Albistea entzun

Aberastasunaren begikoak

Arabako hiru eskualdek dute biztanleko BPGrik handiena, eta Bizkaiko hiruk txikiena.

Lantegi edo azpiegitura handiak dituzten herrietan sortzen da aberastasun handiena
Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2015eko ekainak 11

Aberastasunaren sorkuntza oso modu desberdinean dago banatuta Araban, Bizkai eta Gipuzkoan. Eustaten arabera, per capita barne produktu gordin handiena duen eskualdeak ia-ia hirukoiztu egiten du txikiena duena: Arabako Ibarrek 55.547 euroko BPGa dute biztanleko, eta 20.174 eurokoa Enkarterrik.

Araban biltzen dira per capita BPG handiena duten hiru eskualdeak. Arabako Ibarren atzetik datoz Arabako Errioxa (53.066 euro) eta Gorbeialdeak (41.563). Kontrara, Bizkaiak ditu proportzionalki aberastasun gutxien sortzen duten hirurak: Enkarterri, Plentzia-Mungia (24.469) eta Markina-Ondarroa (24.921).

Gipuzkoan nahiko paretsu daude eskualde gehienak, haien egitura ekonomiko eta demografikoa beste lurraldeetakoa baino homogeneoagoa delako. Donostia aldeak izan ezik, gainontzekoek biztanle kopuru antzekoa dute, eta guztietan industriak pisu nabarmena du. Debagoienak du biztanleko BPGrik handiena (38.138). Industria gutxien duena, Bidaso Beherea, azken seigarrena da (26.371).

Aberastasunaren iturrien kontzentrazioak goitik behera baldintzatzen du per capita BPGaren sailkapena. Hau da, industria edo zerbitzu gune handiak biltzen dituzten udalerriek eta eskualdeek lortzen dituzte datu onenak, batez ere biztanle gutxikoak badira. Horregatik, herri bakoitzaren aberastasun erreala neurtzeko datu egokiagoa da errenta per capitarena. Udalerrien zerrendari begira ulertzen da ongien ezaugarri hori. Eustaten arabera, Zamudiok (Bizkaia) du per capita BPG handiena, 318.148 eurokoa. EAEko batez bestekoa (30.628) halako hamar da hori, eta azalpen erraz bat du: Parke Teknologikoan dauden enpresek (Gamesa, Euskaltel...) BPGari egiten dioten ekarpena Zamudioko 3.200 biztanleei zenbatu die Eustatek.

Zerrendan bigarrena, Olaberria (182.738 euro per capita), herri txikia da (mila biztanlera ez da iristen), baina Euskal Herriko altzairutegi nagusietako bat du (Aristrain), eta hainbat enpresa garrantzitsu (Indar, Hine...).

Hirugarrenak eta laugarrenak, Zierbenak (173.690) eta Loiuk (173.202), Euskal Herriko itsas porturik handiena eta aireporturik erabiliena dituzte.

Arabako Ibarren (Añanako kuadrilla) aberastasuna ere horrela azal daiteke. Eremu handia dute (718 kilometro koadro), biztanle gutxi (8.700), eta pisu handiko hainbat lantegi —Berantevillako Aernnova, Erriberabeitiko Talgo— eta plataforma logistiko handi bat —Arasur—.

Pobreak eta aberatsak

Aberastasun iturri txikiagoak dituzte, berriz, udalerri ustez pobreek. Eustatek atzo zabaldutako sailkapenean nekazaritza eremuko udalerri txiki batzuk agertzen dira azken tokietan, lantegi edo zerbitzu enpresa handirik gabekoak: Ziortza-Bolibar (9.218 euro), Garai (10.524), Ataun (10.590), Altzaga (10.652) eta Fruiz (11.054).

Biztanleen errentari erreparatuz gero, ordea, behean zeuden batzuk gora igarotzen dira: Eustaten 2013ko datuen arabera, Garai da EAEko udalerri aberatsenen artean bigarrena (28.737 euro pertsonako), Laukizen ondoren. Per capita BPG handiena duen udalerria, Zamudio, batez besteko errentaren azpitik dago: 18.931 Zamudiok, eta 19.286 EAEk. Bi eskualde aberatsenak ere batez bestetik behera daude: Arabako Ibarrek 18.103 dute, eta 14.834 Arabako Errioxak. Bestela esanda: eskualdeetan sortutako aberastasunaren zati handi bat beste eremu batzuetara doa.

Hiru hiri nagusiak batez bestetik gora agertzen dira, Donostia buru dutela (34.589 euroko BPG per capita). Donostia eta Bilbo zerbitzuei zuzendutako hiriak dira, arlo horrek aberastasunaren %85tik gora sortzen baitu batean zein bestean. Gasteizen, berriz, industriak BPGaren %25,1 sortzen du, eta zerbitzuek %67,7.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Iruñeko kafetei bat, Parte Zaharrean ©JESUS DIGES / EFE

Nafarroako merkatariek laguntza nahi dute berehala, mila saltoki itxi ez daitezen

Xabier Martin

Dendariek egindako inkesta batek alarmak piztu ditu, eta itxierak eragozteko plan eraginkor bat eskatu diote Nafarroako Gobernuari.

Mercedesko langileen protesta, iazko abenduan. ©JAIZKI FONTANEDA / FOIKU

Mercedesek 400 behargin kontratatuko ditu, ekoizpena handitzeko

Xabier Martin

Gasteizko fabrikak 140.000 furgoneta ekoitzi nahi ditu 2021. urtean, eta ekainetik aurrera azkartu egingo du ekoizpena

Tubacexek Laudion duen lantegia ©Jaizki Fontaneda (Foku)

Tubacexek 25 milioi galdu zituen 2020an, «batez ere euskal lantegietan»

Jokin Sagarzazu

Zuzendaritzak dio galerak Laudioko eta Amurrioko plantetan pilatu direla, baina ez du gehiago zehaztu. 150 langile kaleratzeko espedientea negoziatzen ari dira egunotan. Tapia sailburuak salatu du gardentasun falta dagoela negoziazioetan. Tubos Reunidosek 101,3 milioi galdu zituen, eta erreskatea eskatu du

Etxe berriak eraikitzeko obrak. ©ARITZ LOILA / FOKU

Bankuek 23.058 hipoteka egin dituzte 2020. urtean, %3,9 gehiago

Xabier Martin

Gehienbat, etxeak erosteko eman dituzte Hego Euskal Herrian: 3.287,5 milioi, hipoteka maileguei loturikoak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna