ATZEKOZ AURRERA. Oscar Hernandez. Idazlea

«Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da»

1936ko gerran girotu du Hernandezek azken eleberria: 'El guardián de los secretos'. Lan hori eta 'Cuando duermen los grillos' narrazioen antologia aurkeztuko ditu gaur, Donostian.
GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS

Urtzi Urkizu -

2016ko urriak 11

2002an sekulako arrakasta izan zuen El viaje de Marcos eleberriarekin Oscar Hernandezek (Errenteria, Gipuzkoa, 1976), eta berriro argitaratu dute orain. Lan haren «emozioari» eutsi, eta «heldutasun literarioa» gehitu dio eleberri berrian, irakurleek diotenaren arabera. Donostiako Elkarren izango da gaur, 18:30ean, Iñigo Lamarcarekin.

26 urte zenituen El viaje de Marcos argitaratu zenean. Zer eragin izan zuen arrakasta hark zugan?

Eleberria askoz gazteagoa nintzenean idatzi nuen, 19 urterekin. Armairuan sartuta zegoen nirekin. Handik urte batzuetara, gizon gisa armairutik atera nintzen, eta istorioa ere gordelekutik atera zen. Odisea saria irabazi nuenean argitaratu zen. Aitortza jaso, eta aukera ematen zidan idaztera dedikatzeko. 16 urterekin beste liburu bat nuen idatzia, baina El viaje de Marcos mugarri bat izan zen.

Zuzenbidea ikasi zenuen. Literaturarako baliagarria izan zen?

Horrela esanda ez behintzat [kar-kar]. Kazetaritza edo artearen historia ikasi nahi nituen, eta Leioara [Bizkaia] edo Gasteizera joan behar nuen. Baina ez zegoen modurik, gurpil aulki batean nagoelako, eta autobusak ez zeuden prestatuak. Zuzenbidea ikastea errebeldia ekintza bat izan zen, egin nahi nuena eta eragozten zidana salatzeko.

Ekainean argitaratu zenuen El guardián de los secretos. Hirugarren edizioa atera da. Irakurleen harrera onak izan al du oihartzunik komunikabide handietan?

Ez. Argitaletxe txiki eta ertainetan ateratzen diren liburuek zailtasun latzak dituzte komunikazio talde handietan toki bat egiteko.

Eleberria 1936ko gerran girotu duzu. Garai horretan girotutako nobela onak daudela uste duzu?

Oso eleberri onak daude, bai, baina gutxi daude. Historia irakasle izan nintzen hainbat urtez, eta esaten nuen II. Mundu Gerraren lehen atala izan zela. Hildako, erbesteratutako eta desagertutako guztien atzean pertsona bat dago, istorio batekin, tragedia batekin. Hor beti dago eleberri posible bat. Nire eleberrian, protagonista EAJko politikari garrantzitsu baten semea da. Benicarlon [Herrialde Katalanak] arrantzaleen seme bat ezagutuko du. Bi mundu ezberdinetatik datozen bi mutilen erakarmena kontatzen dut, frankisten erasoaren mehatxua tartean dela.

El viaje de Marcos atera zenuenetik gaur arte LGTB literatura asko zabaldu da, ezta?

Zabaldu da eta normalizatu egin da. Esan nahi nuke nire eleberriak ez direla esku bakarrarekin irakurtzeko. Testuinguru jakin batean, pertsonaien arteko maitasun harreman homosexual bat dago. Baina askoz gauza gehiago daude. Bizitzan homosexualak eta heterosexualak dauden bezala. Ez dira liburu gayak eta kito. Esango al genuke Iliada liburu gay bat dela?

Aurreko ikasturtean zinemari buruzko irratsaio bat aurkeztu zenuen, Radio Turian, Valentzian. Eroso aritu zinen?

Bai, irratiak kateatu egiten du, eta zinema asko maite dut. Zineklub bat ere antolatzen dut. El guardián de los secretos-en neure burua sartu dut, Alfred Hitchcockek egiten zituen cameo-en tankera.

Aulki gurpildunean zaudetenen arazoak aipatu dituzu. Nola ikusten duzu egoera gaur egun?

Aurrerapausoak eman dira, bai lege aldetik eta bai praktikoki. Europatik bidaiatu dut, eta oztopo arkitektonikoen alorrean ez gaude hain gaizki. Dena den, beste gai batzuk badaude konpontzeko; langabezia tasa handia da, adibidez. Amak eta bikotekideak desagertuko balira, ez dakit zer gertatuko litzatekeen mendekotasuna duten pertsonekin. Erakunde publikoek ez lituzkete denak lagunduko. Zaintzaileak hutsaren truke ari dira lan bat egiten; hori konpondu beharra dago.

Etorkizunari begira, zer amestuko zenuke gizartearentzat?

Eskuzabalak izan behar dugu inguruko guztiarekin. Sekulakoa da animaliak nola sufriarazten ditugun, gure dibertsiorako. Espezie enpatikoa izan beharko genuke. Gehiago enpatizatuko bagenu pertsonekin eta beste animaliekin, mundua hobeto joango litzateke. Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Kezka adierazi dute lehen arretako hainbat langilek. Argazkian, Bilboko Areilza anbulatorioa. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Osasun sistemak eztanda egingo du»

Maialen Arteaga

Lehen arretako zentroen estutasunak azaleratu ditu COVID-19ak, eta aspaldiko aldarriak hauspotu ditu. Pandemiaren «bigarren olatua» iritsi dela aitortu du Eusko Jaurlaritzak, baina osasun etxeetan langileen erdiekin eta «lan gainkargarekin» dabiltzala salatu dute.

Bizkaiko zahar etxe bateko egoiliarrak artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Hemezortzi kasu atzeman dituzte Zamudioko zahar etxe batean

Berria

Donostiako eta Bilboko bi zahar etxeetan ere positiboak izan dira.

San Mames zelaia hutsik, Athleticen eta Leganesen arteko partidan, uztailaren 16an. ©Marisol Ramirez / Foku

Beste zazpi positibo euskal taldeen artean

Berria

Athleticen sei jokalarik eman dute positibo, eta Osasunan, berriz, Jagoba Arrasate entrenatzaileak. Alaveseko hiru jokalariri ere detektatu diete COVID-19 gaitza.

PCR probak egin dizkiete Donostiako Ramuntxo Berri tabernan izandakoei. ©Gorka Rubio / FOKU

Beste 505 positibo izan dira Hego Euskal Herrian

Berria

COVID-19a zuten zazpi pertsona hil dira azken astean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Probak egingo dizkiete Nafarroako egoiliar guztiei irailean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Urtzi Urkizu

Informazio osagarria