Albistea entzun

Jakintzaren katedraleko ateak

'Zientziaren dibulgazioa: aukerak, baliabideak eta erronkak' ikastaroa egin du UEU Udako Euskal Unibertsitateak Eibarren. Urteotan indartzen ari den alorra dela ondorioztatu dute
EHUko Kimikako graduko irakasle Maxux Aranzaberen argibideei adi ikasleak, astelehenean.
EHUko Kimikako graduko irakasle Maxux Aranzaberen argibideei adi ikasleak, astelehenean. JUANAN RUIZ / ARP Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2016ko uztailak 17 - Eibar

«Katedrala zer den? Nik deitu nion zientzia kulturan jantzia den gizarte bati, jarrera kritikoa duena, beti frogak eskatzen dituena». Josu Lopez-Gazpio kimikariak era horretan adierazi du zer azaldu nahi izan zuen astelehenean Eibarren (Gipuzkoa), UEU Udako Euskal Unibertsitatearen ikastaroen barruan eman zuen Katedrala eraikitzen hitzaldian. Zientziaren dibulgazioa: aukerak, baliabideak eta erronkak izeneko ikastaroaren hasierako mintzaldia izan zen, zientzia dibulgazioari buruz jarduteko bi eguneko egitarau oso baten atarikoa. Koldo Garcia Etxebarria biologoarekin batera zuzendu zuen ikastaroa, eta emaitzarekin, oro har, oso pozik daudela onartu du. Solasaldietan usu azaldu zen loraldia hitza, zientziaren dibulgazioaren inguruan euskaraz ere azken urteotan urrats agerikoak egin direla azaldu zuten hainbat hizlarik, eta ikastaroa nahi lukete lore berriak jaiotzeko, daudenak umotzeko. «Katedral hori eraikitzeko ale txikiak jartzen ari gara».

EHUren Kultura Zientifikoaren katedraren abaroan eginiko urratsak jo zituzten, besteak beste, izan den loraldiaren adibidetzat. Ikastaroaren bi sustatzaileez aparte, hizlari ugari aritu ziren ikastaroan, soslai askotakoak. Goi dibulgazioan ari diren ikertzaileak izan ziren, dibulgazioa sustatzeko jardunbideetan ari diren unibertsitateko arduradunak, eta zientziaren arloko gaietan espezializatuko komunikatzaileak; jatorriz zientzialari trebakuntza jasotakoak batzuk, eta kazetari ofiziotik zientziarekin lotutako gaietara lotutakoak besteak. Agerian utzi zuten euskarazko goi dibulgazioan urratsak egin badira ere badagoela oraindik bide aski luzea egiteko. «Ekaia aldizkariko zuzendaria etorri zen [Asier Vallejok eskaini zuen hitzaldi bat]», azaldu du Lopez-Gazpiok. «Maila horretako aldizkari bakanetarikoa da». Dagoena ikusteko egunak izan ziren, eta zer falta den.

Elkar ulertu beharrean

Aski presente egon zen beste gai bat izan zen zientzialarien eta zientziaren komunikazioan ari direnen arteko harremanak irmotu beharra. «Hor arazo bat daukagu jatorriz; zientzialariei, zientzia ikasleei, ez zaie ezer irakasten zientzia komunikatzeko erari buruz; bestalde, kazetariei ez zaie irakasten zientzia zer den, haren balioak zein diren». Eta hortxe sortzen dira sarri talkak, gaitzulertzez jositakoak. Amaia Portugal eta Juanma Gallego kazetariak mintzatu ziren, besteak beste, harreman zail horiek gozatu beharraz. Elhuyar aldizkariko Ana Galarraga ere bai.

Gogoeta arras interesgarriak plazaratu zirela onartu du Lopez-Gazpiok. Zubigintza sendotzearen aldeko deiak izan ziren guztiak: «Alor bakoitzak bere gabeziak ditu, baina askotan osagarriak dira, eta ondo ulertzen bagara, gauza interesgarriak egin daitezke». Jatorriz alor bietan trebakuntza hobetzea, ordea, ezinbestekoa dela pentsatzen du. EHUko Kimika graduko irakasle Maxux Aranzabek, esaterako, argibideak eman zituen zientzia arloko komunikazioari buruz ematen dituen eskolez. Baina tankera horretako ikasketak ez daude orokortuta, eta halako prestakuntzarik ez dute izaten gehienetan zientzialari gazteek.

Lopez-Gazpio eta Garcia Etxebarria, biak dira zientzialari, eta biak, halaber, dibulgatzaile. Alde bietako abantailak eta ajeak ikusten dituzte talaia horretatik, eta horrexek bultzatu ditu, hein handi batean, ikastaroa antolatzera. Eta ikerkuntzaren arloan oraindik itaun bat sarriegi entzuten dela onartu du Lopez-Gazpiok: «Dibulgatu behar da, ala ez?». Zientzialariek, zio etikoak aintzat hartuta, beren jardunaren berri emateko «obligazioa» dutela onartuta dagoen arren, hori egiteko modua eztabaida iturri dela adierazi du. Hortik unibertsitate arloan jardunbideak jasotzen duen babes urria. «Dibulgazioa oso-oso gutxi dago baloratuta», onartu du. «Ikusten da askotan denbora galtze gisa».

Ikastaroak argi utzi zuen, ordea, egoera hobetzeko gogoa badela, eta saio ugari daudela abian. Hitz xumez —«ez dugu elitistak izan behar»— eta egokiz katedralerako sarbideak handitzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gaindegiaren webgunea, artxiboko irudi batean. ©

Munduko batez besteko gas emisioak halako bi isurtzen da Euskal Herrian

Iosu Alberdi

Gaindegiak '2022ko adierazle galeria nagusia' txostena osatu du, lan publikoaren eten baten ostean. Datu demografikoak, ekonomikoak, sozialak eta ingurumen arlokoak landu ditu. 

Lezetxikiren Lagunak taldekoek ateratako argazki batzuk, Lezetxikoko galeria suntsituan. ©LEZETXIKIREN LAGUNAK

AHTaren tunel batek Lezetxikin kalteak egin dituela salatu dute

Xabier Martin

Aztarnategi baliotsuaren gertuko galeria bat suntsitu du tunelak, espeleologo batzuek dokumentatu dutenez. Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak topatu dituzten lekua da Arrasateko koba
artxibok argazkia, marxoak 8ko manifestazioa Baionan ©Guillaume Fauveau

Frantziako Senatuak abortatzeko eskubidea Konstituzioan idaztearen alde bozkatu du

Garazi Aduriz Zuñeda

Atzo bozkatu zuen Senatuak. 166 boz alde izan zituen, eta 152 boz kontra.

Eusko Legebiltzarreko osoko bilkura, gaur goizean ©Endika Portillo/ Foku

Donostia ospitaleko auzia «elkarrizketaren bidetik» konpontzeko eskatu du Eusko Legebiltzarrak

Edurne Begiristain

EAJren eta PSE-EEren testua onartu du ganberak. Oposizioak, aldiz, salatu du auziaren erroan Osasun Sailaren kudeaketa eredua dagoela, eta galdegin du neurri oro partekatuak izan daitezela Donostialdeko ESIko  zuzendaritza eta ordezkaritza organoekin.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...