Albistea entzun

Josu Muguruzaren hilketa. 25. urteurrena. Angel Alcalde. Espainiako diputatu ohia (HB)

«Ez ziguten Kongresuan bake mezua ematen utzi»

Josu Muguruza hil zutenean, euskal preso batek hartu zuen haren lekua Espainiako Kongresuan: Angel Alcaldek. Behin bakarrik izan zen han: kargua hartzean. Atxilotzeko agindua jaso eta ihes egin zuen.
Angel Alcalde, 1991n Donostian, HBren mitin batean. Ihes eginda zegoen 1989tik. Sasian jarraitu zuen.
Angel Alcalde, 1991n Donostian, HBren mitin batean. Ihes eginda zegoen 1989tik. Sasian jarraitu zuen. BERRIA

Enekoitz Esnaola -

2014ko azaroak 15

Angel Alcaldek (Portugalete, Bizkaia, 1943) 1989ko abenduaren 2an jaso zuen Espainiako diputatu kreditazioa, HBkoa. Hamabi egun lehenago Josu Muguruza parlamentari hautatua hil egin zuten, eta haren partez sartu zen, kartzelatik irtenda. Presio handia jaso zuen; gogoan du garai hura.

Nola oroitzen duzu Josu Muguruzaren-eta aurkako atentatua?

Preso nengoen orduan, Herrera de la Manchan. Kasik 50 euskal preso geunden gure moduluan. Gaueko hamaiketan ziegako argiak itzali zizkiguten, eta kide bat irratia entzuten ari zen. Hark eman zigun berria.

Zer zenioten hurrengo egunean presook zeuon artean?

Urduri ginen, atentatu gogorra eta asmo jakin batekoa baitzen.

Zein zen asmoa?

Muguruzak-eta azaroaren 20an bertan Madrilen, prentsaurrekoan, bakearen eta elkarrizketaren aldeko mezua eman zuten, eta horren aurkako atentatua izan zen Alcala hotelekoa. Espainiako Estatuak beti jokatu du horrela; ez du bakerik eta konponbiderik nahi, eta errepresioa baliatzen du.

Atzean estatua zegoela pentsatzen al zenuten?

Bai. Urte gutxi batzuk lehenago GALen jarduera izan zen, eta ikusten zen zein zegoen atzean. Estatua inpunitate osoz aritzen da Euskal Herriaren aurka.

Ezagutzen al zenuen Muguruza?

Nik neuk ez.

Kongresurako hauteskundeetako zerrendetan haren hurrengoa zinen Bizkaiko HBn.

Beraz, Muguruza hil zutenean banekien nire izena aipatzen hasiko zirela diputatu izateko. Preso behin-behinean nengoen, eta jakitun nengoen kartzelatik ateratzeko nintzela. Traba ugari jarri zuten, baina atera nintzen, abenduaren 1ean, gauez. Irten baino lehenago mehatxu batzuk jaso nituen espetxean bertan.

Nolakoak?

Alcala hotelekoa gertatu eta bizpahiru egunera, postal bat jaso nuen ziegan. Zigilurik gabekoa zen, eta pentsatu nuen kartzelako baten batek helarazitakoa izango zela: poliziek edo funtzionarioek. Muguruzaren ostean hurrengoa ni izango nintzela zioen postalak.

Nola gogoratzen duzu Kongresura sartu zineneko unea?

Ikusmin handia zegoen, hedabide pila. Handia zen presioa. Egin beharrekoak egin eta segituan abiatu ginen Euskal Herrira. Baina lagun baten etxera joan nintzen, ez neurera, oso kontrolatua baitzegoen, esaten zidatenez.

Abenduaren 4an izan zen Felipe Gonzalez gobernuburuaren inbestidura saioa.

Hegazkinez joan ginen Madrilera Jon Idigoras, Itziar Aizpurua eta hirurok —Iñaki Esnaola ere bazen diputatu hautatua, baina zauritua zegoen atentatuagatik—. Konstituzioaren zina egitean orduan erabili genuen lehen aldiz «legeak hala aginduta». Bi aste lehenago Muguruzak-eta modu hura erabili behar zuten. Iskanbila sortu zen: Kongresuko presidente Felix Ponsek ez zuen onartu formula; HBkook kanporatu egin gintuen, eta saioa eten zuen. Hemizikloa uztean —neu nintzen hiruron artean azkena—, eskaileratan beheraino jaitsi eta gobernukoak egoten diren aulki urdinen parean geratu egin nintzen, Felipe Gonzalez presidentearen eta ministroen aurrean, isilik, baina begiradarekin egoera salatuz. Segundo bakar batzuk izan ziren, baina ez ahaztekoak.

Zer egin zenuten gero?

Berehala atera ginen Euskal Herri aldera. Abokatuak segituan esan zidan ni atxilotzeko agindua aterako zutela. Handik egun batzuetara, Kongresua nire aurka azaldu zen, eta Auzitegi Gorenak atxilotzeko agindua eman zuen.

Ihes egitea erabaki zenuen.

Bai. Ezin nuen onartu hura.

Orduko abenduan Bruselan prentsaurreko bat eman zenuen. Parisen ere bai, handik bi hilabetera.

Ez ziguten utzi Kongresuan elkarrizketaren mezua ematen, eta bi agerraldi haietaz baliatu nituen ezker abertzalearen eskaintza zabaltzeko: gure herriari autodeterminazio eskubidea dagokiola, presoen egoera amaitu beharra zegoela, eta horretarako guztirako prest ginela hitz egiteko. 1991n HBren mitin batera azaldu nintzen, antzeko mezu batekin.

25 urte pasatu dira Alcalako atentatutik. Nola ikusten duzu Euskal Herria gaur?

Errepresioa ez da bukatu. Politikoki, berriz, hobeto gaude, eta herri gisa ondo goaz, abiadura pixka bat azkartzea gustatuko litzaidakeen arren.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Rodolfo Martin Villa: Forum Europako hitzartzea

Martin Villak aitortu du Martxoaren 3ko hilketen «erantzule politiko eta penala» izan litekeela

Jon O. Urain

Ministro ohiak ukatu du Espainiako trantsizioaren testuinguruan gertatutako hilketak plan baten parte izan zirela, eta memoria legeen aurka agertu da.

'“Bi arnas”: itxi gabeko zauria ama baten ahotsean' dokumentalaren trailerra

Dirua biltzeko kanpaina bat abiatu dute 'Bi Arnas' dokumentala osatzeko

Berria

Bi Arnas torturari buruzko dokumental bat da, eta Iratxe Sorzabal euskal preso torturatua eta haren ama Maria Nieves Diaz dira protagonistak. Gutxienez 7.000 euro bildu nahi dituzte.

Javier Esparza izango da hirugarren aldiz eskuinaren lehendakarigai hurrengo foru bozetan. ©BERRIA

Esparza berriro izanen da hautagai foru hauteskundeetan

Joxerra Senar

Kontseilu Politikoko kideen %91ko babesarekin, aise irabazi dio lehia Juan Miguel Rubio beste hautagaiari, eta foru hauteskundeetan eskuinaren zerrendaburu izango da berriz ere

EH Baiko bozeramaileek egindako agerraldia, atzo, Baionan. ©GUILLAUME FAUVEAU

EH Bai Frantziako Legebiltzarreko bozetara aurkeztuko da

Oihana Teyseyre Koskarat

Iparraldeko barruti guztietan izanen dituzte hautagaiak. Gogoeta prozesu bat abiatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.