Albistea entzun

ANALISIA

Iglesias eta Monzon

Jokin Sagarzazu -

2014ko azaroak 23

Podemos alderdi berria inkesta guztietan erakusten ari den indarrak itxaropena eta kezka eragin du ezkerreko independentismoan. Itxaropena, orain arte behintzat, erabakitzeko eskubidearen alde azaldu delako. Prest azaldu delako, alderdi horretako idazkari nagusi Pablo Iglesiasen hitzak erabilita, «gai horretan ere trantsizioan ezarriko giltzarrapoa kentzeko». Eta kezka, alderdi batek, «Espainia ulertzeko modu berri batek» independentisten estrategian izan dezakeen eraginagatik. Azken aldian zabaldu diren mezuetan nahasten dira bi sentsazio horiek; eta galderak.

Nafarroan, adibidez. Podemoseko buruzagiek hango egoerari buruz eginiko hitz apurrek ez dute argitu maiatzeko foru hauteskundeetan aurkeztuko diren edo ez, eta, hori eginda, «erregimena» aldatzeko prozesuan parte hartuko duten. Agindu hori jaso dutela diote inkestek. Aldaketa nahia haiekin (ere) identifikatu dutela herritarrek. «Antzinako eskema zaharkituak haustera gatoz», azaldu du Juan Carlos Monedero Podemoseko zuzendaritzako kideak, aukera horri buruz galdetu diotenean.

Independentistentzat ez bezala, baina, alderdi horrentzat Nafarroa —lurraldetasun auzi gisa ulertuta— ez da kezka; ez helburu — «txikikeria nazionalistak dira horiek»—. Izan ere, udazkenean egingo omen diren Espainiako Gorteetarakoetan dute burua, eta ez foru hauteskundeetan —ezta Kataluniakoetan ere—. Handik abiatzeko euren iraultza propioa: prozesu konstituziogilea. «Hor eztabaidatu eta erabaki ahal izango dugu denari buruz, baita gai horiei buruz».

Podemosen sorrerak (ere) ekarri du, atzera, duela 40 urteko eztabaida. Baina zaila dirudi —epe motzera begira, behintzat— prozesu konstituziogile bat abiatzea, Podemosek emaitza onak lortuta ere, Espainian ez baitago indar nahikorik, ez politikoki, ez soziologikoki, horretarako; eta are gutxiago erabakitzeko eskubidea aitortzeko.

Bitartean, independentismoak ere hasi du bere bidea egiten. Funtsean, Madrilek giltzarrapoa kenduko ez duen premisarekin, haren zain geratu gabe, Kataluniako prozesutik «ikasi» duen moduan, «haustura» Euskal Herrian, Euskal Herritik gauzatu behar dela iritzita. Eta Podemosek bezala, hark ere erakutsi du antzinako molde edo ardatzekin hausteko nahia, identitate sentimenduetatik haratago, diskurtso berria sortzeko, independentzia beharra kokatzeko eztabaida politiko eta sozialean. Herritarren aldaketarako nahia independentismoarekin identifikatzeko.

Bai Podemosekoak bai independentistak, beraz, aurrera begira jarrita daude, aldebakarreko estrategiak sortzen, zehazten, egokitzen. Baina bien helburuak bateragarriak diren, zertan eta noraino argitu gabe oraindik. Badituzte bat egiteko uneak, eta ezberdintzen dituzten elementuak. Horietako bat da, ezbairik gabe, estatugintzarena.

Orain arteko inkesta guztiek agerian uzten dute euskal herritarren gehiengoa erdibidean kokatzen dela: «autonomia maila handiagoa» nahi dutenen kategoriaren barruan. Zehazki zer nahi duten jakin ez, baina aldaketa nahi dutenen taldean. Espazio horretan dute independentistek hazteko aukera.

Baina baita Podemosen proposamenarekin topo egitekoa ere. Oraindik zehaztu ez badute ere, alderdi horretako buruzagiek esan dute balizko prozesu konstituziogile batean mahai gainean jarriko dutela atxikimendu askeko federalismoa (herrien erabakitzeko eskubidea aitortuko lukeena). Eta hori berria da Espainiako alderdi batean.

Berez, independentismoarentzat ona litzateke beste alderdi edo mugimendu batek ere babestea erabakitzeko eskubidea, baina kezka iturri ere bihur daiteke; horrek eragina izan baitezake aurrera begira independentista bilaka zitezkeen pertsonen hautuan. Pertsona batzuen begietara, erakargarri edo ilusionagarri bihurtuz Podemosek proposatzen duen Estatu eredua. Hori gauzagarria balitz, independentismoak gaur egun baino babes eta indar handiagoa izango luke?

Galdera horren erantzunera iristeko, iritsiko bada, bide luzea geratzen da oraindik, eta gauza asko argitu beharko dira eta dituzte batzuek eta besteek. Elkar lotzen dituztenenetik hasita.

Duela 40 urteko prozesu konstituziogilean, Telesforo Monzonek proposatu zuen abertzaleek batera egitea Maltzagarainoko bidea. «Eta gerokoak geroko uztea». Aldaketa nahia norekin identifikatu zegoen lehian, kasu horretan, abertzaleen artean. Bidea hasi ere ez zuten egin. Ordukoak balio al du egungo egoerarako? Eta bidelagun berberekin?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskal Hirigune Elkargoko batzarra, joan den abenduan, Baionako Arteen Hirian. ©BOB EDME

Ezinegonak agerian, elkargoko aurrekontuaren eztabaidan

Ekhi Erremundegi Beloki

Martxoaren 4ko batzarrean bozkatuko dute Euskal Hirigune Elkargoko 2023ko aurrekontua. 2026 arte hogei milioi euro emanen dituzte herrientzat. Lurralde desoreka salatu dute hautetsi batzuek

Plaza Hutsan 350 lagun baino gehiago elkartu dira. ©SORTU

«Herrigintza aro berri bat pizteko oinarria» jarri du Sortuk Burlatan

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Plaza Hutsa bete dute 350 lagunek baino gehiagok, herrigintzaren eta estrategia independentistaren arteko lotura sakontzeko helburuarekin.

Gregorio Eskuderoren aldeko manifestazioa, gaur, Orion. ©Gorka Rubio / FOKU

Gregorio Eskudero 70 urteko presoa Euskal Herriratzeko eskatu dute Orion

Berria

Eskuderori hirugarren gradua ezartzeko ere eskatu du Sarek. Orain, Dueñaseko (Espainia) kartzelan dago preso, lehen graduan.

 ©JON URBE / FOKU

«Ez genuen espero, identifikazio saioa egitea beti ukatu baitigute»

Xabier Martin

Merinok ez zuen espero, 40 urte pasatuta, segadan parte hartu zuten poliziak identifikatzeko saio batera deituko zutenik. Fisikoki aldatu arren, Merino ziur dago aurpegiez: «Haien eskuetatik pasatu garenok badakigu».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...