Albistea entzun

balkanak

Jugoslaviako errepublika ohiaren izena 'Ipar Mazedonia' izango da, Greziarekin akordioa sinatuta

Akordio historikoa sinatu dute Atenasek eta Skopjek, eta Greziak onartu egingo du Balkanetako errepublika izen berria hartzen badu. Mazedonian erreferedum batekin berretsi beharko dute akordioa.

Zoran Zaevek (eskuinetik bigarrena) bere gorbata Alexis Tsiprasen (eskuinetik lehena) poltsikoan sartu zuen keinu gisara ekitaldiaren ondoren, Federica Mogherini EBko Atzerri gaietarako buruaren eta Johannes Hahn EBko ordezkariaren aurrean. /
Zoran Zaevek (eskuinetik bigarrena) bere gorbata Alexis Tsiprasen (eskuinetik lehena) poltsikoan sartu zuen keinu gisara ekitaldiaren ondoren, Federica Mogherini EBko Atzerri gaietarako buruaren eta Johannes Hahn EBko ordezkariaren aurrean. / Nikos Arvanitidis/EFE

Berria -

2018ko ekainak 18

Urteetako eztabaida bati amaiera eman zioten atzo Greziak eta orain arte Mazedonia izena zuen Jugoslaviako errepublika ohiak. Greziak ez du inoiz onartu errepublika hori, Grezia iparraldean izen bereko lurralde bat dagoelako eta bere mugak mehatxatuta ikusten zituelako izen horrekin. Bi herrialdeek, ordea, adostu dute aurrerantzean Ipar Mazedonia izena izango duela errepublika horrek, mazedoniarrek atzo sinatutako akordioa berresten badute. Mazedoniako Gobernuak gaur parlamentura bidali du atzo sinatutako akordio historikoa.

Akordioa historikotzat jo dute nazioartean. Nikos Kotzias Greziako Atzerri ministroak, Nikola Dimitrov Mazedoniakoak eta Matthew Nimetz NBEko bitartekariak sinatu zuten atzo. Ekitaldia Prespes aintziran egin dute, Grezian, bi herrialdeen eta Albaniaren arteko mugan, eta han izan dira Alexis Tsipras eta Zoran Zaev lehen ministroak ere. Akodioa sinatu ondoren, aintzira zeharkatu eta Mazedonian otordu bat egin zuten.

Akordioa berretsi beharko dute orain, eta ez dirudi Grezian eta Mazedonian denak alde daudenik. Bateko eta besteko alderdi nazionalistek traiziotzat jo dute. Atzo, Skopjen 4.000 lagun atera ziren kalera, eta istiluak izan ziren manifestari eta polizien artean; zazpi polizia eta hiru manifestari zauritu ziren. Atenasen, berriz, akordioa dela-eta joan den astean Tsiprasen aurka estatu kolpe bat ematera deitu zuen eskuin muturreko parlamentaria atxilotu dute. Tsiprasek zentsura mozio bati egin behar izan zion aurre ostiralean akordioa sinatzera zihoalako.

"Gure historiaren zamari aurre egiteko gaude hemen. Balkanetako herriei mintzatzeko gaude. Gure eginbeharrari aurre egiteko gaude hemen", esan zuen Tsiprasek akordioa sinatzeko ekitaldiaren aurretik. Kotziasek eta Demitrovek elkar besarkatu zuten akordioa sinatu ondoren. Denek ere akordioak bakerako eta elkarlanerako bidea irekitzen duela azpimarratu zuten. Nimetzek esan zuen eredu bat direla biak Europan eta mundu osoan, bi bizilagunek arazo bat konpon dezaketela erakusten duen adibidea.

Mende laurden iraun duen auzia

25 urte baino gehiago iraun du bi herrialdeen arteko ika-mikak, Jugoslavia desegin zenetik. 1991ko irailaren 8an aldarrikatu zuen independentzia Mazedoniak, eta bi urte geroago onartu zuen Nazio Batuen Erakundeak, Mazedoniako Jugoslaviar Errepublika Ohia izenarekin. 140 herrialdek onartu zuten estatu berria, baina ez Greziak, argudiatuta Grezia iparraldeko izen bereko eskualde bat bereganatzeko asmoa dagoela izen horren erabileraren atzean.

Izen aldaketaz gain hizkuntza ofiziala mazedoniera izango dela jaso dute akordioan eta herritarrei "Ipar Mazedoniakoak" esango dietela. Onartzen dute biek ere Mazedonia edo mazedoniar hitzak modu desberdinetara ulertzen dituztela, testuinguru historiko eta ondoriotasun kultural desberdinek baldintzatua.

Aste honetatik aurrera Mazedoniako Parlamentuan izen berria berresteko prozesua hasiko dute: erreferendum bat egin beharko dute eta emendakin bat erantsiko dute konstituzioan aldaketak aurrera egiten badu. Mazegoniak izen berria onartzen duenean Greziak Europako Batasunari jakinaraziko dio babesten duela Mazedonia batasunean sartzeko negoziazioak hastea, eta NATOri jakinaraziko dio Mazedonia erakundean sartzera gonbidatzea ere begi onez ikusten duela.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroa, gaurko agerraldian, Espainiako Kongresuan ©J.C. Hidalgo / EFE

Grande-Marlaskak berriz esan du Espainian ez zela inor hil Melillako hesia igarotzeko ahaleginean

Ander Perez Zala

Espainiako Barne ministroak Guardia Zibila defendatu du, argudiatuta segurtasun indarren erantzuna «proportzionala» izan zela. Ikerketa batzuen arabera, gutxienez lagun bat hil zen Espainian sartzean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.
NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Jiang Zemin, 2007ko argazki batean. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

Jiang Zemin hil da, 1993tik 2003ra Txinako presidente izandakoa

Jon Ordoñez Garmendia - Maddi Iztueta Olano

Tiananmen plazako protesten ostean hartu zuen kargua, eta Alderdi Komunistan merkatu ekonomia sozialista kontzeptua txertatu zuen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...