Albistea entzun

EUROPAKO IRRATI-TELEBISTA PUBLIKOAK (III): SUEDIA

Ez da telebista komertzial bat

SVT telebistan, jabetza duen fundazioak eta administrazio kontseiluak ez dute eraginik programazioan. Argi dute helburua: presio talde guztietatik independente izatea.
Suediako SVT telebistako <em>Aktuellt</em> informazio saioko aurkezleak.
Suediako SVT telebistako Aktuellt informazio saioko aurkezleak. ANDERS MOHLIN / SVT

Urtzi Urkizu-Unai Aranzadi -

2017ko otsailak 26

Sveriges Radio irrati publikoa 1925ean sortu zuten, eta enpresa horrek jarri zuen martxan Sveriges Television, 1956an. Eskutik joan ziren irratia eta telebista 23 urtez, baina 1979tik enpresa independenteak dira Suediako irrati eta telebista publikoak.

SVT Suediako telebista sozietate anonimo bat da, eta haren jabea, fundazio bat. Herritarrek telebista aparailua izateagatik tasa bat ordaintzen dute, urtean 230 euro ingurukoa; irratia ere tasaren bidez finantzatzen da. «SVTren programazioa ez da komertziala. Publizitaterik ez da onartzen. Soilik kirol emanaldien babesleak onartzen dira», azaldu du Hanna Dowlingek, SVTko prentsa arduradunak.

Telebista publikoaren antolakuntza ereduari dagokionez, batetik fundazio bat dago, «gobernuak eta parlamentuak izendatua». Fundazio horretako ordezkari batzuk alderdi politikoetakoak dira, baina beste batzuk, ez. «Fundazioak izendatzen du telebistaren zuzendaritza batzordea, eta, kasu horretan, erakunde horretako ordezkariak ez dira inoiz politikariak izaten». SVTko prentsa arduradunak nabarmendu du ez administrazio kontseiluak ez fundazioak ez dutela eraginik izaten telebistaren programazioan. «Administrazio kontseiluak SVTren kontseilari ordezkaria izendatzen du». Antolakuntza horrekin independentzia lortu nahi dela adierazi du Dowlingek: «SVT eragin politikotik eta komertzialetik aske mantentzea da helburua. Fundazioak, gainera, motelgailu baten gisan funtzionatzen du, politikarien eraginaren eta zerbitzu publikoaren artean».

Independentzia ziurtatzeko, gutun bat dago SVTren eta Estatuaren artean. «Tartean dira baita ere barneko programazioaren arauak edo gidalerroak. Edonola ere, gutunak presio talde guztiekiko —politikoak, komertzialak...— independentzia bermatzen du». Albistegietako eta informazio saioetako independentzia defendatu ditu Dowlingek: «Telebistaren puntu garrantzitsuenen artean dago aztertzea agintariek, erakundeek eta enpresa pribatuek zer eragin duten herritarrei zuzendutako politiketan, eta aztertzea politika horiek nola betetzen diren».

Albiste saio bat samieraz

Jatorrizko bertsioetan, hautu argia du Suediako telebista publikoak: helduentzako atzerriko saioak ez dituzte bikoizten, eta jatorrizko bertsioan emititzen dituzte, suedierazko azpidatziekin. Soilik haurrentzat direnak bikoizten dituzte.

SVTko prentsa arduradunak, bestalde, nabarmendu du telebistak «ardura handia» duela samien kultura eta hizkuntza zabaltzen eta garatzen, «bereziki datozen belaunaldiei begira». Astegunetan albiste saio bat ematen dute samieraz: Oddasat. «Horrez gain, badaude beste programa mota batzuk samien hizkuntzan, bai haurrentzat, bai gazteentzat, bai helduentzat». Iaz, esate baterako, Sapmi sisters eta Sapmi love programak eman zituzten samieraz, baita hainbat dokumental ere.

Suediako telebista publikoak bost kanal ditu: kate jeneralista bat familia osoarentzat, entretenimenduan eta albistegietan espezializatua; gazteentzako kate bat, kultur saioekin eta saiakera esperimentalekin; haurrentzako kanala, 07:00etatik 19:00etara; SVT24 informazio kanala, 19:00etatik 07:00etara; eta kulturan eta arteetan espezializatutako bosgarren katea. Nahieran zerbitzua ere badauka telebistak Interneten, 2006. urtetik. Hain zuzen ere, Svt.se atarian telebistaren zuzeneko eskaintza ikus daiteke, eta artxibo historikoko lanen artean zein ikusi aukera daiteke.

Telebistako zergak badu berezitasunik. Ikuskatzaile batzuk etxez etxe joaten dira, atea jo eta telebista kopuruaz galdetzen dute, baina ezin dira etxe barnera sartu. Herritar batek baino gehiagok erantzuten du ez duela etxean telebistarik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Ituño aktorea ©Javier Lizon / Efe

‘La casa de papel’ Netflixeko lehen tokian jarri da AEBetan

Urtzi Urkizu

Iruñeko sanferminak eta Pasaiako portua aipatzen dira azkeneko ataletan. Iñigo Aranbarri Azkoitiko (Gipuzkoa) aktoreak rol txiki bat jokatzen du. Protagonisten artean dira Itziar Ituño, Ramon Agirre, Ahikar Azkona eta Najwa Nimri.

Wikipediaren sakelerako aplikazioaren ikonoa. ©SASCHA STEINBACH / EFE

Euskarazko Wikipediak 20 urte bete ditu gaur

Edu Lartzanguren

Gaur, Wikipedia lantzen duten munduko hizkuntzen artean 33. postuan dago euskara artikulu kopuruari dagokionez, estatu hizkuntza diren hainbat eleren aurretik.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Zifren eta datuen inperialismoaren menpe bizi gara»

Gorka Erostarbe Leunda

Krisi garai erabatekoa; pentsatzeko tarterik ere uzten ez duena. Hartu du denbora hori Iñigo Martinezek, eta egungo inertziak auzitan jarri ditu 'Mandamentu hipermodernoak' lanean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.