Albistea entzun

Joseba Gabilondoren 'New York-Martutene'-k jaso du Euskadi saria

Ramon Saizarbitoriaren eleberriaren azterketak irabazi du saiakera alorreko saria.

Maite Gurrutxagak 'Habiak'-en egindako ilustrazio lana eta Harkaitz Canoren 'Orkestra lurtarra' ere saritu dituzte
Joxean Muñoz, Maite Gurrutxaga eta Jon Juaristi, atzo, Donostian eginiko agerraldian.
Joxean Muñoz, Maite Gurrutxaga eta Jon Juaristi, atzo, Donostian eginiko agerraldian. JON URBE / ARGAZKI PRESS

Mikel Lizarralde -

2014ko urriak 30 - Donostia

Ramon Saizarbitoriaren Martutene eleberritik tiraka, Euskal Herriak mundu globalizatuan duen tokia aztertuz Joseba Gabilondok idatzitako saiakerak (New-York-Martutene. Euskal postnazionalismoaren utopiaz eta globalizazio neoliberalaren krisiaz) irabazi du 2014ko Euskadi Literatura saria. Saizarbitoriaren lanari euskal literaturaren eleberri gailen deritzo Gabilondok, eta Euskal Herriaren iragana eta etorkizuna berrikusteko perspektiba ematen duela uste du.

Irakasle eta literatura kritikaria ez zen izan atzo Donostian, sariaren berri emateko Eusko Jaurlaritzak antolatutako agerraldian, baina AEBetatik igorritako idatzi baten bitartez nabarmendu zuen saiakerak genero gisa duen balioa: «Egungo saioari —euskaraz idatzitakoari—, poesiari gertatu zaion bezala, narratibaren morroi edota bigarren mailako genero izatea suertatu zaio (...) Euskaraz idatzitakoak narratibara jo duenean bakarrik izan du arrakasta». Hala ere, saiakeraren indarra ere aldarrikatu nahi izan du Gabilondok, eta polemikarako bidea zabaltzeko —haren iritziz «polemikak baitirudi hitz eginarazteko bide bakarra Euskal Herrian»—, narratiba baino beharrezkoa dela uste du: «Inondik ere ezin aldarrikatu saioa jada errotu denik Euskal Herrian, baina pentsatu nahi dut geroa berea dela, literaturaren eta pentsamenduaren geroa berea duela».

Jon Sudupe buru izan duen epaimahaiak —iaz irabazi zuen euskarazko saiakera saria—, Gabilondoren lanari aitortutako merituak aletu zituen Joxean Muñoz Kultura sailburuordeak: «Martutene lanean barrena egiten duen ibilaldia oso iradokitzailea da. Haren unibertso literarioan barneratzeko orientabide ugari ematen dizkigu».

Gaztelaniazko saiakeraren alorrean, Jon Juaristiren Espaciosa y triste lanak irabazi du saria. Azkeneko 25 urteetan idatzitako saiakera sorta batek osatzen du liburua, eta, epaimahaiaren arabera, elkarrekin darabiltza «goi mailako literatura estiloa, zorroztasun akademikoa eta hausnarketa sakonak; identitate politikoa sortzen duten diskurtsoei buruzko hausnarketa batetik, eta andaluziar, euskal edo espainiar nazionalismoen azpian egon diren mito identitarioei buruzko hausnarketa bestetik».

Harkaitz Canok badaki zer den Euskadi saria irabaztea. Beluna Jazz-ekin irabazi zuen aurrenekoz 2005ean, eta Twist-ekin bigarrenez 2012an. Biak Euskarazko Literaturaren alorrean. Hirugarren saria Orkestra lurtarra-k (Elkar) eman dio, oraingoan haur eta gazte literaturaren atalean. Bremengo musikariak tradiziozko ipuinaren zantzuak ditu liburuaren abiapuntuak; izan ere, liburuan ere orkestra bat da protagonista. Canok, epaimahaiaren iritziz, «eraginkortasunez eta maisuki erabiltzen ditu nola hizkuntzaren bitarteko guztiak, hala literaturaren esparrukoak ere». Cano ere ez zen atzoko agerraldian izan, Italian baitago, baina bideo bidez eskertu zuen saria, eta, batik bat, Jokin Mitxelena ilustratzailea izan zuen gogoan, «zorretan», hark marraztu baititu pertsonaiak. Liburu bihurtu baino lehen, Orkestra lurtarra BERRIAko Mantangorri gehigarrian argitaratu zuen atalka.

Habiak lanak (Txalaparta), berriz, lehenengo Euskadi saria eman dio Maite Gurrutxagari. Dejabu Panpin Laborategiaren eskaera baten emaitza da liburua, eta epaimahaiak nabarmendu duenez, «ilustratzailearen gaitasun narratibo eta adierazkor izugarriari esker, xehetasun eta sentimendu handiz deskribatzen da oroitzapenez eta emozioz gainezka dagoen istorioa». AHTko trenbidea eraikitzeko etxea kendu dioten Simon baserritarraren eta Bosniako gerratik ihesi Euskal Herrira iritsitako Selma errefuxiatuaren arteko harremana kontatzen du Habiak-ek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar bat, asteon, Donostiako areto bateko karteldegiari begira. ©GORKA RUBIO / FOKU

LEKUA EGIN NAHIAN

Ainhoa Sarasola - Ainize Madariaga

Zinema areto, jaialdi eta ziklo gehienetan, euskarazko filmen eta azpidatzien presentzia txikiagoa da beste hizkuntzetakoekin alderatuta. Hainbat eragilek azaldu dute pixkanaka kopuru hori handituz doala, baina ehunekoei erreparatuta, salbuespenak salbuespen, oreka lortzetik urrun dago oraindik.

Cordal, erakusketako lanetako batekin. ©Aritz Loiola / Foku

Egunero, atsedenik hartu gabe

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Isaac Cordal artistak etengabe produktiboak izatearen beharra jorratu du ’24/7′ erakusketan. Bilboko SC Gallery aretoan dago ikusgai, hilaren 28ra arte.

Cat Power, azken diskoaren promozio argazki batean. ©MARIO SORRENTI

Bizitza bat bertsioetan

Alex Uriarte Atxikallende

Cat Powerrek 'Covers' albuma plazaratu du. Bere ibilbide musikalean funtsezkoak izandako 11 egileren kantuen bertsioak egin ditu, eta 'Hate' izeneko bere abestia berrinterpretatu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.