Albistea entzun

ANALISIA

Feminismo diskretu horiek

Samara Velte -

2015eko martxoak 8

Abdullah II.a Saudi Arabiako erregea hil zenean, Christine Lagarde Nazioarteko Diru Funtseko buruak omenalditxo bat egin nahi izan zion. Haren irudia zuritzeko zerbait esan behar, eta «emakumeen eskubideen aldeko jarrera sendoa» zeukala nabarmendu zuen Lagardek. Beste edozer esan zezakeen hilberriaren erregimenaren eskubide urraketak estaltzeko —ez soilik emakumeenak, baizik eta, oro har, oinarrizko giza eskubide gehienak—. Esan zezakeen, adibidez, «erreformatzailea» zela, aita santua aldatzen dutenean esan ohi den bezala, edo Twitter kontudun lehenbiziko erregea izan zela eta harreman handia zeukala horregatik herritarrekin. Edozein gezur estal zitekeen errazago, emakumeen auziarena baino. Baina Lagardek justu horixe nabarmentzea erabaki zuen: Abdullah feminista zela, «oso modu diskretuan bada ere».

NDFko lehenbiziko emakumezko zuzendariaren hitzetatik bi ondorio atera litezke, zein baino zein kezkagarriagoak: edo Lagardek ohiz kanpoko sentsibilitatea dauka feminismo diskretuei antzemateko, edo emakumeen eskubideen kontzeptua maila zinikoenetaraino husten ari da esanahiz.

Europa mendebaldeak baditu jada emakumezko presidenteak. Gobernu batzuek ahalegina egin dute kopuruetan gizonen eta emakumeen arteko orekari eusteko —eta gero erruz baliatu dute kanpaina egiteko—. Suediak bere burua «feminista» izendatu zuen Berdeak agintera heldu zirenean, eta Islandian, lehenbiziko aldiz, modu irekian lesbiana dela jakinarazi duen emakume batek agindu du lau urtez. 2014ko pertsona boteretsuenen Forbes zerrendan, %10 pasatxo dira emakumezkoak. Bederatzi estatutako buruak daude tartean, eta, denen artean, 10,2 bilioi euroren barne produktu gordina kudeatzen dute; guztien buru, Angela Merkel Alemaniako kantzilerra.

Baina boterea, emakume horiek erabiltzen duten moduan, izan liteke feminista? Ahaztu gizarte antolaketa ideal batetik sortuko litzatekeen aginte ideal hori. Gaur egun, neoliberalismoaren eta krisi interesatuen garaiotan, instituzio erlijiosoek gizarte jokaerak eta politikak baldintzatzen dituztenetan, zein da irudika litekeen botere eredu feministena?

Bistan da Alemaniako ereduak ez duela balio oinarrizko egiturak aldatzeko: emakumeei espazio publikoaren zatitxo bat emanagatik, apenas izan den aldaketarik espazio pribatuan. Armada bat parekidea da emakumeak dauzkalako soldaduen artean? Armada bera izan al liteke feminista? Gertuago, Madrilen ere presentzia handia dute emakumezko politikariek, baina, legeei sinadura kenduz gero, nekez esan liteke feministak direnik. Baztertutako kolektiboak gaitzetsi eta trans mota guztiak kriminalizatzen dituzten politikak ere badira genero indarkeria: instituzioek iraunarazitakoa, hain zuzen ere.

Zalantzan jartzekoa da, halaber, agintera heldutako emakume horiek lagungarri ote diren gainerakoak kolektiboki jabetzeko, edo ez ote diren, funtsean, euren ezaugarri indibidualei esker agintera heldutako salbuespenak, feminismo diskretu baten txapa jaka amerikarrean ipinita —hain diskretua da, ia sumatu ere ez baita egiten—; berez patriarkala den eliteak graziaz bere altzoan onartuak; eta, beraz, egitura horiek aldatu nahi dituen edozein ekintza kolektiboren aurkakoak.

Egia da geroz eta emakume gehiago daudela geroz eta gorago —baita geroz eta beherago ere—. Ondoriozta liteke parekidetasunerako joera handituz doala maila horietan, kopuruetan bederen. Baina aldaketa hori feministatzat jotzea aste honetako euri jasei begiratu eta Euskal Herrian daukagun klima tropikalaz poztea bezala da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Gaiak

Albiste gehiago

Carles Puigdemont (erdian) Luxenburgoko auzitegiaren epaia baloratzen, gaur, Europako Parlamentuan, inguruan Clara Ponsati, Gonzalo Boye, Lluis Puig eta Toni Comin dituela. ©Berria

Erbesteratu katalanek ezingo dituzte Belgikaren argudioak erabili Llarenaren euroaginduak baztertzeko

Gorka Berasategi Otamendi

Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak ebatzi duenez, batasuneko estatu kide batek ezin dio uko egin beste kide baten euroagindu bati, frogatu ezean azken horrek sistematikoki urratzen dituela eskubideak.

AEBetako F-16 hegazkin batzuk ariketa militarrak egiten Hego Korean ©EFE

Ukrainara gerra abioiak bidaltzearen aurka agertu da, oro har, Mendebaldea

Igor Susaeta

Auzia mahai gainean dago, baina Mendebaldeak ez du jarrera bateraturik. Macronen arabera, hainbat aldagai hartu beharko lirateke kontuan borrokarako hegazkinak entregatzeko.

Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria eta Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa, atzo, Tel Aviven. ©DEBBIE HILL / EFE

«Lasaitasuna berrezartzeko» eskatu die Blinkenek Israeli eta Palestinari

Mikel Elkoroberezibar Beloki

AEBetako Estatu idazkariak Tel Aviven adierazi du AEBek «Israelgo segurtasunarekin» daukaten konpromisoa «hautsezina» dela. Israelgo armadak gutxienez 35 palestinar hil ditu aurten

Zelenski eta Von der Leyen, iazko apirilean, Kieven ©EFE

Ukrainak bi urteko epean sartu nahi du EBn

Igor Susaeta

Erdoganek adierazi duenez, Suediarekin eta Finlandiarekin batera negoziatu beharrean, bakarka negoziatuko du bi herrialde horiek NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko kide bihurtzeari buruz.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...