sutsua. Hainbat kulturatatik edanda, 25 disko egin ditu. Liburua kaleratu du Pamielarekin, euskaraz eta ingelesez.
JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Iker Tubia -

2015eko azaroak 17

Euskal Herrian izan da Antoni Breschi piano jotzailea (Florentzia, Italia, 1950), O'Bresky ezizena erabiltzen duena. Ezagun ditu lurrak, Benito Lertxundirekin ere jo duelako, besteak beste. Oraingoan, Jose Angel Irigarairekin batera aritu da Atarrabian, Donostian, Otxandion eta Bilbon. Sorkuntzaren trenean. When Bach was an irishman and Mozart a gypsy boy disko liburua aurkezteko baliatu du bisita.

Sormenaren trenean zabiltza?

Trenaren eta sorkuntzaren ezkontza nomadismoa da, eta hori da nik dudan gaixotasuna. Nomada izateak eskatzen du bizitzaren aurrean planteamendu ezberdina izatea, baita musikaren aurrean ere. Musika bizitzatik sortzen da, ez pianotik edo antzokietatik. Kontraesana da, antzoki batean nagoelako.

Zein da zure trenaren bidaia?

Komunikazioa eta musika askoren talka. Musika mota asko daude; batzuk goi mailakotzat jotzen dira, perfekzioarengatik, dirua egin dutelako... nik itzulia ematen diot. Goi mailakotzat hartzen dena behekotzat dut. Mendebaldeko musika ofizialaren eta tradizionalen arteko talka bat da. Tradizionalaren barnean badira mendebaldeko musika baino sofistikatuagoak. Lortzen dute zerbait oso dotorea, baina ez da gutxi batzuendako. Irlandako pubetan egiten dena Bach eta Beethovenena baino zailagoa da. Horiek gabe uste dut ez liratekeela existituko Bach eta Beethoven.

Irlandako eredua laudatzen duzu.

Irlanda erritu musikal horien abangoardian dela uste dut, eta horregatik garatu du forma musikal bat ez dena soilik herrikoia. Piano forteak musika sistema aldatu du, temperato sistema sortu du. Izan ere, re bemol eta do diese pianoan nota bera dira, baina naturan ez. Orduan, badira non temperato jotzen duten kulturak. Musika arnasa hartzen den bezala jotzen dute, eta ez kontserbatorioetan ikasteko moduan.

Bach ez da Irlandako pub gizona.

Uste nuen Bachen musikan bazela Irlandako musikaren zati handi bat, eta ohartu nintzen bazela flamenkoa ere. Bach mendebaldeko kulturaren zentroa da. Musika asko kopiatzen zituen; ez negozioa egiteko, baizik eta tradizioan sartzeko. Iduri du jatorriz ijitoa zela, Bach izenak romaniz kaleko musikari esan nahi duela, eta arbasoak kaleko musikariak zituela, pubekoak. Beraz, mendebaldeko musikaren germena ez zen mendebaldarra. Bestalde, Mozart gypsy boy zela nire asmakizuna da.

Negozioarekin lot daiteke hura?

Baina haren gutunak irakurtzen badituzu, haren musika ezarri dioten formalismoaren erabateko aurkakoa zen. Puzkerrak botatzen zituen. Mendebaldeko kulturak gerora jende hau berreskuratzen du demostratzeko beti bizi maila sofistikatu bat, bizitza material baxuenetik erabat aldendurik dagoena.

Nola ikusten duzu euskal musika?

Uste dut euskal musika ez dela irlandarraren maila berean garatu, baina ez dit inporta. Hemen hizkuntza garrantzitsuagoa da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Sindikatuen protesta, gaur, Donostiako Amara Berriko lehen arretarako zentroan. ©Gorka Rubio / FOKU

«Sakoneko arazoei heltzeko» eskatu diote sindikatuek Osakidetzari

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Azken urteotako murrizketek «osasun publikoaren ahultze kezkagarria» ekarri dutela salatu dute SATSE, ELA, LAB, SME, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek lehen arretako zentroetan egindako protestetan. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Oskaidetzak erantzun diete osasun publikoa «sendotzeko konpromisoa benetakoa eta erabatekoa» dutela.

PCR probak, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo, FOKU

Gutxitu egin dira egun bakarrean atzemandako kasuak

Uxue Rey Gorraiz

Beste 793 positibo detektatu dituzte Hegoaldean, aurreko egunean baino 14 gutxiago. Ospitaleratzeek ere behera egin dute: 56 gaixo erietxeratu dituzte azken egunean. Hiru gaixo zendu dira, Nafarroan.

Ikasgela huts bat, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe, FOKU

Jaurlaritzak 80 ikasgela itxi ditu egun bakarrean

Uxue Rey Gorraiz

172 ikasgela daude itxita Araban, Gipuzkoan eta Bizkaian. Guztira 111 ikastetxetan dute eragina itxiera horiek.

Bainako Oihana ikastolako eta Estitxu Robles kolegioko ikasleak ©Gillaume Fauveau

Ziburuko eskolan agerraldi bat atzeman dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak agerralditzat jo du Aristide Briand eskolako kasuen agertzea. Zazpi haur kutsatu dira, gutxienez.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Iker Tubia

Informazio osagarria