ATZEKOZ AURRERA. Antoni Breschi. Piano jotzailea

«Bizitzatik sortzen da musika, ez pianotik»

Munduko musikaria da Breschi, musika tradizionalaren defendatzaile sutsua. Hainbat kulturatatik edanda, 25 disko egin ditu. Liburua kaleratu du Pamielarekin, euskaraz eta ingelesez.
JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Iker Tubia -

2015eko azaroak 17

Euskal Herrian izan da Antoni Breschi piano jotzailea (Florentzia, Italia, 1950), O'Bresky ezizena erabiltzen duena. Ezagun ditu lurrak, Benito Lertxundirekin ere jo duelako, besteak beste. Oraingoan, Jose Angel Irigarairekin batera aritu da Atarrabian, Donostian, Otxandion eta Bilbon. Sorkuntzaren trenean. When Bach was an irishman and Mozart a gypsy boy disko liburua aurkezteko baliatu du bisita.

Sormenaren trenean zabiltza?

Trenaren eta sorkuntzaren ezkontza nomadismoa da, eta hori da nik dudan gaixotasuna. Nomada izateak eskatzen du bizitzaren aurrean planteamendu ezberdina izatea, baita musikaren aurrean ere. Musika bizitzatik sortzen da, ez pianotik edo antzokietatik. Kontraesana da, antzoki batean nagoelako.

Zein da zure trenaren bidaia?

Komunikazioa eta musika askoren talka. Musika mota asko daude; batzuk goi mailakotzat jotzen dira, perfekzioarengatik, dirua egin dutelako... nik itzulia ematen diot. Goi mailakotzat hartzen dena behekotzat dut. Mendebaldeko musika ofizialaren eta tradizionalen arteko talka bat da. Tradizionalaren barnean badira mendebaldeko musika baino sofistikatuagoak. Lortzen dute zerbait oso dotorea, baina ez da gutxi batzuendako. Irlandako pubetan egiten dena Bach eta Beethovenena baino zailagoa da. Horiek gabe uste dut ez liratekeela existituko Bach eta Beethoven.

Irlandako eredua laudatzen duzu.

Irlanda erritu musikal horien abangoardian dela uste dut, eta horregatik garatu du forma musikal bat ez dena soilik herrikoia. Piano forteak musika sistema aldatu du, temperato sistema sortu du. Izan ere, re bemol eta do diese pianoan nota bera dira, baina naturan ez. Orduan, badira non temperato jotzen duten kulturak. Musika arnasa hartzen den bezala jotzen dute, eta ez kontserbatorioetan ikasteko moduan.

Bach ez da Irlandako pub gizona.

Uste nuen Bachen musikan bazela Irlandako musikaren zati handi bat, eta ohartu nintzen bazela flamenkoa ere. Bach mendebaldeko kulturaren zentroa da. Musika asko kopiatzen zituen; ez negozioa egiteko, baizik eta tradizioan sartzeko. Iduri du jatorriz ijitoa zela, Bach izenak romaniz kaleko musikari esan nahi duela, eta arbasoak kaleko musikariak zituela, pubekoak. Beraz, mendebaldeko musikaren germena ez zen mendebaldarra. Bestalde, Mozart gypsy boy zela nire asmakizuna da.

Negozioarekin lot daiteke hura?

Baina haren gutunak irakurtzen badituzu, haren musika ezarri dioten formalismoaren erabateko aurkakoa zen. Puzkerrak botatzen zituen. Mendebaldeko kulturak gerora jende hau berreskuratzen du demostratzeko beti bizi maila sofistikatu bat, bizitza material baxuenetik erabat aldendurik dagoena.

Nola ikusten duzu euskal musika?

Uste dut euskal musika ez dela irlandarraren maila berean garatu, baina ez dit inporta. Hemen hizkuntza garrantzitsuagoa da.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Herritarrek Eibarko Armeria Eskola bete dute Zaldibar Argitu plataformak antolatutako ekitaldian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Zaldibar, ilunetik argira

Uxue Gutierrez Lorenzo

Zaldibar Argitu plataformak ekitaldi kultural bat antolatu du Zaldibarko luiziaren lehen urteurrenaren atarian. Zenbait arlotako sortzaileak bildu dira elkartasun jaialdian.
 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Santurtzitik Bilbora oinez joaten ginena asmakeria da»

Zihara Jainaga Larrinaga

Duela 30 urte inguru, erretiroa hartu zuenean, Santurtzin gelditzen zen azken sardina saltzailea izan zen Martinez. Goizeko ordu txikietan eta kalean egin beharreko lan nekeza izanik ere, etxera jatekoa eramatea izan du helburu nagusia.
Iñigo Odriozola, aste honetan, Azpeitiko Txintxu gozotegian lanean. ©Hitza

Gozo guztiak berdinak ez direlako

Ihintza Elustondo - Gipuzkoako Hitza

Gipuzkoako hainbat gozogilek jendaurrean aurkeztu dute Gozoa elkartea, opilak eskuz eta mimoz sortzen dituztenen lanbidea sustatzeko. Eredu industrialetik desberdintzeaz gain, belaunaldi berrien transmisioa ere bermatu nahi dute.

Netflix plataformako <em>Lupin</em> telesail frantziarra markak hausten ari da. Argazkian, Omar Sy aktore protagonista. ©NETFLIX

Netflixek 203,7 milioi harpidedun ditu, eta gorantz doa

Urtzi Urkizu

2020. urtean, beste 36,5 milioi harpidetza bereganatu ditu plataformak. 2019arekin alderatuz, %47,9 handitu dira enpresaren irabaziak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iker Tubia

Informazio osagarria