Albistea entzun

Maitasunari eskainia

Norberegandik urrunen direnen maitasuna eta ondokoei diena ardatz hartuta egin du 'Maite dut' ilustrazio liburua Lorena Martinezek
Lorena Martinez, Apal dendako erakusketako ilustrazioekin.
Lorena Martinez, Apal dendako erakusketako ilustrazioekin. J. C. RUIZ / ARP

Araitz Muguruza -

2014ko uztailak 27

Itzulingururik egin gabe dio Lorena Martinez Oronozek (Irun, Gipuzkoa, 1973) maitasunari egindako lana dela Maite dut (Edo argitaletxea): «Maitasun erromantikoari buruzkoa baino gehiago, maitasun errealaren inguruko lana da». Norberegandik urrunen dagoenaren maitasunetik gertuen dagoenarenerako bidea egiten du ilustrazioen bidez, eta, bide hori azaltzeko, poema bat ere argitaratu du.

Inguruan aurkitu du inspirazioa Martinezek. «Bizitzari diodan maitasuna marraztu nahi nuen». Bizitzen ari den garaiarekin zerikusi zuzena izan duela dio: «Bigarren alaba jaio berritan, oso garai zoriontsuan nengoen, eta handik sortu zen lanaren ideia». Adierazi du, baina, ideia izan eta gauzatu arte denbora behar izan duela. «Apurka-apurka joan naiz eginez; hasieran arkatzarekin egin nituen zirriborro gehienak, eta denborarekin horiek osatuz joan naiz. Prozesu luzea izan da».

Orain arte, ilustrazioetan baino ez da aritu Martinez. Enkarguzko lanak egitetik bizi da, baina, Maite dut lanean, beste profil bat lantzeko aukera izan du: idazlearena. Aurreneko aldiz argitaratu dute Martinezek sortutako poema bat. Horregatik, azkenengo lana orain arte egindako lanen aldean «pertsonalena» dela zehaztu du: «Argitaletxeekin lan egin ohi dut, liburuetako ilustrazioak eta jolasetako marrazkiak eginez. Azken lan hau, beraz, niregandik gertuen dagoen lana da, gertuen sentitzen dudana».

Nabarmendu nahi izan du Maite dut ez dela poema ilustratu bat. Obra ontzen ari zenean, bi ekintzak, marraztu eta idatzi, aldi berean egin zituen. «Margotzen nuen aldiro, hitz bat bururatzen zitzaidan; elkarri lotuta egon dira momentu oro, dena batera edo paraleloki egin dut». Eta horrela lortutako hitzen sonoritatea «izugarri» gustatu zaiola aitortu du: «Eguzkia, izarrak, lurra, lilia, etxea, zu... Hitz horien ordena propio bilatu dut, lanak nik nahi dudan soinua izan dezan». Ilustrazioek ere ordena bera daukate: zerutik norbanakora egiten dute, eta, tartean, loreak, giltzak eta eskuak daude irudikatuta, besteak beste. «Loreekin, adibidez, emakumearen emankortasuna eta sortzeko duen gaitasuna irudikatu nahi nuen, aurrera egiteko duten indarra adierazteko».

Apal dendan, erakusketa

Moztutako paperen collageen bidez egindakoak dira ilustrazioak. Hasierako ideia ahalik eta gehiena sintetizatzen ahalegindu da Martinez, hitzaren esentziara iritsi den arte. Marrazki originalak Donostiako Apal dendako erakusketan daude, irailaren 21era bitarte. Marrazki berak oihalean erreproduzitu ditu Mantto Oronoz Badiolak, Martinezen amak. Apaingarri gisa balio dutela nabarmendu du artistak, horman zintzilikatzeko edo sofetako kuxin moduan erabil daitezkeelako. Hamasei erreprodukzio egin ditu Oronozek.

Hain zuzen ere, amaren aldetik datorkio Martinezi zaletasuna: «Aitona arrantzalea eta margolaria zen, eta haren seme-alaba guztiek jaso dute haren ukitu sortzailea. Horregatik, familian beti izan du presentzia arteak, edertasunak, koloreak...». Oronozek ere handik edan zuen, eta seme-alabei transmititu. «Gure etxean beti izan dute garrantzia», gogoratu du Martinezek.

Edo argitaletxearekin publikatu duen lehenengo lana da, eta aitortu du «oso gustura» aritu dela haiekin lanean. «Nik nahi dudan moduan lan egin dugu; neronek baloratzen dudan bezalaxe, haiek ere baloratu dute. Zaila izaten da honelako lanak publikatzen dituzten argitaletxeak aurkitzea».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Rafa Rueda eta Harkaitz Cano, atzo, Donostian. ©Jon Urbe / Foku

Berrioren kantuak, disekzionatuta

Mikel Lizarralde

Rafael Berrio musikariaren hainbat kantu aztertu dituzte Harkaitz Canok eta Rafa Ruedak Donostian, ‘Abesti baten anatomia’ ekitaldian. Haren lan egiteko metodoa ere ekarri dute gogora.

Edozein pentsamolde politikotan sailka zitekeen arren, askotatik edan zuen Hannah Arendtek bere teoriak ontzeko. ©BERRIA

Indarkeriaz ari, hura mugatuz

Amaia Igartua Aristondo

Hannah Arendtek boterearen eta biolentziaren arteko loturaz dihardu 'Indarkeriaz' obran, besteak beste. Itziar Diez de Ultzurrunek euskaratu du, eta Katakrakek argitaratu

Patri Urkizu idazle eta ikerlaria, Lezon; aurreko larunbatean, hilak 10, egin zuten webgunearen aurkezpena, haren jaioterrian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Urkizuren obra, osorik sarean

Itziar Ugarte Irizar

Patri Urkizu idazle eta ikerlariak webgune bakarrean bildu du 50 urtetako lana, edonoren eskura

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.