Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Duintasun irakaspena

JUAN CARLOS RUIZ / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2016ko urriak 4

'Treblinkara azken trena'

Zuzendaritza: Mireia Gabilondo. Jatorrizko ideia eta argumentua: Ana Pimienta, Fernando Bernues. Testua: Patxo Telleria. Lekua: Donostiako Larratxoko Kultur Gunea. Eguna: Irailak 30.

Ideia batengatik hiltzea erraza dela zioen Janusz Korczakek: askoz zailagoa dela ideia baten alde bizitzea. Varsoviako ghettoan umezurztegi bat antolatu zuen mediku eta pedagogoak eta Stefania Wilczynska haren lankide nekaezinak gizatasun eta duintasun irakaspen itzela eman zuten nazien krudelkeriaren aurrean. Haien figurak eta eredua deskubritzeak piztu zuen Ana Pimentarengan antzezlan hau taularatzeko gogoa.

Berrehun ume omen zeukan umezurztegi hark eta berrehun bat leku bete ditugu ikusleok leku hartako gela nagusian, ohatzetan etzanda edo egurrezko mahaien aurrean eserita. Gelako mutur bakoitzean ekintzarako beste leku esanguratsu batzuk atondu dira, hala nola sendagilearen kontsulta eta bulegoa, antzerki emanaldiak emateko lekua eta musika gela, Eneko Sagardoik estilo finez jo duen piano zahar batez hornitua. Antzezleak ikusleon artean ibili dira gu geu gertakizun haien parte izan garelako, eta lekuak ematen zuen azken aukera ere baliatu da, kanpoalderako atea ganoraz baliatuta, bisitan etorri direnak —naziak zein juduak— handik sartu direlako, eta bertatik irten direlako umeak eta bi helduak Treblinkarako trenera joateko, holokaustorako bidean.

Jatorrizko pertsonaiei zor zaien begirunea dela medio, ez da Ana Pimenta eta Fernando Bernuesen argumentuan izugarrikeria nagusitu. Nahikoa zuten protagonistek Varsovian zeukaten panoramarekin eta kanpotik etorritako injerentziekin! Gainera, euste bide horretatik askoz argiagoak eta eredugarriagoak iruditu zaizkigu Korczak eta Wilczynskaren jarrerak, adibidez estoiko eta harro esan dutenean baldintza ikaragarri haietan umeen alde jardutea ez zela sakrifiziotzat hartu behar, bizitza-proiektuaren errealizazio pozgarritzat baizik.

Mireia Gabilondoren zuzendaritzapean eta attrezzo zein jantzi egokiek lagunduta, jatorrizko pertsonaiak bezain eredugarri ibili dira antzezle guzti-guztiak, arlo profesionalean eta haiekiko distantziak gordeta, noski. Are gehiago kontuan izanda antzezleak albo-alboan eduki ditugula behin baino gehiagotan, urruntasunak emandako edozein artifizio ezabatuta eta horrek dakarren inplikazio mailarekin. Izen guztiak nabarmenduko nituzke hemen, baina Soroiz maisuarena azpimarratuko dut berriz ere, zortekoak garelako herri honetan bera bezalako aktore handia edukitzeagatik, bera ikusi eta antzezlea ez ikusteagatik, antzezten duen pertsonaia eredugarria baizik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

'Nomadland' filmeko zuzendari Chloe Zhao. Zuzendaririk onenaren saria jaso du. ©Etienne Laurent / EFE

Kapitalismo garaikidearen inguruko lana, Golden Globes sarietako irabazle nagusia

Edu Lartzanguren

'Nomadland' filmak dramarik hoberenaren saria jaso du, eta zuzendaririk onenarena ere eman diote horren Chloe Zhaori. Horrez gain, 'Borat' sagaren bigarren lana nabarmendu dute, eta, telesailen artean, 'The Crown'.

 ©JON URBE / FOKU

«Ez dakit maitasuna gauza natural bat den»

Ainhoa Sarasola

Iruñeko familia bereko hiru emakume belaunaldi jarri ditu protagonista 'Odolekoak' bere lehen nobelan. Haien bidez, ama-alaben arteko loturez eta memoriaz gogoetatu du idazleak, 1941etik gaur arteko garaiaren kronika ere osatuta, aldi berean.
Mogwaik iaz kaleratu nahi zuen diskoa, taldearen 25. urteurrenaren harira. Urtebete geroago iritsi da. ©BRIAN SWEENEY / EFE

Baikortasun geruzetan

Aitor Biain

Mogwai Eskoziako post-rock taldeak 'As The Love Continues' lana kaleratu du. Ohiko moldeetatik askorik aldendu gabe, baikortasun kutsua duten 11 kantuz osatu dute disko berria.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna