EITBn ez dago «publikotasun senik», adituek adierazi dutenez

Europako irrati-telebista publikoen ereduak EITBrekin alderatu dituzte UEUn. Alemaniako eta Eskoziako kasuak azaldu dituzte
Urtzi Urkizu aurkezlea eta Maria Gonzalez Gorosarri ikertzailea, atzo, Eibarren.
Urtzi Urkizu aurkezlea eta Maria Gonzalez Gorosarri ikertzailea, atzo, Eibarren. MONIKA DEL VALLE / ARGAZKI PRESS

Edu Lartzanguren -

2017ko uztailak 12

Komunikabideak eta herria: Telebista publikoa irudikatzen izenburupean, EITBko eredua Europako beste irrati-telebista ereduekin konparatu zituzten atzo Udako Euskal Unibertsitateko ikastaro batean, Eibarko (Gipuzkoa) Markeskoa jauregian. Eusko Ikaskuntzarekin elkarlanean antolatu zuen ikastaroa UEUk. Izan ere, euskal irrati-telebista publikoaren etorkizunari buruz hausnartzeko prozesua abiatu du Eusko Ikaskuntzak, eta iritziak jasotzen ari da, datorren urtean ondorioak aurkezteko.

Maria Gonzalez Gorosarri ikertzaileak Alemaniako telebista publikoak ikertu ditu, tartean ARD hedabide publiko nazionala eta Berlin inguruko RBB. «ETB1 eta ETB2 ez datoz bat Europako telebista publikoen ereduarekin», esan zuen, atzo, Eibarren.

Europan publikoa eta kalitatezkoa sinonimoak direla adierazi zuen. Izan ere, Europako hedabide publikoak merkatutik libre daude, eta ez dute audientziekiko horrenbesteko menpekotasuna. «Finantziaketa publikoak aske egiten gaitu», esan zuen Gonzalezek.

Fikzioari tarte handia eskaintzen diete. «ETBn, berriz, ez dago fikziorik. Bakarrik lehiaketak eta realityak. Ezin da entretenimenduaren kalitatearekin parekatu».

Alemaniako irrati publikoek ez dute zerikusirik ere ETBko irratiekin, ikertzailearen arabera. «Hiruzpalau erreportaje daude han albistegi bakoitzean, ez hemen bezala, hogei albiste labur».

Ikertzaileak adierazi zuenez, EITBren kasuan ez dago «publikotasun senik», Europan ez bezala, «baizik eta inguruko irrati komertzialekin lehiatzea». Adituaren arabera, Eusko Legebiltzarrak «pisu handiegia» dauka albistegietan eta administrazio kontseiluan. Europan, independenteagoak dira hedabide publikoak. Aurkezleak «nortasun eta esperientzia handiko kazetariak» izaten dira. «Hemen, gazteak jartzen dituzte. Horrek eragina du markan».

«Hemen, albisteen protagonistak politikariak dira, baita kultur albisteetan ere. Ez dago kultur eragilerik Teleberri-an», adierazi du. «Gurean, politika kazetaritzaren gainetik dago».

Eskozia eta BBC

Glasgowtik aritu zen Miren Marias ikertzailea. Telebista Publikoa irudikatzen, Eskoziar kasua ikerketa egin du Edinburgoko Unibertsitatean. Eskoziaren egoeraren balantzea egin zuen atzo. 1999an, Eskoziako Legebiltzarra ezarri zuten, eta SNPk, Eskoziako Alderdi Nazionalak, bi urtean, oposizioan egoteari utzi, eta gehiengo absolutua lortu zuen 2011n.

Baina uste du ez datorrela bat komunikabide publikoen egoera eboluzio politiko horrekin. «Eskoziak baditu eskumenak bere telebista egiteko, baina Londresen kontrolpean dago telebista».

Hiru telebista kate publiko daude eskozian: BBC One, BBC Two eta gaelikozko BBC Alba. Irratiak, berriz, bi dira: BBC Radio Scotland eta gaelikozko BBC Radio nan Gaidheal.

«Eskoziako telebista publikoa ez dago herritarren zerbitzura», esan zuen Maniasek. «Erabaki propioak hartzeko aukera eduki behar du, baina Londres ez dago prest, eta brexit-a ahalik eta ondoen kudeatzera begira dago».

Adituaren arabera, Eskoziak ez du betarik izan telebista publikoa modu autonomoan egiteko. Eta BBCren estatutu berriek «aukera gutxi» ematen dituzte horretarako. «Nahiko beltz ikusten dut BBC Scotlanden etorkizuna, eta baita BBC osoarena ere, eredugarritasuna galtzen ari delako».

Etxebizitza bakoitzak 150 euro ordaintzen ditu telebista lizentzia gisa Errsuma Batuan. Eskozian eta Ipar irlandan du jendeak lizentzia ordaintzeko erresistentzia handiena, adituaren arabera. «BBCk erantzun beharko lieke Erresuma Batuko beste nazioetako beharrei. Orain, ez dabil arreta jartzen. Horregatik, gero eta gutxiago dira lizentzia ordaintzeko prest daudenak».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Albiste gehiago

<b>Gripea.</b> Herritar bati gripearen kontrako txertoa jartzen, Zarautzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Gripearen txertoan laguntza bila

Jakes Goikoetxea

Bioarabako talde bat ikertzen ari da ea gripearen txertoa hartzeak eraginik daukan bai SARS-CoV-2 birusaz kutsatzeko arriskuan, bai kutsatu osteko bilakaeran. Iaz Araban txertatzera deitu zituzten 64.000 herritarren datuak erabiltzen ari dira; txertatu zirenenak eta ez zirenenak.

Legebiltzarreko izendapenaren ostean, Andoni Aldekoa astelehenetik aurrera izango da EITBko zuzendari nagusi. ©HITZA

Andoni Aldekoak soilik EAJren eta PSEren aldeko botoak jaso ditu

Urtzi Urkizu

EITBko zuzendari nagusi berria izendatu du Eusko Legebiltzarrak. Oposizioko taldeek kontra bozkatu dute, eta prozedura kritikatu

 ©JON URBE / FOKU

«Aitaren izenak ez du beti laguntzen»

Maialen Arteaga

Esti Markez Mikel Markez aitarekin batera hasi zen abesten. Orain, aitarekin batera, lehenengo kantu propioak kaleratuko ditu, 'Azalberritzen' diskoan. Bi artisten bosna kantu bilduko ditu lanak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna