Noiz sortua: 2013-02-05 00:30:00

Segurtasun saila. Legegintzaldiko lan ildoak

Europan ez da parekorik

Europako Batasunak gomendatzen du 1.000 biztanleko bi polizia egotea; Euskal Herrian sei daude egun. Datu hori eskatu zuen Espainiako Kongresuan Amaiurrek, baina ez zioten eman.
Tamaina handiagoan ikusi

Irati Sarasua Arabaolaza -

2013ko otsailak 5
Euskal Herria da Europako Batasunean polizia dentsitate handiena duen lurraldea. Zipreren atzetik, Europan polizia kopuru handiena duen herrialdea ere bada. 2011n Eurostatek kaleratutako datuen arabera, 165 biztanleko polizia bat dago Euskal Herrian, hau da, 1.000 biztanleko sei polizia daude. Datu horietan ez dira kontuan hartzen Espainiako eta Frantziako ejertzitoetako soldatuak, zerbitzu sekretuko agenteak, ezta bizkartzainak ere. Beraz, Europako Batasunak gomendatutako 1.000 biztanleko bi poliziako ratio hartatik urrun dago Euskal Herriko egungo errealitatea.

Espainiako Poliziak, Guardia Zibilak, Ertzaintzak, Frantziako Poliziak, Jendarmeriak eta Nafarroako Foruzaingoak osatzen dute Euskal Herriko polizien puzzlea. Zehazki 4.800 guardia zibil eta Espainiako Poliziako 2.000 agente inguru daude Hego Euskal Herrian; 8.000 ertzain daude Araba, Bizkai eta Gipuzkoan; 1.1000 agentek osatzen dute Nafarroako Foruzaingoa; eta Frantziako Poliziako eta Jendarmeriako 2.200 agente inguru daude Ipar Euskal Herrian, datuen arabera.

Armadako soldaduak —Hego Euskal Herrian 1.200 dira— eta udaltzainak kontuan izan gabe 18.100 polizia inguru daude, beraz, Euskal Herrian. Horietako 9.000 inguru Espainiako eta Frantziako polizia indarretako agenteak dira.

Adibidez, 2011n, Ameriketako Estatu Batuetako mafia bateko ustezko 127 kide atxilotzeko, estatu hartako FBIak 800 agente inguru erabili zituen. Aste hartan bertan, 5.300 kilometrora, Euskal Herrian Espainiako Poliziako eta Guardia Zibileko 390 bat agentek parte hartu zuten Ekineko eta Askatasuneko ustezko hamar kideren atxiloketan. Hots, lehenengoan atxilotutako pertsona bakoitzeko 6,2 polizia aritu ziren lanean; bigarrenen kasuan, 50.

Datu horiek guztiak Espainiako eta Frantziako Barne Ministeriotik, Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailetik eta Europako Eurostat Ikerketa Zentrotik eskuratutakoak dira. Hego Euskal Herrian dagoen polizia kopuruaren datua eskatu zuen Amaiurrek joan den urteko martxoan Espainiako Kongresuan, baina ez zieten daturik eman nahi izan.

Euskal Herrian dauden polizia guztiek —udaltzainek eta Foruzaingoak izan ezik— dituzte eskumenak «terrorismoarekin» lotutako gaietarako. Argi esan daiteke Euskal Herrian Espainiako eta Frantziako poliziak egoteak lotura zuzena duela gatazka politikoarekin. Horregatik, ETAk borroka armatua utzi zuenetik urtebetetik gora pasatu delarik, Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuari eskatu dio Espainiako polizia indarrak EAEtik joateko.

Bizkartzain kopurua, esaterako, denbora horretan izugarri jaitsi da. 3.000 bizkartzain inguru zeuden 2011n Hego Euskal Herrian. Horien %80, hau da, 2.500 inguru enpresa pribatuetakoak ziren. Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak 2012ko aurrekontuetan jaso zutenez, bizkartzainak kontratatzeko diru sailak nabarmen gutxitu zituzten; Jaurlaritzak, zehazki ,%57. 2010ean 140 milioi euro izan zen diru saila, 2011n 88 milioi euro eta iaz, 2012an, 36 milioi.

Murrizketen eraginez, iaz 2011 urtean baino 1.000 bizkartzain gutxiago ari ziren Hego Euskal Herrian aktiboki jardunean. Joan den urteko martxoan enpresa pribatuetako 789 bizkartzain zeuden aktibo, eta hilabete hartan Espainiako Gobernuko Barne Ministerioak %55 murriztu zuen kopuru hura. Lehen, 789 bizkartzain zituzten; aurrerantzean, 364. «Murrizketa hori oso kolpe gogorra izan da. Desagertzear da gure kolektiboa», adierazi zuten haiek.

Beraz, urtebete pasatu ostean, eta atzo Eusko Jaurlaritzak Rajoyren Gobernuari eskaera hori egin ondoren, Espainiako Gobernuaren esku egongo da polizia eta guardia zibilen etorkizuna. Bizkartzain kopurua murriztu zuten bezala, poliziaren presentzia ere murrizteko eskaera egina dago. Orain gobernu hark du hitza.

Albiste gehiago

Apirilaren 1ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 9.358 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 501 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.134 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Etxeetara elikagaiak eramateko taldeak antolatu dituzte Milanen. ©Matteo Corner / EFE

Izurriak 823.626 pertsona kutsatu eta 40.598 hil ditu munduan

Berria

Dagoeneko 501 pertsona hil ditu gaitzak. Hego Euskal Herrian 9.335 kasu diagnostikatu dituzte. Sindikatuek gutun bat bidali diote Denis Itxaso Madrilek EAEn duen ordezkariari, besteak beste zentralizazioa bertan behera uzteko eskatzeko, eta Maddalen Iriartek mahai bat eratu nahi du erabakiak hartzeko

1983ko abuztuan, Busturian, uholdeetan. ©BERRIA

Zer egin krisi bati aurre egiteko?

Enekoitz Esnaola

Jaurlaritzako eta Nafarroako lehendakariek, euskal gatazkako indarkeriaz gain, zenbait garai sozial gogor ere bizi izan dituzte 40 urteotan: uholdeak, sute eta istripu larriak, krisi ekonomikoak... Carlos Garaikoetxeak, Jose Antonio Ardanzak, Patxi Lopezek eta Uxue Barkosek lehendakari gisara bizi izan zituzten krisietan izandako esperientziak kontatu dizkiote BERRIAri. Garrantzia eman diote gertutasuna eta sentsibilitatea izateari, baita neurriak hartzeari ere.

Herrialdeka, Bizkaian aurkeztu dituzte dosier gehien. ©Marisol Ramirez / Foku

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna