Albistea entzun

KRITIKA. Pastorala

Altzairuaren erreinuan

<em>Gerezien denbora</em> pastoralaren estreinaldia Baionan, iaz.
Gerezien denbora pastoralaren estreinaldia Baionan, iaz. SYLVAIN SENCRISTO

Agus Perez -

2015eko otsailak 10

'Gerezien denbora'

Egilea: Itxaro Borda. Errejenta: Beñat Axiari. Musika: Beñat eta Julen Axiari. Lekua: Barakaldo antzokia. Eguna: Otsailak 7.

Hasiera batean Baionako portuan estreinatzekoa zen, baina eguraldi euritsua zela eta, hango Lauga aretoan antzeztu zen lehenbizikoz Gerezien denbora pastorala, iazko ekainean, arrakasta handiz eta ikusleen entusiasmozko parte hartzearekin. Ez zen nolanahiko hautaketa portuarena, Aturriko bokaletik hurbil siderurgia handia egon zelako XX. mendearen zati handi batean, oso lotua gainera Bizkaiko burdinarekin, mearen parte bat haraino garraiatzen baitzen, itsasoz, altzairu bilakatzeko.

Le temps des cerises (Gerezien denbora), berriz, oso kanta ezaguna da Iparraldean, Pariseko Komunaren garaietatik, eta guztiz egokia da aro industrialeko langileriaren epopeiari ikuspegi lirikoa emateko.

Pastoral industrial honen bigarren emanaldia Itsasun izan zen, uztailean, hango gerezien famak erakarrita agian. Berriz, oraingo hau Barakaldon ematea kointzidentzia bikoitza da, Errekatxo auzoa ezaguna baita bere gereziengatik. Baina nagusiki, Bizkaiko Labe Garaiekin ezarri daitezke paralelismo harrigarriak, hala nola industria handien garapen eta desagertze bortitza, langileen borrokak, oligarkiaren sorrera eta jarrerak, immigrazioaren integrazioa eta, horren guztiaren erdian, emakumeek hartutako posizioa.

Izan ere, Itxaro Bordaren testuan rol handia hartzen dute emakumeek —langileen borroketan ere horrela gertatu zen sarri— eta protagonismo osoa eskaintzen dio Aixa izeneko emakume aljeriarrari, hilzorian dagoela gurean aurkitutako elkartasuna gogoratuz, Mixel Etxekoparren abesti ederrean bilduta. Axiarik, bestetik, pastoralaren ohiko moldeak errespetatu ditu funtsean, baina ni bezalako ikusle arrunt batek berrikuntza batzuk antzeman ditu betiko egitura ustez aldaezinean.

Haietariko nabariena, noski, ate banaketa izan da, urdinen aldetik langileak eta gorrienetik oligarkak, jendarmeak eta politikariak irten baitira. Hizkuntzaren erabileran ere, berria da euskara batu estandarrerantz hurbiltzeko ahalegina —Su eta Gar eta Jo eta Keren sataneriak, ordea, zubereraz eman dira—, eta aipatzekoa da frantsesez eta okzitanieraz (gaskoieraz) izandako zati laburrak.

Gainontzeko berrikuntzek lotura eduki dute talde osoko mugimendu koreografikoekin eta klase sozial bakoitzeko barne erritmoarekin: urdinak lasai eta sendo ibili dira eta gorriek pribilegioak galtzearen urduritasuna adierazi dute beren ibilera arinean. Bestalde, une jakin batean asto eder bat eta bospasei ardi sartu dira eszenan, artzain-txakurra eta guzti, eta jarraian taloak banatu dituzte airetik, Okzitania aldeko laborari maizterrek industriako langileei erakutsi zieten elkartasuna gogoratuz.

Jantzien kalitatea ere ikusgarria izan da, baina agian musikaren tratamenduan gertatu dira aldaketarik nabarmenenak: hasiera eta amaierako pasarte erritualak betikoak izan dira, baina Axiariren konposizioekin batera a capella abestu dira Zuberoako kanta eder batzuk, bai bakarka bai abesbatza eran eta baita ere, nola ez, Alain Renarden Gerezien denbora ederra, Bordak berak bikain euskaratua. Azkenik, aretoa goraino betetzen zuten ikusleek gogo handiz gaitzetsi dituzte boteretsuen laidoak, eta gogo berarekin eskertu dute antzezle guztien prestakuntza eta emanaldi osoaren kalitate bikaina.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arte eszenikoen dFeria jaialdiaren antolatzaileak eta sustatzaileak, atzo, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian egindako aurkezpenean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Oreka izango du ardatz aurtengo dFeria jaialdiak

Alex Uriarte Atxikallende

Arte eszenikoen jaialdia martxoaren 14tik 17ra bitartean egingo dute, Donostiako hainbat agertokitan. Festibala hasi baino bi egun lehenago, ‘pre-feria’ izeneko egitarau berezia izango da.
Leire Vargas, Aner Peritz, Haizea Arana eta Oihana Arana, <em>Erre</em> emanaldiaren sortzaileak. ©LANKU

Kategoriak arrakalatzera

Ane Eslava

Leire Vargasek, Aner Peritzek, Oihana Aranak eta Haizea Haranak 'Erre' saioa estreinatuko dute otsailaren 5ean. Lankuk ekoitzi du
Lautan Hiru jaialdiaren antolatzaileak, gaur, Bilbon. ©Marisol Ramirez / Foku

Lautan Hiru antzerki jaialdia egingo dute laugarrenez Bilboko Zazpikaleetan

Olatz Enzunza Mallona

Euskaltzaindiak, Cafe Bar Bilbaok, Zazpi Katu gaztetxeak eta Bira kulturguneak antolatu dute egitaraua, elkarlanean, eta otsailaren 3an abiatuko da.

Antso Jakituna erregea eta Benjamin Tuterakoa bidaiaria elkarrizketan, Tuterako gazteluko ganberan. ©IÑAKET

Mundua Tuteratik zeharkatzea

Iñigo Astiz

Mikel Begoña gidoigileak eta Iñaki Martinez 'Iñaket' marrazkilariak XII. mendeko Nafarroa multikulturala irudikatu dute 'Benjamin Tuterakoaren bidaia aparta' komiki liburuxkan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.