ATZEKOZ AURRERA

Harlauza altxatu da

36ko gerran, Nafarroako Diputazioarentzat lan egiten zuten 33 pertsona hil zituzten frankistek. 79 urteren ondoren, gobernu berriak omenaldia egin eta plaka bat inauguratu dute.
Ekitaldi amaieran, lore eskaintza egin zuten senideek eta herritarrek inauguratutako plakaren azpian.
Ekitaldi amaieran, lore eskaintza egin zuten senideek eta herritarrek inauguratutako plakaren azpian. A. CANELLADA / ARP

Joxerra Senar -

2015eko urriak 4

Ramon Ramos Garcia Nabaskozekoa zen, baina urteak zeramatzan Iruñean, Nafarroako Diputazioarentzat lanean. 36ko gerra piztu eta hamahiru egunera, uztailaren 31ko 15:30ean, etxean atxilotu zuten bere aita Jose Ramosekin batera. Eskuak lotuta zezen plazara eraman zuten, eta, biharamunean, handik atera eta Zizurren hil zuten frankistek. Gerra ondoren hil ziren 3.500 nafarren artean, 33k Nafarroako Diputazioarentzat lan egiten zuten. Horietako bat zen Ramon. Hildakoen artean, bidezainak, ospitaleetako langileak eta inspektoreak zeuden. Diputazio haren oinordeko den gobernuak inoiz ez die omenaldirik egin. Ahanztura ofizialak 79 urte iraun du. Azkenik, atzo, Nafarroako gobernu berriak harlauza astun hori altxatu eta omenaldia egin zien.

Ekitaldi hunkigarria izan zen. Jauregiko patioan lehen aldiz 33 langileen izen-abizenak entzun ahal izan ziren, biolinaren doinupean. Zelaida Biurrun biolin joleak lehen akordeetan Errepublikako ereserkiaren doinua jo zuen. Bertan elkartu ziren Nafarroan fusilatutako pertsonen 170 senide inguru. Bertan ziren, baita ere, Uxue Barkos Nafarroako lehendakaria, Ana Ollo gobernuko eleduna, Maria Jose Beaumont Lehendakaritza kontseilaria, Joseba Asiron Iruñeko alkatea eta UPN, Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu, PSN eta Ezkerra parlamentu taldeetako ordezkaritza zabal bat.

Barkosek esan zuen omenaldia «gehiegi» luzatu dela denboran, «borondate politiko faltagatik». Haren esanetan, 36ko gerrako biktimekiko konpromiso argia du gobernuak. Funtsezkotzat jo du «iraganak eragindako amesgaiztoei aurre egitea, nahiz eta batzuek temati nahi ez izan». Ahanzturaren aurrean memoria aldarrikatu zuen: «Etorkizunaren kontzepzio berri bati lotuta egon behar du gertatutakoaren memoriak. Ez du zentzurik begirada atzera zuzentzeak, etorkizuna hobetzeko ez bada».

Aurretik, Ricardo Mulak bere aita Francisco Mula izan zuen gogoan. Izquierda Republicanako militantea zen: 1937an eraman zuten Oronoz Mugairitik, eta handik gutxira hil. «Oraindik haren arrastoen bila jarraitzen dut Lantzeko inguruetan. Sufritu dugunok izan ezik, inork ezin dezake imajinatu zer den hainbeste urtez sufritu ondoren gure ametsa eta helburua lortzea: omenaldi hau errealitate egitea». Gogoan izan zuen bere ama «ausarta, maitasunez hiru haur aurrera atera zituena». Nafarroa «gris eta beldurti hartatik» atera behar izan zuten ihesi, «ez baitzitzaien bizitza normal eta lasaia egiten uzten familia errepublikanoei».

Amaieran, jauregiaren aurrean, hildakoen omenezko plaka inauguratu zuten, eta senideek zein herritarrek krabelin gorriak eskaini zituzten. Horietako asko hunkituta zeuden. Atzotik, 33 pertsonaren izenak ikusi ahalko dira gobernuko atari nagusian.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Une oro egon naiz galdera eta harridura marketatik zintzilik»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Puntako ikerketa zentro baten sorrera eta garapena 11 elkarrizketatan emana: 'nanoGUNE. Txikiaren xarma' liburua ondu du Garmendiak. Helburua: zientziaren mundu «urrun eta ulergaitza» gizarteratzea.
 ©BERRIA

Ideiek asko balio baitute

Ainize Madariaga

Departamenduak bozka bidezko diru laguntza parte hartzailea plantan ezarri du. Lapurdi, Nafarroa Behere eta Zuberoatik 114 proiektu aurkeztu dituzte. Haietarik ez dute hamaseik baizik eskuratuko galdegina. Ideiak ez dira sobera, baina haiek gauzatzeko baliabideak bakanak dira
Irratsaioak lurraldeka eta gaika antolatuta aurki daitezke Arrosa irrati sarearen webgune berrituan. ©BERRIA

Askotariko edukiak entzun daitezke Arrosa sarearen webgune berrituan

Olatz Enzunza Mallona

Edukien argitasunean, sailkapenean eta barne mailan egin dituzte hobekuntzarik nabarienak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.