Kataluniako Konstituzioa osatzeko lehen zirriborroa aurkeztu dute

Proposamena lantzeagatik zigorra jasotzeko arriskuan dago Santiago Vidal epailea, Fiskalak hura inhabilitatzeko eskatu baitu «Espainiako Konstituzioarekiko fideltasunik eza» leporatuta

Samara Velte -

2015eko otsailak 1

Mehatxuak mehatxu, Katalunia independenteko konstituzioa izan daitekeenaren zirriborroa aurkeztu du jurista talde batek Bartzelonan, Santiago Vidal epailea buru zuela. Urtebete inguru igaro dute balizko errepublika katalanaren oinarrizko artikuluak adosten eta idazten, eta orain jendaurrean aurkeztu dute, herritarrek ekarpenak eta zuzenketak egin diezazkioten.

Vidalek berak azaroan BERRIA-ri azaldu zionez, juristek euren denbora librea baliatu dute konstituzio hipotetikoa idazteko, «ariketa intelektual gisa». Ariketa horrengatik, ordea, zigorra jasotzeko arriskuan dago epailea: Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak (CGPJ) dosierra zabaldu dio, eta fiskalak ofiziotik kanporatzeko eskatu du, bere «betekizun judizialak era ukaezinean baztertzea» eta «Espainiako Konstituzioarekiko fideltasunik eza» leporatuta. CGPJk atzera bota du Vidalek ipinitako helegitea, eta apirilera arteko epea dauka zigorra erabakitzeko. Auzia ez badu artxibatzen, hiru aukera ditu: hiru urterako debeka diezaioke Vidali epaile gisa aritzea; Kataluniatik kanpora egotzi dezake haren postua; edo betirako inhabilita dezake.

Vidalek onartu du ez zuela espero Espainiako botere judiziala hain urrutira heltzerik, ez eta «hain erraietatik» erantzuterik ere. Hala ere, bere asmoei tinko eutsita agertu da konstituzio zirriborroaren aurkezpenean: «Badut amets bat: Kataluniako Errepublikaren sorrera ikustea, epaile gisa dihardudalarik». Zuzenbideko hainbat adituk ere hartu dute parte agerraldian, eta Katalunia independenterako hainbat proposamen plazaratu dituzte; besteak beste, trantsiziorako konstituzio baten oinarriak.

Vidalen proposamena www.unanovaconstitucio.cat webgunean argitaratu dute, herritarrek ekarpenak egiteko. Zirriborroak 97 artikulu ditu denera, bost ataletan banatuta. «Nazioaren botere guztiek herritarren borondate aske eta burujabean dute sorburua» dio hitzaurreak; agiriaren bidez, «nortasun nazional katalanaren izatea berresten» dute hura onartzen duten herritarrek, «legearen aurreko berdintasuna bermatzeko, giza duintasuna babesteko, botere banaketa ziurtatzeko, demokrazia parte-hartzailea sustatzeko eta NBEren Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren oinarrizko balioak errespetatzeko helburuarekin». Proposamenaren arabera, Katalunia independentea errepublika litzateke, presidente eta lehen ministro banarekin; armadarik gabea; katalana litzateke hizkuntza ofiziala, eta gaztelaniak koofizialtasuna leukake; hauteskunde zerrendak irekiak lirateke; eta alderdiek debekatua izango lukete gehiengo osoa eskuratzea.

Artikulu guztiak sarean irakur daitezke, baina zuzenketa laburrak baino ezin zaizkie egin; gehienez ere 140 karakterekoak izan daitezke, Twitterreko mezuen gisan. Herritar bakoitzak, asko jota, bost zuzenketa igor ditzake. Konstituzioa adosteko prozesu parte hartzaile zabalagoa ez egitea leporatu diote Vidalen taldeari hainbat herri mugimenduk.

Beste errepresio neurri bat

Demokraziaren Aldeko Epaileak elkarteak Vidalen aurkako auzia artxibatzeko eskatu dio CGPJri. Artur Mas Kataluniako presidenteak ere babesa adierazi dio epaileari. «Ez dut ulertzen, ez ikuspuntu demokratiko batetik, ez eta adierazpen askatasunaren ikuspegitik ere», esan die kazetariei ekitaldi ofizial batetik irtetean: «Ez dut ulertzen nola litekeen Vidal epailea ez izatea askatasun horien jabe, bere ideiak adierazteko eta defendatzeko». Espainiako Estatuak «kalitate demokratikoa» falta duela nabarmendu du, presidentea bera ere zigortu nahi izan duenez gero independentziari buruzko galdeketa antolatzeagatik

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Kezka adierazi dute lehen arretako hainbat langilek. Argazkian, Bilboko Areilza anbulatorioa. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Osasun sistemak eztanda egingo du»

Maialen Arteaga

Lehen arretako zentroen estutasunak azaleratu ditu COVID-19ak, eta aspaldiko aldarriak hauspotu ditu. Pandemiaren «bigarren olatua» iritsi dela aitortu du Eusko Jaurlaritzak, baina osasun etxeetan langileen erdiekin eta «lan gainkargarekin» dabiltzala salatu dute.

Maria Txibite, Santos Indurain eta Enrique Maia, prentsa agerraldian, atzo eginiko bileraren ostean. ©JESUS DIGES / EFE

Beste 23 ospitaleratze: maiatzaren 14tik zenbatu den kopuru handiena

Olatz Esteban Ezkati

Kasu positiboen beherakada izan da Hego Euskal Herrian. Txibitek ez du neurri orokorrik ezarriko

Donostian eginiko PCR proba bat ©Gorka Rubio, Foku

Alemaniak Hego Euskal Herrira ez bidaiatzea aholkatu du

Berria

Hego Euskal Herritik Alemaniara joaten diren bidaiariek aurrez PCR proba egin beharko dute.

Emakume bat COVID-19aren proba egiten, New Delhin, Indian. ©STR / EFE

Errusiak COVID-19aren aurkako lehenengo txertoa erregistratu du

Munia El Marhoum Iruretagoiena

Putinek adierazi du «immunitate iraunkorra» ematen duela; OMEk, berriz, ohartarazi du erakundearen azterketak igaro beharko dituela. Munduko kutsatu kopuruak hogei milioiren langa gainditu du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Samara Velte

Informazio osagarria