Albistea entzun

HAUR ETA GAZTE LITERATURA. 'Familia giroan'

Eredu berrien alde

Imanol Mercero -

2015eko ekainak 14

Egilea: Beatrice Boutignon. Itzultzailea: Aztiri. Argitaletxea: Ttarttalo.

Gure gizartea eredu tradizionaletatik urruntzen ari da, eta normala dirudi letretan islatzea aldaketa giro hau. Ipuinetako pertsonaien jokabidea, aldarrikatzen diren balioak, eta beste gauza asko ere aldatu dira. Baina ez bakarrik gidoietan. Liburuak erabiltzeko modua ere asko aldatu da, apurtzen ari dira testu mota ezberdinen artean behinola zeuden muga zurrunak, eta hibridazioa noranahi zabaltzen ari da. Hainbeste, ezen zaila izaten da etiketa konbentzionalekin liburuak katalogatzea.

Adibide gisa balio dezake Boutignonek aurkeztu digun Familia giroan obra.

Nagusiki asmakizunekin jolas egiten duen liburua da: animalia pertsonifikatuen familiak marraztuta ageri dira, hirunaka, eta euren gainean hiru definizio. Irakurleak definizio bakoitza zein familiari dagokion asmatu behar du. Horratx.

Familia tradizionalak agertzen dira, baina baita guraso bananduak dituztenak, guraso bakarreko familiak, eta sexu bereko bi gurasoak dituztenak ere, haur konbinazio ugarirekin: haurride bakarrekoak, ugarikoak, adopzioan hartutakoak eta harrerakoak, konbinazio ugari sortuz. Denera zenbat? Hemezortzi asmakizun-eszena daudenez, eta eszena bakoitzean hiru familia, bada, denera berrogeita hamalau familia eredu ditugu bistan. Familia ereduen katalogoa dei dakioke honi, eta ziur naiz jolasean ari direnen jakin-mina piztuko duela.

Mami gehiago du, ordea, liburuak. Asmakizun ariketa bakoitza egoera batean kokatuta dago. Egoera horietako asko eguneroko bizitzako uneak dira, beste batzuk aisialdikoak. Bakoitzean familiako partaideek jarrera eta portaera zehatz eta desberdinak erakusten dituzte. Badira haur aspertuak eta badira arretatsuak, badira beldurra sentitzen dutenak eta badira harroak. Haur asko, eta beste hainbeste jarrera. Haurren portaerak ez dira kasuistikaren espektro osoa hartzera iristen, gehienetan positibotzat jo daitezkeenak agertzen dituzte, tristurak eta beldurrak ere bai, baina batean ere ez da agertzen beste pertsonekin interakzioan eman daitekeen gertaera gaitzesgarririk. Esan liteke ereduzko portaeretan jartzen dela arreta. Honek liburuari irakurketa aukerak ugaritzen dizkio, literarioa dei dakiokeena tartean, ezen mikroistorio sorta horretara irakurlea murgil liteke, asmakizunen erronkan aritzeke.

Liburuari testuan darion tonu baikor hori nabarmendu eta garatu egiten dute irudiek, dituen bitarteko guztiekin. Koloreak pastelak dira, atzealdeak askotan neutroak dira, zuriak gehientsuenak. Animalia aktoreak naif xamar marraztuta agertzen dira, egiazkotasunetik hurbil, nahiz eta gizatiartuta agertu, arropa eta gainerako giza ezaugarriekin. Ezagun du idazlea eta irudigilea bat eta bera direla, bi adieraz-moldeen artean erabateko sintonia baitago.

Asmakizunak, familia ereduak, haurren jarrera eta portaerak, eta mikroistorioak; alor asko, eta, nire ustean, denetan bikain. Hona, bada, nolakoa den gizarte berri batentzako literatura berria.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Iñaki Uriarte arkitektoa. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

HANDITZEA TXIKIZIOA DELAKOAN

Iñigo Astiz

EAEko Ingurumen eta Hirigintza fiskalak tramiterako onartu du Bilboko Arte Ederren Museoa handitzeko proiektua geldiarazteko eskaria. Iñaki Uriarte arkitektoa buru, herri mugimendu batek salatu du ustezko irregulartasun eta lege hauste «multzo bat» egon dela Norman Fosterren proposamenean eta hura onartzeko prozesuan.
Aldoux Huxley, 1930ean. ©DOROTHY WILDING / LONDRESKO NATIONAL PORTRAIT GALLERY

Hilketa politikoa: teorian eta praktikan

Gorka Arrese

Aldous Huxleyren 'Bai mundu berria' euskaraz argitaratu zela 50 urte dira. Beste bat da, ordea, idazle ingelesaren nobelarik konplexuena eta anbizio handikoena: 'Point Counter Point', intriga paraleloekin eta argumentuen kontrapuntuaz.

Gerlaren gizalegea

Irati Majuelo

Idazlea: Slavenka Drakulic. Itzultzailea: Amaia Apalauza. Argitaletxea: Txalaparta.

Ezohiko atsegina

Imanol Mercero

Idazlea eta ilustratzailea: Adrien Albert. Itzultzailea: Bego Montorio. Argitaletxea: Astiberri.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.