Albistea entzun

Neurriko aldarteak

Bizkaiko Bertsolari Txapelketako bigarren finalaurrekoan eginarekin gusturen Etxahun Lekue irabazlea dago. Besteetan, bada gustura, harrituta, neurria hartuta ala triste denik.
Onintza Enbeita eta Etxahun Lekue, Urdulizko saioan.
Onintza Enbeita eta Etxahun Lekue, Urdulizko saioan. MONIKA DEL VALLE / ARGAZKI PRESS

Beñat Zamalloa Akizu -

2014ko abenduak 2 - Urduliz

Sano gustura». Halaxe sentitzen zen Etxahun Lekue herenegun, Urdulizko Iparralde kiroldegiko oholtzaren azpian. Oreka izan du ezaugarri behinena Lekuek, baina orekari distira erantsita lortu zuen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako bigarren finalaurrekoa irabaztea. Emaitzarengatik eta finalerako txartelarengatik ez ezik, «egindako saioarengatik» ere sentitzen zen hala Lekue. «Beti esaten dut gustatuko litzaidakeela nire bertsoari distira handiagoa ateratzea», zioen ertzak erakutsi berritan.

«Saio guztian ideia aldetik fresko sentitu naiz, eta lortu dut ideia horiek nahiko txukun borobiltzea», egin zuen saioaren analisia. Hamarreko txikian osatu zuen saioko ofiziorik onena, Beñat Ugartetxearekin. Elkarrizketa bizi eta umoretsuan jardun ziren. Zuriñe Iarrituk aurkeztutako gaiari jarraikiz, 40 urtean elkarrekin bizi izaniko bikotea ziren, eta, egunero bezala, eztabaidan hasiak ziren. «Nahita sortzen al duzu/ gu bion burruka?/ Pozik egongo zara/ barrua hustuta!/ Zertan da kumuneko/ argia piztuta?», bota zion Ugartetxeak. Bere azkenean honela justifikatu zituen eguneroko eztabaidak Lekuek: «Gure sua holantxe/ behar dogu mantendu;/ egunero eztabaida/ hauxe ez bagendu/ aspaldi banatuta/ egongo ginen gu». Txapela lortzear zenaren paperean egin zuen kartzelako bakarkakoa doinu berrian, eta azken ariketa horrekin borobildu zuen saioa.

Argi ez izanagatik, susmoa zuen distira erakusteko arrazoia egunean eta sasoian egon zitekeela: «Batzuetan ideiak etorri egiten zaizkizu, eta, beste batzuetan, berdin ahalegindu arren ez dira etortzen».

Finalean izango dela ziurtatuta, «sinatuko» luke finalean horrelako saio bat egitea. «Gaurko moduko saio bat egiten badut, besteek ongi egin beharko dute txapela lortzeko».

Ezustean, azken finalaurrekotik denak pasatu ezean, finalean izango da Onintza Enbeita. «Asko poztu» zen finalaurrekoa Lekuek irabazi zuelako. «Kilometro piloa egin dugu batera. Umetan ez ginen nabarmendu, eta gero nabarmendu ginen. Gure adineko pila batek utzi egin zuen, eta guk jarraitu egin dugu», azaldu zuen ibilbidea Enbeitak.

Saioaren ibilbidea aztertuta, ostera, «gustura» zegoen: «Hamarreko txikian agian ez dut asmatu, baina uste dut beste ariketak ondo egin ditudala». Hamarreko txikian, Erezumak diputatua zela kantatu zion, eta ihes egin zion diputatu izateari. Pertsonaiak narrastu zituzten horrela.

Aurretik, ostera, zortziko txikian, Gorka Ostolazarekin diputatu izaera baliatua zuen. Parrandatik bueltan kokatu zituen gaiak. Ostolazari alkoholemia kontrola egiten ari zitzaizkiela, Enbeitak ertzainari berak ere putz egin nahi zuela esango zion. Enbeitak plazaratu zuen bere diputatu izaera bertsoan: «Ni diputada naz ta / ikasi trukoa / karnetean daroat / salbokonduktoa».

Galletebeitia, 'Urduliz'

Xabat Galletebeitiaren saioa «oso ondo» balioztatu zuten Lekuek zein Enbeitak. Galletebeitia bera «harrituta» zegoen emaitzarekin: «Ez neukan gozatzen ari nintzen sentipenik saioan, baina emaitza ikusita ezin dut kontrakorik esan». Umorean eta freskotasunean egin zuen ekarpena, eta, saio orekatua egin ez arren, kosken bidez lortu zituen puntuak. Berak ere halatsu aitortu zuen: «Hasieratik etorri naiz ondo pasatzera eta nire arrastoa uztera. Tarteka lortu dudala uste dut».

«Zuek biok elkarrekin ligatu duzue. Apurka-apurka berotu, eta azkenean, Urdulizko portal baten sartu zarete. Xabat: zarataren bat entzuten den bakoitzean, Beñat gelditu egiten da», aurkeztu zien zortziko txikirako gaia Iarrituk. «Nabari da zuretzat/ lehen aldia dela/ eta igartzen zaizu/ Urduliz zaudela», kantatu zuen lehen bertsoan. Hitz joko bera baliatu zuen azken agurrean, finalerako aukera handia duela-eta: «Urduliz nentorren baina / akojonatuta noa».

Finalera doi-doi sartuta ala doi-doi sartzekotan geldituko da Ugartetxea beste behin. Serio hasi zuen saioa, eta saioak aurrera egin ahala erakutsi zuen bere umore berezia. Orduan lortu zuen gora egitea ere. «Gustura amaitu dut. Nire estiloa erakutsi dudala pentsatzen dut. Nire maila horixe da», azaldu zuen.

Bestelako aldartea zen Ostolaza eta Erezumarena. «Triste» zebilen Ostolaza. Saiotik «erabat kanpora» sentitu zen. Zazpigarren finalaurrekoan ere ez zen gai izan bere burua «kontrolatzeko». «Frustrazio» hori zuen. Tonu berekoak ziren Erezumaren berbak: «Ez dakit asko egiten, baina egiten dakidan apurra ez dut erakutsi».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

<b>Finala.</b> 2017ko Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala, BECen. ©A. LOIOLA / FOKU

Txapelketa: zauri edo ukendu

Miren Mujika Telleria

Bilboko Bizkaia pilotalekua izango du azken geltoki Txapelketa Nagusiaren trenak. Ibilbide gorabeheratsua eginda, gaur helduko da hara. Kolpea edo poza izango da gaurko saioa bertsolarientzat, gaur erabakiko baita zein zortzi bertsolari arituko diren Nafarroa Arenako oholtzan.
Jon Sarasua idazlea, atzo, Donostian, <em>Harizko zubiak</em> liburuaren aurkezpenean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Hizkuntza lankidetzaren kontrabandoa

Jone Bastida Alzuru

Jon Sarasuak Haitira, Pernambucora, Mexikora eta Tangerrera egindako bidaietako esperientziak eta gogoetak jaso ditu liburu batean: 'Harizko zubiak'. Pamielak atera du

Iñigo Etxezarreta abeslaria <em>Guretzat</em> diskoaren aurkezpenean, atzo, Bilboko Kafe Antzokian. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Rockero izandakoen runbak

Olatz Silva Rodrigo

ETS taldeak 'Guretzat' diskoa kaleratu du. Ska eta rock doinuak alde batera utzi, eta beste hainbat musika estilo uztartu dituzte

Gartxot komikigileak sortutako <em>Barruan</em> komikiko irudietako bat. ©GARTXOT / ATARAMIÑE

Kartzelak kolpatutako literatura bat

Iñigo Astiz

2002tik 2017ra bitartean kaleratutako liburu kolektiboetako testu hautaketa bat, Jose Mari Sagardui 'Gatza'-ren memoria liburu bat, eta Gartxoten 'Barruan' komikia kaleratu ditu Ataramiñek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.