Albistea entzun

Ia hiru milioi lanpostu berri daude AEBetan

Azken hamabost urteetan inoiz egondako enplegu sorrera handiena lortu du Washingtonek 2014an.

Europako larritasunak urrun utzita, langabezia tasa %5,6ra eraman du Obamaren politikak
Langabeak New Yorkeko enplegu bulego batean, ilaran.
Langabeak New Yorkeko enplegu bulego batean, ilaran. JUSTIN LANE / EFE

Xabier Martin -

2015eko urtarrilak 10

Europa zaharrean aspaldian tsunamiak bezala zabaltzen diren gerrikoa estutzeko politikak alde batera utzi, eta pizgarrien alternatibari ekin zion munduko lehen ekonomiak (AEB) orain urte batzuk. Emaitzak begien bistakoak dira aspaldi honetan bi kontinenteen arteko egoerak alderatuz gero; baina kontrastea are handiagoa bihurtu du Washingtonek jakinarazitako azken langabezia datuak: abenduan, 252.000 enplegu berri sortu dira AEBetan, eta 2014. urte osoan, 2,95 milioi lanpostu berri sortuko dira. Langabezia tasa %5,6an dago, azken hilean bi hamarren jaitsi ondoren. Etxe Zuriak eta Erreserba Federalak euren saria jaso dute azken hamabost urteotan sekula izaniko langabeziaren jaitsiera handiena erdietsita. Inoiz baino argiago geratu da Barack Obamak Europatik jasotako jarrera eszeptikoa erratua zela.

Ezin da ahaztu, izan ere, 2014. urtea AEBek enplegu kopuru garbia lortu duten bosgarrena dela jarraian. 1999an, 3,1 milioi enplegu sortu ziren; ordutik ez da iazkoa baino marka hoberik. Erreserba Federalak bere pizgarriekin asmatu duen lekuko dira zenbakiak: 2009. urteko urrian %10 baino gehiago zen langabezia tasa; urte horretako San Sebastian egunez hartu zuen presidente kargua Obamak, Lehman Brothersen porrotak eragindako finantzen ekaitza perfektua hasi eta hilabete gutxira. 2009ko martxoan galdutako 826.000 lanpostuek lurrikararen neurria eman dezakete.

Europarekin kontrastean

Bada, bost urte geroago 8,7 milioi pertsona daude langabezian AEBetan, langabezia tasak ia bost puntu behera egin ondoren. 2014an, 1,1 puntu egin du atzera tasak (1,7 milioi). Gazteen langabeziaren datua ez da hain ona (%16,8), baina ez dauka zerikusirik euroguneko zenbakiekin (%23,7). Euroa txanpon gisa daukaten herrialdeetan, %11,5ekoa da langabezia, AEBetan baino bost puntu gehiago.

Baina, bestalde, ezin da ezkutatu Europako Batasunaren barruan ere kontraste handiak daudela: Alemaniak, kasu honetan austeritatearen zaintzaile eta suspertzaile handienak, %5eko langabezia tasa dauka, eta Espainiak %23,9koa. Euskal Herrian, berriz, tasa hori apalagoa da, baina AEBetakoarekin alderatuta dezente okerragoa (%14 ingurukoa, Gaindegiaren arabera).

Erreserba Federalak 37 hilabetez jarraian erosi ditu finantza aktiboak eta hipoteka maileguak Ben Bernanke buru izan dela. Haren ordezkoak, Janet Yellenek, suspertzeko botikaren iturria itxi du (azaroan), pizgarrien ondoren ekonomiaren osasunak sendo jarraituko duelakoan. 2014. urtearen azken bi hilabeteek uste hori zuzena dela iradokitzen dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arabako Mahastiak ez da aurten hasiko, «baimena ez delako garaiz iritsi»

Arabako Mahastiak ez da aurten hasiko, «baimena ez delako garaiz iritsi»

Xabier Martin

Mahats bilketa betean dira jadanik Arabako Errioxan, eta sor-marka berria abiarazteko prest daudenek onartu dute beren ardoak Errioxako izenean jarraituko duela aurten
Mahats bilketa betean ari dira egunotan Bastidan. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Lehortearen uztak bilketa astuna dakar

Xabier Martin

Eguraldi lehorrak %20 inguru apalduko du 2022ko uzta Arabako Errioxan. Mahats aleak txikiak dira, eta azidotasun apala dute. Litekeena da horrek urteko ardoen kalitatean eragitea, baina egurrerako gordetzen den zukua ez du zertan hondatu.

Nord Stream 1 gasbidea, Alemanian sartzen den lekuan. ©STEFAN SAUER / EFE

Berlinek eta Moskuk «sabotajetzat» jo dituzte Nord Streameko isuriak

Jokin Sagarzazu

Gertakariak ez du eraginik izango Europarako gas horniduran, gaur egun bi gasbideak ez baitaude martxan. Danimarkako Gobernuak energia alorreko larrialdia ezarri du herrialdean

Hauteskunde sindikaletarako ELAren kanpainaren aurkezpena. Erdian, Mitxel Lakuntza idazkari nagusia. ©BERRIA

Sindikatuek ordezkarien erdiak izango dituzte jokoan ekainera bitarte

Imanol Magro Eizmendi

Hurrengo bederatzi hilabeteetan hauteskunde sindikalak abiatuko dituzte Hego Euskal Herriko lantoki handietako gehienetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...