Noiz sortua: 2016-10-11 00:30:00

ATZEKOZ AURRERA. Oscar Hernandez. Idazlea

«Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da»

1936ko gerran girotu du Hernandezek azken eleberria: 'El guardián de los secretos'. Lan hori eta 'Cuando duermen los grillos' narrazioen antologia aurkeztuko ditu gaur, Donostian.
GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS

Urtzi Urkizu -

2016ko urriak 11

2002an sekulako arrakasta izan zuen El viaje de Marcos eleberriarekin Oscar Hernandezek (Errenteria, Gipuzkoa, 1976), eta berriro argitaratu dute orain. Lan haren «emozioari» eutsi, eta «heldutasun literarioa» gehitu dio eleberri berrian, irakurleek diotenaren arabera. Donostiako Elkarren izango da gaur, 18:30ean, Iñigo Lamarcarekin.

26 urte zenituen El viaje de Marcos argitaratu zenean. Zer eragin izan zuen arrakasta hark zugan?

Eleberria askoz gazteagoa nintzenean idatzi nuen, 19 urterekin. Armairuan sartuta zegoen nirekin. Handik urte batzuetara, gizon gisa armairutik atera nintzen, eta istorioa ere gordelekutik atera zen. Odisea saria irabazi nuenean argitaratu zen. Aitortza jaso, eta aukera ematen zidan idaztera dedikatzeko. 16 urterekin beste liburu bat nuen idatzia, baina El viaje de Marcos mugarri bat izan zen.

Zuzenbidea ikasi zenuen. Literaturarako baliagarria izan zen?

Horrela esanda ez behintzat [kar-kar]. Kazetaritza edo artearen historia ikasi nahi nituen, eta Leioara [Bizkaia] edo Gasteizera joan behar nuen. Baina ez zegoen modurik, gurpil aulki batean nagoelako, eta autobusak ez zeuden prestatuak. Zuzenbidea ikastea errebeldia ekintza bat izan zen, egin nahi nuena eta eragozten zidana salatzeko.

Ekainean argitaratu zenuen El guardián de los secretos. Hirugarren edizioa atera da. Irakurleen harrera onak izan al du oihartzunik komunikabide handietan?

Ez. Argitaletxe txiki eta ertainetan ateratzen diren liburuek zailtasun latzak dituzte komunikazio talde handietan toki bat egiteko.

Eleberria 1936ko gerran girotu duzu. Garai horretan girotutako nobela onak daudela uste duzu?

Oso eleberri onak daude, bai, baina gutxi daude. Historia irakasle izan nintzen hainbat urtez, eta esaten nuen II. Mundu Gerraren lehen atala izan zela. Hildako, erbesteratutako eta desagertutako guztien atzean pertsona bat dago, istorio batekin, tragedia batekin. Hor beti dago eleberri posible bat. Nire eleberrian, protagonista EAJko politikari garrantzitsu baten semea da. Benicarlon [Herrialde Katalanak] arrantzaleen seme bat ezagutuko du. Bi mundu ezberdinetatik datozen bi mutilen erakarmena kontatzen dut, frankisten erasoaren mehatxua tartean dela.

El viaje de Marcos atera zenuenetik gaur arte LGTB literatura asko zabaldu da, ezta?

Zabaldu da eta normalizatu egin da. Esan nahi nuke nire eleberriak ez direla esku bakarrarekin irakurtzeko. Testuinguru jakin batean, pertsonaien arteko maitasun harreman homosexual bat dago. Baina askoz gauza gehiago daude. Bizitzan homosexualak eta heterosexualak dauden bezala. Ez dira liburu gayak eta kito. Esango al genuke Iliada liburu gay bat dela?

Aurreko ikasturtean zinemari buruzko irratsaio bat aurkeztu zenuen, Radio Turian, Valentzian. Eroso aritu zinen?

Bai, irratiak kateatu egiten du, eta zinema asko maite dut. Zineklub bat ere antolatzen dut. El guardián de los secretos-en neure burua sartu dut, Alfred Hitchcockek egiten zituen cameo-en tankera.

Aulki gurpildunean zaudetenen arazoak aipatu dituzu. Nola ikusten duzu egoera gaur egun?

Aurrerapausoak eman dira, bai lege aldetik eta bai praktikoki. Europatik bidaiatu dut, eta oztopo arkitektonikoen alorrean ez gaude hain gaizki. Dena den, beste gai batzuk badaude konpontzeko; langabezia tasa handia da, adibidez. Amak eta bikotekideak desagertuko balira, ez dakit zer gertatuko litzatekeen mendekotasuna duten pertsonekin. Erakunde publikoek ez lituzkete denak lagunduko. Zaintzaileak hutsaren truke ari dira lan bat egiten; hori konpondu beharra dago.

Etorkizunari begira, zer amestuko zenuke gizartearentzat?

Eskuzabalak izan behar dugu inguruko guztiarekin. Sekulakoa da animaliak nola sufriarazten ditugun, gure dibertsiorako. Espezie enpatikoa izan beharko genuke. Gehiago enpatizatuko bagenu pertsonekin eta beste animaliekin, mundua hobeto joango litzateke. Enpatia gizakion egoismoaren sendabidea da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 24ko datuekin eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan ez da hildakorik izan, 23 positibo berri detektatu dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.474 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.013 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Ordiziako institutua hutsik, aurreko astean. ©Jon Urbe / Foku

Ikasgeletara itzuliko dira gaur Araba, Bizkai eta Gipuzkoan

Berria

DBHko laugarren mailako ikasleak, batxilergoko bigarren mailakoak eta lanbide heziketako bigarren mailakoak izango dira lehenak. Halere, ez da presentzia handirik espero. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren arabera, lanbide heziketako zentroen %20 inguruk irekiko ditu ateak.

Bihar irekiko dituzte hondartzak Donostian. Argazkian, atzo. / ©Juan Carlos Ruiz, Foku

Bigarren faserako jakin beharrekoak

Jon Ordoñez Garmendia

Gaurtik aurrera araudi berri bat dago indarrean Hego Euskal Herrian eta ordutegiei, saltokiei, taberna eta jatetxeei, hezkuntza zentroei, kirola jarduerei, eta igerileku eta hondartzei eragingo die.

Zaintzaile bat adineko pertsona bati eskua ematen. ©BRAIS LORENZO / EFE

Hauskor azaldu da

A. Iraola - M. Peruarena Ansa

Krisiaren hasieratik jakina zen COVID-19ak gogor erasaten diela adineko pertsonei; edadekoen zentroetan izan diren heriotza ugariek agerian utzi dituzte egoitzen sistemaren inguruko hainbat gabezia, eta galderak sortu dituzte toki horietan egoiliarrek jasotzen duten osasun artaren inguruan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Urtzi Urkizu

Informazio osagarria