Albistea entzun

Kofi Atta Annan

Inspirazioaren arrastoan

NBEko idazkari nagusi izandakoa atzo hil zen, 80 urterekin. Erakunde horretako lehen buruzagi beltza izan zen, eta, bi agintalditan argi-ilunak izan bazituen ere, karisma handiko liderra izan zen. Bakearen Nobel saria eman zioten 2001ean.

Yoan Valat/EFE

Kristina Berasain Tristan -

2018ko abuztuak 18 12:09

Kumasin (Ghana) jaio zen, 1938an. Berea ez zen familia txiroa, eta, horri esker, goi mailako ikasketak egin ahal izan zituen Ghanan bertan lehenik, eta AEBetan gero. Bera izan zen NBEko idazkaritzara heldu zen lehen afrikar beltza ere. Bi agintaldi egin zituen erakunde horretako buruzagitzan, 1997tik 2006ra. Agintean zela eman zioten Bakearen Nobel saria ere, 2001ean.

Ez ziren urte errazak izan agintaldian egin zituenak. Hiesaren aurkako borroka egin zuen bere lehentasunetako bat, eta baita kanpaina ugari bultzatu ere. 2003an, Irakeko gerra hasi zenean, haren aurka egin zuen, eta AEBei eta Erresuma Batuari eskatu zien ez zezatela herrialde haren aurka jo. Gerra hura legez kontrakoa zela salatu zuen. Ordea, agintaldia amaitutakoan aitortu zuenez, bere ibilbideko "porrotik handiena" izan zen gerra eragotzi ezin izatea.

Hain zuzen ere, Irakeko gerrarekin heldu zen Annanen ibilbidea ilundu zuen eskandaluetako bat, Petrolioa Elikagaien Truke programa. Egitasmoa NBEk bultzatu zuen, Irakeko herritarrei elikagaiak eskuratzea ahalbidetzeko. Ordu hartan nazioarteko zigorren pean zegoen Irak, golkoko gerra zela medio. Hala, programaren helburua zen herrialdeak petrolioa atzerrian saldu ahal izatea elikagaien eta botiken truke. Ordea, 2004an Irakeko egunkari batek zabaldu zuenez, herrialdeko eta atzerriko hainbat agintarik programa hura baliatu zuten milaka milioiren irabaziak eskuratzeko. Ustelkeria sare horretan nahasita zeudenen artean zegoen Kojo Annan, NBEko idazkari nagusiaren semea.

Idazkari nagusi izateari utzi ostean ere NBErentzat aritu zen lanean hainbat urtez. Oraingoan Sirian, ordezkari berezi gisara. Agintaldi hark, ordea, ez zuen amaiera onik izan, eta Annanek berak eman zuen dimisioa, 2012ko abuztuan.

Kofi Annan Fundazioa ere sortu zuen 2007an, bakearen eta elkarrizketaren alde egitea helburu zuena.

Hegoafrikan zegoela hasi zitzaizkion osasun arazoak Annani. Familiak Suitzara eramatea erabaki zuen, Genevara, eta handik Bernako erietxe batera. Han hil da 80 urteko buruzagia. Familiak berak eman du heriotzaren berri.

Aieteko Konferentzia

Aieteko Bake Konferentzian izan zen Annan, eta bera izan zen Aieteko Adierazpenaren sinatzaileetako bat ere. Bake prozesua bultzatzeko xedez etorri zen Annan Euskal Herrira, baina berak ere bazituen zalantzak nazioarteko buruzagien agerraldiak ezertarako balioko ote zuen. Honela esan omen zion Aietetik etxerakoan Gorka Espiau Elkarri-ko kide ohiari: "Gorka, zuk uste gaurkoak zerbaitetarako balioko duela?".

Annan ez zen izan Aieten abiatutako zikloari amaiera jarri zion Kanboko ekitaldian, ezin izan baitzuen. Hala ere, bat egin zuen han irakurritako mezuarekin, eta baita txio bat idatzi ere. Txioan jarri zuen bakea eraikitzeko elkarrizketa erabili behar dela. Eta gaineratu zuen ETAren desegitearen eguna "Europan ospatu beharreko eguna" zela, egiteko asko egon arren.

Euskal Herrian ez ezik, Kataluniako gatazkan ere elkarrizketarako deia egin zion Annan buru zuen eta nazioarteko hainbat buruzagi ohi biltzen zituen The Elders erakundeak Espainiako Gobernuari. Eskaera hura gogora ekarri du Carles Puigdemont buruzagiak, sareetan zabaldutako mezu batean.

 

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Afrikan ere, emakumeak borrokan ari dira euren eskubideen alde»

Arantxa Elizegi Egilegor

Munduko Medikuak erakundeko kidearen esanetan, herrialde askotan egoera hobetu bada ere, nesken eta emakumeen aurkako praktikak oso errotuta daude oraindik nekazaritza eremuetan.

Erasoa gertatu den kalea, itxita. / ©Essexeko Polizia

Amess diputatuaren hilketa «ekintza terrorista» da, Poliziaren arabera

Jon Ordoñez Garmendia

Poliziak 25 urteko gazte bat atxilotu du, eta muturreko islamista bihurtzeko arriskuan dauden pertsonen zerrendetan egon zela zabaldu dute.

Armadaren eraso batek Thantlang herrian (Chin, Myanmar) eragindako kalteak. ©THE CHINLAND POST / EFE

ASEANen goi bileratik kanpo utzi dute Myanmarko juntako burua

Iosu Alberdi

Herrialdeko gatazka konpontzeko urratsik ez egitea leporatu diote junta militarrari. Aung San Suu Kyirekin biltzea galarazi diote erkidegoaren ordezkariari. Otsailaren 1etik 1.171 manifestari hil dituzte

Hiru indar politikoetako kideak, gaur Berlinen, prentsaren aurrean ©CLEMENS BILAN / EFE

Sozialdemokratek, berdeek eta liberalek elkarrizketa formalak hasiko dituzte

Igor Susaeta

Koalizio gobernu bat osatzeko bidean, testu bat adostu dute hiru indarrek, eta klima larrialdiari aurre egiteko neurriak ditu ardatz; baita eskakizun liberalak, hala nola, zerga gehiago ez ezartzeko konpromisoa

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna