Albistea entzun

Bularreko minbizia. Ana Porroche-Escudero. Antropologoa

«Nahastu egiten da prebentzioa gaitza garaiz atzematearekin»

LUIS JAUREGIALTZO / ARGAZKI PRESS

Arantxa Iraola -

2015eko urriak 27

Ana Porroche-Escudero antropologoa da: «Antropologoa, feminista, ekintzailea eta hezitzailea». Urteak daramatza bularreko minbiziaren inguruko kanpainak ikuspegi kritiko batetik aztertzen. Horiek, sarritan, izuan, andreen botere gabezian eta genero roletan oinarritzen direla esan zuen Basaurin eman zuen hitzaldian .

Beldurra hizpide duzu. Zertan igartzen da hori bularreko minbiziaren inguruko kanpainetan?

Heriotzari, gaixotasunari zaion beldurrarekin asko jokatzen da kanpaina horietan; tratamenduei eta horien ondorio larriei zaien izuarekin ere bai. Eta argi utzi behar da gauza bat; kanpaina horiek ez dira prebentziorako, gaitza garaiz diagnostikatzeko baizik. Nahastu egiten da prebentzioa eritasuna garaiz atzematearekin. Eta indar guztia diagnostikoan jarrita ezkutatu egin nahi da badirela ingurumenean eta lan baldintzetan aldagaiak minbizia eragiten dutenak. Izan ere, erantzukizun osoa ematen zaigu herritarroi: «Ondo jan; bizitza osasuntsua izan». Eta, ados, osasuntsu jango dut; baina bada borondate politikorik jaten dudan janaria edo erabiltzen ditudan kosmetikoak ondo arautzeko eta ez kaltegarriak izateko?

Zenbait bularreko minbizi klaserentzat kanpainek ez dutela balio diozu. Zeri buruz ari zara?

Badira zenbait minbizi mota oso-oso azkar hazten direnak; ikertzaile batek hegaztien erakoak direla azaltzen du: oso bizkor zabaltzen direlako. Mamografiak eginda ere, zaila da horiek atzematea; eta mamografia batekin atzemanda ere, litekeena da horrelako tumore bat baduzu, hiltzea. Hala ere, kanpainetan ematen den mezua da gero eta lehenago atzeman hobeto dela; baina kasu guztietan ez da horrela.

Kanpainetan ez dela emakumeen ahalduntzea sustatzen diozu. Zertan ikusten da hori?

Jendeari ahalmena emanez bilatzen da haien gaitasun kritikoa sustatzea, esaterako, beren eritasunei buruzko kausen gaineko galderak egin ditzaten. Eta kanpaina horiekin minbiziaren gaineko kontzientzia hedatzen da, baina besterik gabe; ez dago minbizi mota ezberdinen gaineko kontzientziarik, tratamenduen arriskuen ingurukorik, edota ondorioei buruzkorik. Beti aurkezten da bularreko minbizia zerbait positiboa balitz bezala: «Gaitzari irribarretsu eta indartsu aurre egiten badiozu, sendatuko zara». Eta badira gaixoak, esaterako, ezintasunekin geratzen direnak eritasunaren ondorioz.

Genero rolak bistakoak dira...

Beldurra asko oinarritzen da genero roletan: «Zure haurrak maite badituzu, egizu mamografia bat». Xantaia emozionala egiten da; hori eragozpena da informazioan oinarritutako erabakiak hartzeko. Sarri, andre guztiak sartzen dira ama rolean, eta familiaren ongizatearen ardura ematen zaie. Eta haurrik ez baduzu? Eta izan nahi ez baduzu? Heteroarauaren eta emakume izatearen eredu jakin baten inguruan ardaztutako kanpainak dira.

Guztiz baztertzeko modukotzat dituzu, beraz, kanpaina horiek?

Niretzat, bai. Informazio benetakoa eman behar da, errealista, ebidentzia zientifikotan oinarritua. Eta kanpaina horiek kontzeptuak nahasten dituzte. Badira, gainera, ikerketa asko auzitan jartzen dituztenak mamografia bidezko baheketak. Informazioa zintzo eman behar da: argi. Halakoa bada, jendeak ulertzen du.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria, gaurko ekitaldian, Gasteizen. ©IREKIA

Jaurlaritzak COVID-19aren «biktima guziei» eskainitako omenaldi bat egin du Gasteizen

Uxue Rey Gorraiz

Sempervirens parkean oroitu dituzte. Gizarteak pandemian erakutsitako «konpromisoa eta elkartasuna» ere nabarmendu ditu Urkulluk.

Eskuin muturreko kideak, joan zen larunbaten, gurutzea jartzen Orhin. ©Croix Citadelles

Frantziako eskuin muturreko talde batek gurutze bat jarri du Orhi mendian

Edu Lartzanguren

Frantziaren burujabetzaren aldeko aldarri gisa ezarri dute ikurra. Frantziako Alderdi Nazionalistarekin lotuta dago taldea.

1936ko biktimei omenaldia, Sartagudako Memoriaren Parkean, 2018an. / ©Idoia Zabaleta, FOKU

Errepresio frankistak 3.507 hildako eragin zituen Nafarroan 1936 eta 1948 artean

Jone Bastida Alzuru

NUPeko Nafarroako Oroimen Historikoari buruzko Funts Dokumentala taldeak egin du ikerketa.

Pantailak Euskaraz ekimenaaurkeztu zuten ekainaren 9an. Irudian, Iñigo Arandia, Aintzane Gamiz, Alex Aginagalde eta Patxo Larrinoa bultzatzaileak. ©Gorka Rubio / FOKU

Plataformetan euskararentzako kuota finkatzeko exijitu diote Madrili

Edu Lartzanguren

Pedro Sanchezen gobernua prestatzen ari den ikus-entzunezkoen legean zehazten da Europako ekoizpenetatik %50 gazteleraz izan beharko dela «edo erkidego autonomoetako beste hizkuntza ofizial batean».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.