Albistea entzun

ZIENTZIA

Arthur Ashkin, Gerard Mourou eta Donna Stricklandek jaso dute Fisikako Nobel saria

"Laserren fisikaren esparruan eginiko aurrerapenengatik" saritu ditu Suediako Zientziaren Errege Akademiak

Arthur Ashkin, Gerard Mourou eta Donna Stricklandek jaso dute Fisikako Nobel saria
Arthur Ashkin, Gerard Mourou eta Donna Stricklandek jaso dute Fisikako Nobel saria Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2018ko urriak 2 14:08

Hiru fisikarik jaso dute 2018ko Fisikako Nobel saria: Arthur Ashkinek, alde batetik, eta Gerard Mourouk eta Donna Stricklandek osatutako taldeak, bestetik. "Laser izpien fisikaren esparruan eginiko aurrerapen eta asmakuntzengatik" saritu ditu Suediako Zientziaren Errege Akademiak.

Hirurek ala hirurek argi izpien esparruan egin dituzte euren ikerketak. Arthur Ashkin fisikari estatubatuarraren kasuan, “matxarda optikoen asmakuntzagatik” eman diote saria. Asmakuntza horri esker, argia erabil daiteke partikula txikiak manipulatzeko.

Gerard Mourou fisikari frantziarrak eta Donna Strickland fisikari kanadarrak osatutako taldeak ere jaso du aurtengo Nobel saria, laser pultsu labur eta indartsuak garatzeko teknika batengatik. CPA Chirped Pulse Amplification izena du teknika horrek, eta medikuntzan erabiltzen da mundu osoan: begietako ebakuntzetan, zehazki.

Historian hirugarrenez, emakumezko bati

Bestalde, berebiziko garrantzia izan du Stricklanden izendapenak, historian Fisikako Nobel saria jaso duen hirugarren emakumea baita. 55 urte igaro dira emakume batek azkenekoz saria irabazi zuenetik. 1963. urtean, Maria Goeppert Mayerri eman zioten, atomoen nukleo barruko protoiei eta neutroiei buruzko ikerlan batengatik. Ordura arte, Marie Curie zen Fisikako Nobel saria irabazitako emakumezko zientzialari bakarra. 1903an eman zioten.

Iaz, Rainer Weissek, Barry C. Barishek eta Kip. S Thornek jaso zuten Fisikako Nobel saria, grabitate uhinen existentzia frogatzeko lanengatik. Hamarraldi ugari zeramatzaten ikertzaileek uhin horien existentzia egiaztatzeko ahaleginetan, eta, horregatik, 2016ko otsailean LIGO behatokiko arduradunek uhinak atzeman ahal zituztela esan zutenean, oihartzun handia izan zuen albisteak; azaldu zutenez, 2015eko irailean izan zen aurkikuntza, baina hilabeteak behar izan zituzten egiaztatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Onkologikoko pazienteek kezka azaldu dute zentroak «erreferentziazko izaera» galdu duelako

Onkologikoko pazienteek kezka azaldu dute zentroak «erreferentziazko izaera» galdu duelako

Arantxa Iraola

Manifestazio baterako deia egin dute langileekin batera, hilaren 15erako; 'Onkologikoa monografikoa eta bizirik' aldarriak batuta irtengo dira dira kalera guztiak.

San Cristobal de las Casas herriko irudia, Chiapasen, Mexikon. ©Carlos López, EFE

Chiapasen desagertu diren bi euskal herritarrak aurkitzeko laguntza eskatu dute haien familiek

Uxue Rey Gorraiz

Gutxienez hilabete daramate desagerturik, Frantziako Enbaxadak jakinarazi duenez. Bat Donibane Lohizunekoa da; bestea, Ziburukoa.

Grebalari bat, gaur, foru jauregiaren aurreko protestan. ©Monika del Valle / Foku

Bizkaiko zahar etxeetako hiru greba egunen «balorazio positiboa» egin du ELAk

Maite Asensio Lozano

Lan itunaren negoziazioa desblokeatzeko eskatu dute langileek, Bizkaiko Foru Aldundiaren egoitza aurrean egindako protestan. Prest agertu dira greba gehiagora deitzeko.

Lapurtzen saiatu diren bankua, Gasteizko Done Jakue hiribidean. ©Google Maps

Gizon bat atxilotu dute Gasteizen banku batean lapurtzen saiatu ostean

Julen Otaegi Leonet

Bi gizon saiatu dira lapurreta egiten, suzko arma batekin. Bata atxilotu egin du Udaltzaingoak, eta besteak ihes egitea lortu du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...