Albistea entzun

Baztan, leiho beltzetik literaturari so

Euskal Nobela Beltzaren Astea egingo da aste osoan Baztanen.

Genero horri buruzko solasaldi eta aurkezpenak izango dira, besteak beste
<em>Ilbeltza.eus</em> webgunearen aurkezpenarekin abiatu zuten asteko egitaraua, atzo, Elizondon.
Ilbeltza.eus webgunearen aurkezpenarekin abiatu zuten asteko egitaraua, atzo, Elizondon. IÑIGO URIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez -

2016ko urtarrilak 19

«Leiho bat»ireki zioten atzo Baztanen euskal literaturari, «nobela beltzaren aitzakian». Leiho bat, astebetez zabalik, genero horren inguruko askotariko ekitaldiekin. Atzo hasi zen, bigarrenez, Euskal Nobela Beltzaren Astea. Iazko ekitaldien balorazioa «arras baikorra» izan zen, antolatzaile lanetan dabilen Elurre Iriartek dioenez: «Oso ongi pasatu genuen, eta ikusi genuen oraindik bazela kuriositatea eta interesa». Eta arrakasta hartatik sortu da ekitaldia bigarrenez egiteko asmoa.

Baztango irakurle talde batek antolatzen duen Idazleak solasean egitasmoa dago ideiaren atzean. Urtean hirutan, liburu bat irakurri eta eztabaidara gonbidatzen dute obraren egilea. Halako batean, orain bi urte, «txiripaz» sortu zen nobela beltzari buruz zerbait egiteko ideia. «Txiripaz, baina ez kasualitatez», Iriartek dioenez. Izan ere, «zenbait arrazoi elkartu ziren» orduan. «Batetik, ikusi genuen nobela beltza salaketa soziala egiteko baliatzen ahal dela; irakurle taldean gabiltzan gehienok bestelako mugimenduetan ere bagabiltza, eta interesatu zitzaigun ideia hura». Bestetik, bazen Dolores Redondoren literatur «boom-ak» sortutakoari erantzuteko asmoa ere: «Ematen zuen Baztan deskubritzen ari zirela, gainera erdal mundutik, eta erakutsi nahi izan genuen Baztan hemen zela aspalditik. Ameriketako indioekin gertatzen den bezala, guk ez genituen deskubritu, hor zeuden. Hemen, berdin: aspaldi agertzen da Baztan literaturan, eta nobela beltzarekin ere izan du loturarik».

Asmo horiek guztiak kontuan hartuz egin zuten iaz lehen ziklo hura. Eta, ordukoan bezala, «gozatzea» da oraingoan asmoetako bat. Baita ikastea ere: «Helburua ez da teorizatzea nobela beltzari buruz; zentzu arras zabalean hartu dugu. Baina inportantea da ikastea ere, eta horregatik gonbidatu ditugu aditu batzuk, nobela beltzaren inguruan ikasteko».

Literaturari leihoa ireki eta gozatzeko eta ikasteko helburu horiekin, beraz, zenbait ekitaldi antolatu dituzte. Aurten, gainera, letretatik salto egin dute bestelako diziplinetara, bereziki zinemara eta musikara, eta horiei ere eskainiko dizkiete tarteak. Atzo hasi zuten egitaraua, eta martxan jarritako webgune berria aurkezteko baliatu zuten hasiera (ilbeltza.eus). Nobela beltzaren inguruko materiala jasotzeko sortu dute ataria. Gaur, bestalde, Idazleak solasean egitasmoaren barruan, Xabier eta Martin Etxeberria anaiak izango dira Arizkunen, Gizon gogorraren sekretua liburuaz solasean.

Etziko, ekitaldi «berezia» gorde dute. Iruritako Jauregiarten izango da Angelita Loidi, Juan Antonio Loidi euskal nobela beltzaren aitzindariaren arreba bikia. Iazko zikloan izan zuten Loidiren arrebaren berri ?100 urte beteko ditu aurten?, eta «hitz egiteko alimaleko erraztasuna» duela jakinik gonbidatu dute aurtengo jardunaldietara.

Ostiralean, Harkaitz Cano izango da gonbidatua. Akabaila beltzak zineman izeneko solasaldian, genero beltzak pantaila handian izandako eragina aztertuko du idazleak. Bestalde, astebururako gorde dituzte ekitaldi gehienak. Larunbatean, goizean, Beltzean beltz...eta Jim Thompson izenburuko mahai inguruan parte hartuko dute Xabier Olarrak eta Miel Angel Elustondok. Bazkaria izango da gero, eta, arratsaldean, beren lan berriak aurkeztuko dituzte Jon Arretxek, Gotzon Barandiaranek eta Jon Alonsok. Hain zuzen, Alonsok iazko ziklorako propio prestatutako materialekin ondutako Beltzaren koloreak saiakeraren berri emango du. Gainera, Koldo Almandozen Columba Palumus filma ere emango dute. Eguna amaitzeko, Susmagarrien Gaua egingo dute. «Joko bat», Iriartek azaldu duenez, «joan den urtean arras arrakastatsua izan zena; hildako bat eta hiltzaile bat izango dira, eta hura deskubritu beharko dute partaideek».

Igande goizean, ibilaldi dramatizatua eginen dute Erratzu inguruetan, eta, bazkalostean, irakurraldi musikatua. Hainbat nobela beltzetako pasarteak aukeratu dituzte horretarako.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

<b>Finala.</b> 2017ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala, BECen. ©A. LOIOLA / FOKU

Txapelketa: zauri edo ukendu

Miren Mujika Telleria

Bilboko Bizkaia pilotalekua izango du azken geltoki Txapelketa Nagusiaren trenak. Ibilbide gorabeheratsua eginda, gaur helduko da hara. Kolpea edo poza izango da gaurko saioa bertsolarientzat, gaur erabakiko baita zein zortzi bertsolari arituko diren Nafarroa Arenako oholtzan.
Jon Sarasua idazlea, atzo, Donostian, <em>Harizko zubiak</em> liburuaren aurkezpenean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Hizkuntza lankidetzaren kontrabandoa

Jone Bastida Alzuru

Jon Sarasuak Haitira, Pernambucora, Mexikora eta Tangerrera egindako bidaietako esperientziak eta gogoetak jaso ditu liburu batean: 'Harizko zubiak'. Pamielak atera du

Iñigo Etxezarreta abeslaria <em>Guretzat</em> diskoaren aurkezpenean, atzo, Bilboko Kafe Antzokian. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Rockero izandakoen runbak

Olatz Silva Rodrigo

ETS taldeak 'Guretzat' diskoa kaleratu du. Ska eta rock doinuak alde batera utzi, eta beste hainbat musika estilo uztartu dituzte

Gartxot komikigileak sortutako <em>Barruan</em> komikiko irudietako bat. ©GARTXOT / ATARAMIÑE

Kartzelak kolpatutako literatura bat

Iñigo Astiz

2002tik 2017ra bitartean kaleratutako liburu kolektiboetako testu hautaketa bat, Jose Mari Sagardui 'Gatza'-ren memoria liburu bat, eta Gartxoten 'Barruan' komikia kaleratu ditu Ataramiñek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.