Albistea entzun

Lantokiko sarrailan giltza

Euskal presoak «etxeratzearen» alde, dinamika berri bat da abian: Ireki. Enpresetan sinadurak biltzen ari dira, langileen «inplikazioa» lortzeko. Inoizko sinadura gehien bildu nahi dute.
Eibarko ABC lantokiko langileak, Ireki plataformari babesa ematen.
Eibarko ABC lantokiko langileak, Ireki plataformari babesa ematen. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2017ko martxoak 5

Euskal Herrian inoiz egin den sinadura bilketarik handiena». Erronka hori bota dute Ireki plataformako kideek: langileen artean 150.000 atxikimendu biltzea, ekainera arte, euskal presoen eta iheslarien «etxeratzea» eskatzeko. Kezka bat dute denek: uste dute urteotan langile mugimenduan «nahiko ahaztuta» egon dela preso eta iheslarien gaia. Horri buelta emateko abiatu dute Ireki. Lantokietan ariko dira sinadurak biltzen; baina, bereziki, «kontzientzietan» eragin nahi dute: «Giltza da elkartasunetik konpromisora pasatzea».

Durangaldeko (Bizkaia) industria kimiko bateko langilea da Aitzol Agirre. Presoen auziaz LAB sindikatuak eginiko batzar batean izan zuen egitasmoaren berri. «Interesgarria iruditu zitzaidan, eta esan nien nire enpresara zabaldu nezakeela, baita Durangaldeko beste batzuetara ere». Bi hilabetez aritu da errolda bat osatzen, ordezkarien telefonoak biltzen eta plangintza azaltzen. «Uzta biltzen orain hasiko gara».

Agirrek azaldu du enpresa bakoitza «mundu bat» dela eta norberak jakin behar duela nola antolatu ahal den sinadura gehien lortzeko. «Nirean banan-banan joan naiz; lehenengo jo dut konfiantza daukadan lankide eta afiliatuengana». Aitortu du «errazena» egin duela berak; ez dela joan «ezezkoa eman dezakeen jendearengana». «Baina saiatuko naiz. Orain arte, ezezko bakar bat ere ez dut jaso». Dozena bat sinadura bildu ditu, adin guztietako pertsonenak; 97 langile ditu haren enpresak.

Beste era batera ari da Elena Llanes, Iruñerrikoa (Nafarroa). Aparkalekuak kudeatzen dituen enpresa batean egiten du lan. Han ez ezik, beste lantoki batzuetako ordezkariekin ari da harremanetan, hiriburuan eta Pirinio aldean: jantokietako langileekin, merkatuetan, ostatuetan... «Lan gogorra da, enpresa txikiak dira, langile gutxikoak; autoa hartu eta enpresaz enpresa joan behar dut». Oro har, «oso ona» da erantzuna.

Tolosaldeko (Gipuzkoa) paper fabrikako langilea da Joseba Egues. 170 bat kide ditu, eta jada 100 sinadura inguru lortu ditu. Pozik dago orain arteko emaitzarekin. «Langileen aldetik oso ona izaten ari da». Eguesen arabera, sinatzaileen artean «kolore eta adin guztietakoak» daude.

Datorren ekainera arte 150.000 atxikimendu biltzeko helburua dute Ireki plataformako kideek, eta «egingarria» dela uste dute hiru lagunek. Dagoeneko, 20.000 dituzte. Dena den, azpimarratu dute lana ez dela lantokietara mugatu behar; kalera irten behar dela diote. «Gutxieneko inplikazio bat eskatzen du egitasmoak, baina ezin gara mugatu sinadurak biltzera eta kito. Lehen urratsa izan behar du honek», azaldu du Agirrek.

«Begiak ireki behar ditugu»

Orain arte topatu dituzten zailtasunak ere ez dituzte ezkutatzen. «Gaur egungo lan egiteko moduagatik, askotan ez dugu elkar ezagutzen ere. Sindikatutik saiatzen gara haiengana iristen lan munduko gaiekin, eta ez dugu lortzen; beraz, pentsa honekin», adierazi du Durangaldeko langileak. «Presoen egoera gertutik bizi dugunok egin behar dugu esfortzu handiena. Eta normala da: guk egiten ez badu, nork egingo du?», gaineratu du Tolosaldeko Eguesek. Bera bezala, bere enpresan badaude senide edo lagunen bat preso dutenak. Lankideen elkartasuna azpimarratu du. «Ezagutzen dute gure egoera zein den. Bisitetara-eta joan behar dudanean, ez dute arazorik izaten nik uzten dudan zuloa betetzeko».

