ATZEKOZ AURRERA. Oscar Hernandez. Idazlea

«Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da»

1936ko gerran girotu du Hernandezek azken eleberria: 'El guardián de los secretos'. Lan hori eta 'Cuando duermen los grillos' narrazioen antologia aurkeztuko ditu gaur, Donostian.
GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS

Urtzi Urkizu -

2016ko urriak 11

2002an sekulako arrakasta izan zuen El viaje de Marcos eleberriarekin Oscar Hernandezek (Errenteria, Gipuzkoa, 1976), eta berriro argitaratu dute orain. Lan haren «emozioari» eutsi, eta «heldutasun literarioa» gehitu dio eleberri berrian, irakurleek diotenaren arabera. Donostiako Elkarren izango da gaur, 18:30ean, Iñigo Lamarcarekin.

26 urte zenituen El viaje de Marcos argitaratu zenean. Zer eragin izan zuen arrakasta hark zugan?

Eleberria askoz gazteagoa nintzenean idatzi nuen, 19 urterekin. Armairuan sartuta zegoen nirekin. Handik urte batzuetara, gizon gisa armairutik atera nintzen, eta istorioa ere gordelekutik atera zen. Odisea saria irabazi nuenean argitaratu zen. Aitortza jaso, eta aukera ematen zidan idaztera dedikatzeko. 16 urterekin beste liburu bat nuen idatzia, baina El viaje de Marcos mugarri bat izan zen.

Zuzenbidea ikasi zenuen. Literaturarako baliagarria izan zen?

Horrela esanda ez behintzat [kar-kar]. Kazetaritza edo artearen historia ikasi nahi nituen, eta Leioara [Bizkaia] edo Gasteizera joan behar nuen. Baina ez zegoen modurik, gurpil aulki batean nagoelako, eta autobusak ez zeuden prestatuak. Zuzenbidea ikastea errebeldia ekintza bat izan zen, egin nahi nuena eta eragozten zidana salatzeko.

Ekainean argitaratu zenuen El guardián de los secretos. Hirugarren edizioa atera da. Irakurleen harrera onak izan al du oihartzunik komunikabide handietan?

Ez. Argitaletxe txiki eta ertainetan ateratzen diren liburuek zailtasun latzak dituzte komunikazio talde handietan toki bat egiteko.

Eleberria 1936ko gerran girotu duzu. Garai horretan girotutako nobela onak daudela uste duzu?

Oso eleberri onak daude, bai, baina gutxi daude. Historia irakasle izan nintzen hainbat urtez, eta esaten nuen II. Mundu Gerraren lehen atala izan zela. Hildako, erbesteratutako eta desagertutako guztien atzean pertsona bat dago, istorio batekin, tragedia batekin. Hor beti dago eleberri posible bat. Nire eleberrian, protagonista EAJko politikari garrantzitsu baten semea da. Benicarlon [Herrialde Katalanak] arrantzaleen seme bat ezagutuko du. Bi mundu ezberdinetatik datozen bi mutilen erakarmena kontatzen dut, frankisten erasoaren mehatxua tartean dela.

El viaje de Marcos atera zenuenetik gaur arte LGTB literatura asko zabaldu da, ezta?

Zabaldu da eta normalizatu egin da. Esan nahi nuke nire eleberriak ez direla esku bakarrarekin irakurtzeko. Testuinguru jakin batean, pertsonaien arteko maitasun harreman homosexual bat dago. Baina askoz gauza gehiago daude. Bizitzan homosexualak eta heterosexualak dauden bezala. Ez dira liburu gayak eta kito. Esango al genuke Iliada liburu gay bat dela?

Aurreko ikasturtean zinemari buruzko irratsaio bat aurkeztu zenuen, Radio Turian, Valentzian. Eroso aritu zinen?

Bai, irratiak kateatu egiten du, eta zinema asko maite dut. Zineklub bat ere antolatzen dut. El guardián de los secretos-en neure burua sartu dut, Alfred Hitchcockek egiten zituen cameo-en tankera.

Aulki gurpildunean zaudetenen arazoak aipatu dituzu. Nola ikusten duzu egoera gaur egun?

Aurrerapausoak eman dira, bai lege aldetik eta bai praktikoki. Europatik bidaiatu dut, eta oztopo arkitektonikoen alorrean ez gaude hain gaizki. Dena den, beste gai batzuk badaude konpontzeko; langabezia tasa handia da, adibidez. Amak eta bikotekideak desagertuko balira, ez dakit zer gertatuko litzatekeen mendekotasuna duten pertsonekin. Erakunde publikoek ez lituzkete denak lagunduko. Zaintzaileak hutsaren truke ari dira lan bat egiten; hori konpondu beharra dago.

Etorkizunari begira, zer amestuko zenuke gizartearentzat?

Eskuzabalak izan behar dugu inguruko guztiarekin. Sekulakoa da animaliak nola sufriarazten ditugun, gure dibertsiorako. Espezie enpatikoa izan beharko genuke. Gehiago enpatizatuko bagenu pertsonekin eta beste animaliekin, mundua hobeto joango litzateke. Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Albiste gehiago

Eskoletako Urmaelen Sareko kideak, Ataungo Joxemiel Barandiaran herri eskolako urmaelean, atzo. ©JON URBE / FOKU

Mundu bat putzu eginda

Enekoitz Telleria Sarriegi

Eskoletako Urmaelen Sareak lehen topaketa egin du Ataunen. Urmael bat sortzeak eta kudeatzeak dituen onurez eta proiektuak saretzeko beharraz aritu dira. «Laborategi natural batzuk dira».
1 ©- / EZEZAGUNA

Baratzeak loratzen duen guztia

Enekoitz Telleria Sarriegi

Hiri baratzeek gero eta erabiltzaile gehiago dituzte. Eskariak gora egin du, eta eskaintzari neurria jarri nahian ari dira euskal hiriburuetako udalak. Onurak baino ez dizkiote ikusten nola teknikariek hala erabiltzaileek.

Aktore protagonistak Nicole Kidman eta Hugh Grant. ©BERRIA

Burbuila bezain hauskorra

Mikel Yarza Artola

David E. Kelley estatubatuarrak 'The Undoing' telesaila aurkeztu du, 'Big Litte Lies' goratuaren ostean

Itziar Atienza, Aitziber Garmendia, Getari Etxegarai, Leire Ruiz, Naiara Arnedo eta Sara Cozar, filmaren grabazioan, Bizkaian. ©ERLAUNTZA

Umorez blaitutako ziztada

Nagore Arin

Zinema aretoetara iritsi da 'Erlauntza' ekoizpena, bi urtez antzokiz antzoki ibili ondoren. Sei emakume ditu protagonistatzat, eta ostiralean estreinatuko da Hego Euskal Herrian

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Urtzi Urkizu

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna