Albistea entzun

«Ihes ahalegin batzuk zinezko artelanak dira»

Josu Martinezek euskal gatazkarekin zerikusia duten hamar ihesaldi kontatu ditu 'Tunelak, izarak, mozorroak eta bafleak' liburuan
Josu Martinez, atzo, <em>Tunelak, izarak, mozorroak eta bafleak</em> liburua aurkezten.</em>
Josu Martinez, atzo, Tunelak, izarak, mozorroak eta bafleak liburua aurkezten. JAGOBA MANTEROLA / ARGAZKI PRESS

Juan Luis Zabala -

2014ko irailak 16 - Donostia

Euskal gatazkarekin aldez edo moldez nolabaiteko harremana duten hamar ihesaldi ahalegin kontatu ditu Josu Martinezek (Bilbo, 1984) Tunelak, izarak, mozorroak eta bafleak liburuan (Elkar), kasurik gehienetan protagonisten edo haien laguntzaileen lekukotasunak jasota. Ezezagunak eta aski ahantziak dira liburuan kontatzen diren ihesaldietako batzuk. Beste batzuk, aldiz, oso ezagunak eta maiz gogoratuak; baina horien berri emateko bestelako ikuspuntu bat bilatzen saiatu da Martinez. Segoviako ihesa, adibidez, iheslari katalanetako baten lekukotasunaren bidez kontatu du; Martutenekoa —Joseba Sarrionandiak eta Iñaki Pikabeak Mikel Antzaren laguntzaz gauzatutakoa—, Iñaki Pikabearen lekukotasunaren bidez. Tene Mujika bekaren laguntzaz idatzi du liburua Martinezek.

Berez, 11 ihesaldiren berri ematen zuen liburua idatzi du Martinezek, baina kontakizunetako bat liburutik kanpo utzi du, protagonistak eskatu diolako ez argitaratzeko bere ihesaldiari buruzko testua, aske utz dezaten eskatuz aurkeztu duen helegitearen inguruko ebazpena jaso arte.

«Niri ihesaldiak betidanik egin zaizkit sinpatiko», azaldu du Martinezek. «Sinpatia eragiten didaten izaki bihurriak dira iheslariak». Horrez gain, ihesaldiek «gauza asko» erakusten dituztela uste du. «Imanol Uribek esaten zuen La fuga de Segovia filmatu zuenean abenturazko istorio bat kontatu nahi zuela. Ihesaldiak abentura bat dira, dudarik gabe, baina abenturaz gain beste elementu batzuk ere badituzte: inkonformismoa, arriskatzeko erabakia, kalkulu zehatza eskatzen duen operazio bat eta, guztiaren gainetik, imajinazio handia. Nire ustez, ihesaldi batzuk benetako artelanak dira».

«Liburuak ez du batere bokazio entziklopedikorik», egileak dioenez. Badaki ihesaldi interesgarri asko eta asko geratu direla kanpoan. Hala ere, garai, lurralde eta eite askotako ihesaldiak batu ditu, arrakastaz burutuak batzuk, porrot egindako besteak. «Denetarik pixka bat».

Umorezko ez, umoretsu bai

Ihesaldiaren abenturaren kontaketaz gain, ihesaldi horien giza alderdia ere aurkituko du irakurleak liburuan, eta baita intrigarik eta umorerik ere. «Ez da umorezko liburua, baina bai liburu umoretsua hainbat pasartetan». Ez du hori aldez aurretik hala pentsatuta eta nahita bilatu. «Ni, besterik gabe, istorio bakoitzari eskatzen zuen tonua ematen saiatu naiz».

«Ez da liburu dialektiko bat», zehaztu du. «Behin gure pelikula bat jaialdi batean ez ematea justifikatzeko, esan zidaten ez zela dialektikoa, eta harrituta geratu nintzen. Ez zela ona edo antzeko zerbait esatea espero nezakeen, baina horrelakorik ez».

Joseba Sarrionandiak idatzia da liburuaren epilogoa, Filosofia apur bat ihesen inguruan, «kartzelari eta ihesaldiei buruzko hausnarketa mamitsua», Martinezen ustez. «Nire testuari agian falta zaion sakontasuna ematen dio liburuari». Horrez gain, hemeroteka bat eta 1969 eta 2013 artean Euskal Herrian izan diren ihesaldi saioen behin-behineko kronologia bat ere aurkituko ditu irakurleak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar bat, asteon, Donostiako areto bateko karteldegiari begira. ©GORKA RUBIO / FOKU

LEKUA EGIN NAHIAN

Ainhoa Sarasola - Ainize Madariaga

Zinema areto, jaialdi eta ziklo gehienetan, euskarazko filmen eta azpidatzien presentzia txikiagoa da beste hizkuntzetakoekin alderatuta. Hainbat eragilek azaldu dute pixkanaka kopuru hori handituz doala, baina ehunekoei erreparatuta, salbuespenak salbuespen, oreka lortzetik urrun dago oraindik.

Cordal, erakusketako lanetako batekin. ©Aritz Loiola / Foku

Egunero, atsedenik hartu gabe

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Isaac Cordal artistak etengabe produktiboak izatearen beharra jorratu du ’24/7′ erakusketan. Bilboko SC Gallery aretoan dago ikusgai, hilaren 28ra arte.

Cat Power, azken diskoaren promozio argazki batean. ©MARIO SORRENTI

Bizitza bat bertsioetan

Alex Uriarte Atxikallende

Cat Powerrek 'Covers' albuma plazaratu du. Bere ibilbide musikalean funtsezkoak izandako 11 egileren kantuen bertsioak egin ditu, eta 'Hate' izeneko bere abestia berrinterpretatu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Juan Luis Zabala

Informazio osagarria

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.