Dena den, lanetik kanpo bai, nabari du hutsunerik jendearen inplikazioan. «Seinalatuta bezala sentitzen naiz: badirudi betikoak gaudela betikoa egiten. Amaitu beharra dago hori; lortu behar dugu jende berria, eta, horretarako, denok —baita guk ere— ireki behar ditugu begiak».

Beste egoera batean daude Agirre eta Llanes euren enpresetan. Haiek lankide askori azaldu behar diete zein den presoen eta haien senide eta lagunen egoera. Agirreren lantokian, bera da gertukoren bat preso duen bakarra. «Badakite, neurri batean, zein den gure egoera, baina harrituta geratzen dira egin behar izaten ditugun kilometroekin, bisitetarako baldintzekin, eta, oro har, presoen egoerarekin». Llanes ere kezkatuta azaldu da «gizartearen zati handi baten» jarrerarekin. «Zerbait entzun dute, gaia hor dago, baina lehen, errepresio gehiago zegoelako-edo, handiagoa zen aktibazioa. Nire pertzepzioa da gazteek hobeto ulertzen dutela egoera; agian, haiek jarraitzen dutelako bizitzen errepresioa: kalean, lan munduan...».

Agirreren ustez, ez da erraza izaten gai politikoak eta lan gaiak uztartzea, baina hala izan behar duela uste du. Ados dago horrekin Egues. «Gertatzen dena da eragile asko gaudela honen bueltan, eta batzuetan ez dela oso ondo ulertzen zertan. Inertziak daude, aurreiritziak... Gainera, krisialdiagatik gai pilo bat sartzen ari dira agendan, eta zaila da langileen lehentasunen artean jartzea presoena». «Baina hori herri honetako gai bat da», azpimarratu du Agirrek. «Esaten da bakea funtsezkoa dela beste hainbat gaietarako; haiek etxera itzuli arte, ez dugu bake osoa izango».

Llanesentzat, helburu hori lortzeko gakoa da mobilizazioa: «Elkartasunetik inplikaziora pasatzea». «Hau ezin dugu mugatu sinadurak biltzera. Gai politiko bat da, noski; baina baita gizatasun kontu bat ere. Hori dugu kontzientziak pizteko sua. Bost urte daramagu ETAk amaitu zuenetik, eta presoen eskubideak urratzen jarraitzen dute».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Garamendi eta Iceta, martxoan. ©J.J. Guillén / Efe

Jaurlaritzak urriaren 1etik aurrera eskuratuko du espetxe eskumena

Jon O. Urain

Transferentzien Batzorde Mistoa maiatzaren 10ean bilduko da, akordio hori izenpetzeko. Errepide garraioaren, ISSNaren eta Ondarroako Itsas Barrutiko eraikinaren eskumenen inguruan ere ados jarri dira bi gobernuak.

Joan den urtarrilean Donostian euskal presoen eskubideen alde egindako manifestazioa. ©Jon Urbe / FOKU

«Kaleratze bidea espetxe legediaren baitan egiteko prestutasuna» berretsi du EPPK-k

Maddi Ane Txoperena Iribarren

EPPK-k oharra kaleratu du Preso Politikoen Nazioarteko Egunaren bezperan —BERRIAk eskuratu du—. Frantziak eta Espainiak 2018tik egindako urratsak «kontuan hartu» arren, gehiago galdegin ditu: «Gaur ikusten duguna ere ez da, inondik inora, nahi genukeen mapa».

Euskal presoen aldeko protesta, urtarrilean, Donostian. ©Jon Urbe / FOKU

Lau euskal preso Euskal Herriratuko dituzte, bi hurbildu, eta bati hirugarren gradua emanen diote

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Asier Bengoa Lopezi emanen diote hirugarren gradua, eta Zaballara ekarriko dute. Igor Martinez de Osaba Arregi ere Zaballara ekarriko dute; Ugaitz Perez Zorriketa, Basaurira, eta Garikoitz Arruarte Santa Cruz, Iruñera. Gregorio Eskudero Dueñasera hurbilduko dute, eta Itsaso Zaldua, Villabonara.

Gure Esku-k iaz ekainean Bilbon egin zuen ekitaldia, 'Hemen erabaki, herritarrok erabaki' lelopean. / ©Aritz Loiola, Foku

Uztailaren 3an Bilbon mobilizatzera deitu du Gure Esku-k

Jon O. Urain

Amalur Alvarezek eta Josu Etxaburuk azaldu dute ez dutela «estatuek baldintza lezaketen aterki juridiko huts bat nahi, erabakitzeko tresnak» eskuratzea baizik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.