Katixa Agirre. EHUko irakaslea

«Helduek ez dute ideiarik gaztetxoek zer ikusten duten»

Ikus-entzunezkoetako edukien sexismoaren inguruan tailerrak eman ditu Durangoko Azokan Agirrek. Gogoz gelditu da gaztetxoek gaiaz duten iritzia entzuten jarraitzeko.
MARISOL RAMIREZ / ARGAZKI PRESS

Urtzi Urkizu -

2015eko abenduak 10

Idazlea eta Ikus-entzunezko komunikazioan doktorea da Katixa Agirre (Gasteiz, 1981). Atzerriko hainbat unibertsitatetan ibili da ikerlari gisa, eta Euskal Herriko Unibertsitatean ari da lanean.

Youtube atarian bisita gehien dituzten bideoetan sexismoa agerikoa da. Zeren erakusle da?

Sexismoa gure kulturaren espresio guztietan dago. Hain da ohikoa, oharkabean pasatzen zaigula. Youtuberen kasuan, youtuberren mundua ez da helduengana iristen, bakartuta gelditu da, eta helduok ez dakigu hor zertan ari diren gaztetxoak. Atea zabaldu behar dugu jakiteko zer gertatzen ari den.

Ikus-entzunezko lan zabalduenetan dagoen sexismoak zer eragin du gazteengan?

Medioen eta gure arteko harremana ez da norabide bakarrekoa. Harremana zirkularra da. Edukiak sexistak dira, gizartea ere sexista delako, jende askoren eskema mentaletan sexismoa nagusi delako, eta medioak eta edukiak horren isla dira. Ez alderantziz. Ezin da bakarrik esan ikus-entzunezko edukiek eragina dutela, arazoa konplexuagoa da.

Nerabeen artean sakelakoen eta sare sozialen bidez partekatzen dituzten mezuak atzerakoiak al dira?

Joera dugu pentsatzeko antzinako garaiak hobeak zirela, baina ez dut uste hala denik. Feminismoak populartasuna galdu du gazte askoren artean, eta ez dute feminismoaz ezer jakin nahi. Atzera pauso bat bada hor. Feminismoak bere burua berrasmatu beharko luke, belaunaldi berrientzat ere baliagarria izateko.

Durangoko Azokan bi egunez tailerrak eman zenituen, aurrenekoan DBHko ikasleekin. Zer moduz joan zen hartu-emana?

Beldurrez joan nintzen, ez bainago ohituta halakoetara, eta gaizki hitz egiten baita DBHko ikasleen inguruan. Baina gazte jende jatorra topatu nuen, interesarekin jarraitu zuten esandako guztia, eta ekarpenak egin zituzten. Haien iritzia ezagutu beharrekoa da. Jakin behar da guretzat kaka izan daitekeena zergatik den haientzat erakargarria. Mezuak ez dira zuriak edo beltzak, gris asko daude, eta nerabeak ere kapaz dira horiek ikusteko.

Gaztetxoek modu kritikoan ikusten al dituzte edukiak?

Gazte zein heldu, gehienok ez ditugu ikus-entzunezko edukiak modu kritikoan ikusten. Arazo orokorra da. Denok uste dugu ondo ezagutzen ditugula ikus-entzunezkoak, baina ez gara konturatzen zer balio manipulatzaile izan dezaketen. Beste arazo bat da askotan ez ditugula serio hartzen, edukia zerbait banala dela diogu, eta horrek eragiten du gure defentsa kritikoak jaistea. Gazteentzat eta helduentzat balio du.

Publiko zabalarentzat izan zenuen saioan zer zalantza zituen jendeak?

Erreferentziei dagokienez, alde handia nabaritu nuen. Helduek ez zuten ideiarik gazteek ikusten dituzten edukien inguruan. Belaunaldien arteko hutsunea dago.

Hezkuntz sisteman badago lana egiteko, baina ezin da ardura guztia irakasleengan utzi, ezta?

Ez. Familiaren kontua da hau. Gaztetxoak edozein ordutan daude edukiak ikusten haien pantaila pribatuetan. Gurasoak arduratu behar dira jakiten seme-alabei zer gustatzen zaien, eta zergatik gustatzen zaien. Kuriositate sano bat beharko luke izan.

Komunikabideek zer rol jokatu behar dute ikus-entzunezkoen sexismoaren gaian?

Sexismoa betikotzen da komunikabideetan, haien egitura bera sexista delako. Goiko postuetan gizonezkoak dira nagusi, eta hori aldatu beharko litzateke. Bestetik, audientziaren arabera jokatzen dute. Audientzia kritiko bat balego, bere eskubideak erreklamatzen dituena eta gauzak exijitzen dituena, horrek eragina izango luke. Guk audientzia moduan dugun botereaz hausnartu beharko genuke, kritikoak izan, eta exijitu.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Erizain bat, gazte bati txertoa ematen, Brasilen. Umeak txertatzeko ohiko kanpainetan jaitsiera nabaritzen hasi dira aurten ©FERNANDO BIZERRA JR / EFE

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan.

PCR proba bat, Indian. Bigarren herrialde kaltetuena da hura. ©SANJEEV GUPTA / EFE

Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak

Iosu Alberdi

AEBetan erregistratu dute kasu eta heriotza gehien. Euskal Herriak munduko heriotza tasa handienetako bat du: 77 heriotza 100.000 biztanleko.

Konfinamendua ezarri zuten Azkoienen. ©Idoia Zabaleta / Foku

Hegoaldeko kasuen erdiak baino gehiago, Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 603 positibo zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian; Nafarroan atzeman dituzte horietatik 318. Halaber, bi pertsona zendu dira birusaren ondorioz.

Maria Txibite, agerraldi batean. ©Jesus Diges / Efe

Txibitek esan du egoera «kontrolatuta» dagoela Nafarroan

Arantxa Iraola

Positibo «asko» izan arren konfinamendu orokorrik ezartzeko asmorik ez dutela adierazi du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna