DENA ETA EZTENA

Atxaga modaz kanpo ote dago?

Juan Luis Zabala -

2014ko ekainak 15
Ez didazue esango ez dela harrigarria: urte erditik gora igaro da Bernardo Atxagak Nevadako egunak nobela kaleratu zuenetik, eta hari buruzko hiru aipamen kritiko baino ez daude Armiarma atariko Kritiken hemeroteka-n. Beste datu estonagarri bat: 111 Akademiaren saria irabazteko azken bost hautagaien artean ez da egon Atxagarena, saritua izan zitekeenetako bat izan arren, iaz argitaratua denez.

Liburua irakurri ez banu, pentsatuko nukeen liburuan dagoela gakoa, testuaren kalitate faltaren ondorioa dela horren oihartzun motela izatea. Baina irakurri dut, eta nobela bikaina iruditu zait. Nire gustutik haragoko beste ebidentzia bat ere bada: Espainiako Kritikaren saria nekez irabaziko zukeen zinez txarra balitz.

Ez da kontu berria. Atxagaren Zazpi etxe Frantzian nobelak askoz ere sari gehiago eta laudorio beroagoak jaso zituen kanpoan Euskal Herrian baino.

Kalitate faltaren hipotesia baztertuta, beste azalpen posible bat bururatu zait: Atxaga modaz kanpo ote dago euskal literaturaren plazan?

Azak ontzeko, Joseba Gabilondo eta Ur Apalategiren azkenaldiko lan kritikoek diote Ramon Saizarbitoriaren obra dela —eta ez Atxagarena— euskal literaturaren egungo premiei ondoen erantzuten diena, eta kanpoan erakusteko egokiena.

Gabilondo eta Apalategiren argudioak taxuzkoak dira, eta ez naiz horiei aurre egiteko gauza sentitzen. Baina berdintsu onartuko nituzke alderantzizko ondorioetara iristeko balioko luketenak ere. Irakurle moduan, modak eta kritikarien ikuspegi makroliterarioak gorabehera, nire irakurle-plazer txikietarako ez dut biotako inori uko egiteko asmorik, ez Atxagari eta ez Saizarbitoriari. Eta zuk, irakurle?

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna