Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Itzultzaile bat, mesedez

Agus Perez -

2015eko azaroak 11

'Bianco su bianco'

Konpainia: Daniele Finzi Pasca. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: Azaroak 8.

Daniele Finzi Pasca suitzarrarekin erlazionatuta, zirku eszenikoaren arloko obra batzuk ikusi ditugu Euskal Herrian azken urteotan ?Donka, Rain, Nebbia...?, sinadura desberdinekin etorri diren arren. Hasiera batean Cirque Eloizeren sorrera ospatu genuen, Cirque du Soleilen finezia eta maila bikaina italiar erako antzokietara ekarrita. Geroago ezagutu genuen Teatro Sunil delako proiektua, Laztanaren Antzerki ezizenaren pean, eta ikusi berri dugun Bianco su bianco honetan Finzi Pascak berak eman dio izena konpainia osoari.

Taula gainean, aldiz, antzezle pare bat baino ez dugu ikusi konpainia oso baten lekuan: Helena Bittencourt brasildarra eta Goos Meeuwsen herbeheretarra. Baina ikusi, gutxi ikusi ditugu, zientoka bonbillak osaturiko baso batean galduta ibili direlako, proposamenaren ahuldadea ezkutatu nahian baleude bezala. Izan ere, hitzezko narrazio batek bete du denboraren ehuneko laurogeita hamarra, orain arteko estilotik aldentzeko asmoa agerian utzita, eta istorioaren balizko interesa izan da ikusleok esna irauteko eduki dugun amu bakarra.

Kontua da testua gaztelaniaz emateko ardura aktore brasildarraren borondate onaren esku geratu dela eta gauza bera gertatu dela bere laguntzaile eszenikoak hitz egin duenean. Ordea, ahoskatzeari begira benetako amildegi bat dago hizkuntza bien artean, eta eskerrak Brasilen galdu egin zela Portugalgo filipismoa ?Espainiako Felipe II.aren arotik omen datorren ebakera itxia, Gaztelako funtzionarioei izkin egiteko sortua?, zeren eta orduan ez genukeen piperrik ere ulertuko. Hala ere, ez da ahoskera arazoa izan, itzulpenarena baizik. Zeren eta ni Portotik ibili ahal naiz ?demagun? eta kalean, dendetan, autobusetan jendearekin hitz egin nire hala-moduzko portugesarekin. Beraiek erraz barkatuko dizkidate nire hanka-sartzeak, eta batez ere, erruz eskertuko lukete beraiekiko begirunea eta interesa.

Baina horrek ez du zilegi egiten emanaldi oso bat nire portuges kaxkarrean herri lusofonoetan ematea. Are gutxiago kontuan izanda ugariak direla hizkuntza bien arteko tranpa semantikoak edo lagun txarrak. Orain ez dakit zelan deitzen diren itzulpengintzan, baina argi dago ez direla gauza bera frantsesezko exprimer (adierazi) eta gaztelaniazko exprimir (zukutu). Horiexek dira itzulpenetako lagun txarrak, eta lotsarik gabe agertu dira emanaldian zehar, jatorrizko testua desitxuratu, zapaldu, birrindu, suntsitu eta guztiz ulertezin bihurtu arte.

Egia da eremu eszenikoa ikusgarria izan dela hasiera batean, goitik zein behetik ereindako bonbillekin, baina diseinu korapilatsu horrek zeharo zaildu du edozein ekintza eszeniko, eta aurpegien aurrean jarritako filamentu goriak gogaikarriak dira edozein begitarako, mundu guztiak dakien bezala, Firefly Forest izen hanpatuko argiztapen hori sinatu duten bost lagunek izan ezik. Gauzak horrela, emanaldian zehar izandako bizpahiru ahalegin poetiko apalak ezerezean geratu dira, baina, ordainean, bertan egon garen guztiok ondo ulertu dugu itzultzaile profesional batek ekarriko zigukeen onura.

Asko balio du irakurri duzun albiste/artikulu honek. Talde baten lanaren emaitza da.

Albiste hau zuri helarazteko eta talde honek bere lana baldintza egokietan egin dezan, BERRIAk ezinbestekoa du zure sostengua.

Zure babes ekonomikoarekin, aldi hau kontatzeko funtzioa betetzen jarraitu nahi dugu: kazetaritza konprometitu, kalitatezko eta independentea egiten.

Albiste gehiago

<b>'L'īle rouge'.</b> Quim Gutierrez, Robin Campillo eta Nadia Tereszkiewicz, atzo, Donostian. ©JON URBE / FOKU

Paradisuak ezkutatzen duena

Mikel Lizarralde - Ainhoa Sarasola

Frantziar kolonialismoaren inguruko film bat aurkeztu du Robin Campillok Sail Ofizialean: 'L'Ʈle rouge'. 'A Journey in Spring' Taiwango filma ere eman dute
 ©GORKA RUBIO / @FOKU

Ā«Langile mugimendutik komunitatean sartzera doaz pertsonaiakĀ»

Itziar Ugarte Irizar

1980ko hamarkadan Lizason egon zen komunitate baten inguruan ari da bere lehen film luzea prestatzen Gorostidi. Haren lehen urrats modura ondu du 'Contadores', langile mugimenduaren une jakin bat fokuratuz.

<em>Bizkarsoro</em> filmean parte hartu duten baigorriarrak, filmaren afixaren aitzinean, Donostiako Principe zinema aretoan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Herria, herriak berak kontatua

Leire Casamajou Elkegarai

Josu Martinezen 'Bizkarsoro' filmean parte hartu duten baigorriarrak estreinaldian izan ziren, Donostiako Zinemaldian. «Harro» daude filma «herrian eta euskaraz» sortzeaz.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...