Albistea entzun

Zientzia

'Schiaparelli' Marteren kontra amildu eta txikitu egin zela baieztatu du ESAk

Martera iristeko 30 segundu falta zirenean seinalea galdu zuten, herenegun, eta gaur baieztatu dute ez zuela behar bezala lur hartu; azkarregi amildu eta txikitu egin ze. ExoMars egitasmoaren barruan, Marteko inguruak aztertu behar zituen.

ExoMarsi buruz ESAk zabalditako irudi bat.

Berria -

2016ko urriak 21

Makaldu eta lurra behar bezala hartzea zen Schiaparelli moduluaren lanik zailena. Izan ere, ziztu bizian egin zuen bi egunean TGO satelitetik harako bidea. 21.000 kilometro orduko abiaduran iritsi zen atmosferara. Lurreratzeko egin beharreko 121 kilometroak sei minutuan egitea aurreikusten zen, hara 15 kilometro orduko abiaduran iritsiz. Maniobra egiteko, paraxut bat, propultsatzaileak, ezkutu bat eta inpaktua xurgatzeko egitura deformagarria zituen.

Baina, maniobra ez zen uste bezala atera, eta lur hartzerakoan ez zuen behar bezala frenatu. ESAk gaur jakitera eman duenez, 300 kilometro orduko abiaduran egin zituen azken bi-lau kilometroak, Marteren kontra talka egin zuen, eta puskatu egin zen.

ESA Europako espazio agentziak herenegun jakinarazi zuen Indiako irratiteleskopiotik zehar jaso zuela Schiaparelli atmosferara iritsi zen seinalea. Gero seinalea galdu zuten ordea, eta ez dute berririk izan gaur arte. Ikusi ahal izan dutenetik ondorioztatu dute, moduluak ez zituela esperotako mugimenduak egin: paraxuta atera zuen, baina hala egiteko programatuta zegoen arren, ez zuen hura bota erabili ostean.

Misioaren parte den Traza orbitadorea, bestalde, ongi iritsi zen. ExoMars egitasmoaren baitan dago Traza ere, eta hark, Marte inguruko gasak arakatzeko lana du, orbitatik. Bereziki metanoaren jatorria aztertuko du. Badakite orbitan kokatua dagoela, baina ez dute egiaztatu aurreikusita zuten toki zehatzean dagoen edo ez. Apurka-apurka ari dira jasotzen berriak espaziotik.

 

ExoMars ESA Europako espazio agentziarean eta Roscosmos Errusiakoaren egitasmoa da. Asmoa Marte inguruak aztertzea da, hemendik lau urtera robot bat bidali ahal izateko, han bizitza dagoen edo ez iker dezan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Avanzako langileek segurtasun neurriak eskatzeko egindako mobilizazioa. ©HITZA

Falta duten segurtasunaren bila

Beñat Alberdi, Gipuzkoako Hitza

Lurraldebuseko langileak geldialdiak egiten hasi dira astean bi aldiz. Segurtasuna bermatzeko neurri hobeak eskatu dituzte, gauetako txandetan ez ezik, aste osoan ere bai.

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.