Albistea entzun

SERIEA. Errefuxiatuak (I). EB-Turkia akordioa

Laudorio gutxiko akordioa

NBEk zalantzak agertu ditu berriz Europako Batasunak eta Turkiak errefuxiatuen auzian egindako akordioaren legezkotasunari buruz. EBk iaz hitzartutako 160.000tik soilik 1.500i eman die babesa
Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Rodriguez -

2016ko maiatzak 17

Bruselak eta Ankarak joan den martxoaren 18an sinatutako hitzarmenak ezarri du errefuxiatuen auziak zer esparru berri duen Europan. Oso harrera prozesu motela, kanporatzeak, hesiak... dira hilabeteotako jardunaren ezaugarriak.

Betetzear dira bi hilabete EB Europako Batasunak eta Turkiak akordioa egin zutela errefuxiatuei oztopatzeko batasunean sartzea. Ordutik, laudorio gutxi eta kritika anitz jaso ditu hitzarmen horrek. NBE Nazio Batuen Erakundeak berak ere zalantzak agertu ditu. «Migratzaileak bidaltzea ez da ongi aterako», adierazi zion atzo Filippo Grandi UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak Erresuma Batuko BBC kateari. Zorrotzago mintzatu zen François Crepeau NBEren giza eskubideetarako ordezkaria Greziara egindako bidaian, bertzeak bertze, erran baitzuen Turkiarekin egindako akordioaren legezkotasuna ez dela «argia». Azken egunotan zalantza sortu da akordioaren etorkizunaren inguruan, baina ez kritikoek agertutako zalantza legal eta etikoengatik, EBko eta Turkiako agintariek «terrorismoaren» kontrako legediaren harira izan dituzten eztabaidengatik baizik.

Iazko udan nabarmen igo zen EBn sartu nahi zuten errefuxiatuen kopurua, nagusiki Siriako gerraren luzatzeak eraginda. EBk irailean eman zuen lehenbiziko erantzuna: hilabete hori baino lehen ailegatutako 160.000 errefuxiatu 25 estaturen artean banatzea erabaki zuen, biztanle kopuruan eta BPG barne produktu gordinean oinarritutako kuota sistema bat ezarrita —Danimarka, Erresuma Batua eta Irlanda salbuetsita gelditu ziren, mugen arloan duten estatus bereziagatik—. Zortzi hilabetean soilik 1.500 inguru kokatu dituzte, eta EBn babes eskaria egin dutenen kopurua 160.000 baino dezentez handiagoa da, milioia gainditzen baitu. Errefuxiatu gehienek erabilitako bide nagusia Turkiatik Greziarakoa denez, EBko agintariek erabaki zuten Ankararekin akordio bat egitea, hark bidea oztopa diezaien. «EBk krisiari erantzun beharko lioke aitzinetik prestatutako tresnekin», adierazi du Crepeau NBEren mandatariak Grezian. «Ez luke horiek asmatzen ibili behar krisi bat gertatzen den aldi oro».

Kanporatzeak legeztatuta

«Akordioa gogor kritikatu dute erakunde anitzek», erran dio BERRIAri Itziar Ruiz-Gimenez UAM Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Nazioarteko Harremanen irakasle eta nazioarteko giza eskubideen sisteman espezialistak. «UNHCRk berak uko egin zion akordioan parte hartzeari, uste baitu ez dituela eskubideak bermatzen». Ruiz-Gimenezek uste du akordioa «legez kanpokoa eta moralaren aurkakoa» dela. «Alde batetik, kanporatze kolektiboak eta unean bertan egindako kanporatzeak legeztatzen ditu, eta hori Europako Giza Eskubideen Hitzarmenaren eta nazioarteko giza eskubideen inguruko edozein hitzarmenen aurkakoa da. Bertzalde, akordio honen oinarrian dagoen ideia da Turkia herrialde seguru bat dela; horren arabera, Turkiak ez luke inor kanporatuko giza eskubideen urraketak jasateko arriskua dagoen herrialde batera». Baina ideia hori ez dela egiazkoa uste du Ruiz-Gimenezek. «Turkiak arazoak dauzka nazioarteko legediarekin. Genevako Hitzarmena 1951n sinatu zuen, baina soilik Europako herrialdeei aplikatzeko. Beraz, bertze herrialdeetakoek ezin dute estatusa legeztatu, eta Turkiak kanporatu izan ditu Siriara, Irakera eta bertze herrialde batzuetara. Beraz, erran daiteke Europa zeharka urratzen ari dela Genevako Hitzarmena».

Akordioaren aurka daudenek bi bide dituztela azaldu du adituak. Bata, politikoa, «gobernuei presio egiteko mobilizazio soziala». Bertzea, berriz, legala: «Turkiara kanporatutako herritarren kasuak Europako Giza Eskubideen Auzitegira eramanda».

Greziatik Italiara

EBren Frontex mugako agentziaren arabera, martxoaren 18tik %90 murriztu da Turkiatik Greziara ailegatutako errefuxiatu kopurua —2.700 lagun inguru—. NBEren arabera, ordea, handitu egin dira Italiara Libiatik ailegatutakoak —9.000 inguru—. Eta Sirian bertan, egoera ez da aldatu. Kurduen Afrin barrutiko agintarien arabera, Alepoko borroketatik ihesi 2.400 lagun jaso dituzte bi egunean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Manifestarietako batzuk, atzo, Bruselan. ©OLIVIER HOSLET / EFE

Sei zauritu eta hogei atxilotu Bruselan, neurrien aurkako protestan

Berria

Belgikan ere derrigorrezkoa da COVID ziurtagiria tabernetan, jatetxeetan eta aisialdirako hainbat gunetan sartzeko

Aung San Suu Kyi kargugabetuiko gobernuburua asktzeko eskatzen duten afixak, estatu kolpearen aurkako protesta batean, martxoaren 18an, Yangonen. ©Stringer / EFE

Aung San Suu Kyi bi urteko kartzelaldira zigortu dute, matxinada sustatzea egotzita

Ander Perez Zala

Militarrek agintea hartu osteko lehen kondena jaso du Myanmarko Estatu Kontseilari kargugabetuak. NBEk eskatu du zigortua «berehala» askatzeko.

Eric Ciotti, Valerie Pecresse eta LRko presidente Christian Jacob, hurrenez hurren. ©CHRISTOPHE PETIT TESSON / EFE

Valerie Pecresse aukeratu dute LRko presidentegai izateko

Arantxa ElizegiEgilegor

Emakumezko presidentegai bat izango du lehen aldiz eskuin tradizionalak. Militanteen botoen %61 eskuratu ditu Ile-de-France eskualdeko hautagaiak primarioetako bigarren itzulian

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.