Noiz sortua: 2019-01-10 13:12:36

Kongoko hauteskundeak

Tshisekedi oposizioko hautagaiak irabazi ditu hauteskundeak Kongon

Goizaldean eman dituzte abenduaren 30ean egin ziren hauteskundeen emaitzak. Tshisekedik adierazi du "kongoar guztientzat" aginduko duela.

Felix Tssekedi oposizioko UDPS alderdiko buruaren jarraitzaileak, haren garaipena ospatzen, Kongoko Limete hirian.
Felix Tssekedi oposizioko UDPS alderdiko buruaren jarraitzaileak, haren garaipena ospatzen, Kongoko Limete hirian. HUGH KINSELLA CUNNINGHAM/EFE

Kristina Berasain Tristan -

2019ko urtarrilak 10

Kongoko Errepublika Demokratikoak badu presidentea. Felix Tshisekedi nagusitu da abenduaren 30ean egindako hauteskundeetan. Hauteskunde Batzordeak gaur goizaldean jakinarazi du oposizioko hautagaiak botoen %38 eskuratu dituela. Garapen eta Aurrerapen Sozialerako Batasuneko alderdi historikoaren buruzagiak "kongoar guztientzako" aginduko duela adierazi du emaitzen berri izan ostean. Berez urtarrilaren 6an ziren emaitzak ematekoak, baina hainbat egunez atzeratu da jakinarazpena.

Tshisekedi Kongoko lehen ministro izandako eta oposiziko buruzagi historiko baten semea da; Etiennne Tshisekedirena. Joseph Kabila presidentearen lekukoa hartuko du orain haren semeak. Kabilak ia hemezortzi urte igaro ditu boterean. 2016ko abendutik boterean gotortuta egon da, eta legez kanporatu dute agintetik, izan ere, konstituzioak debekatzen du presidente berak hiru agintaldi egitea. Kabilaren alderdiko hautagaia hirugarren lekuan geratu da; Emmanuel Ramazani Shadaryk botoen %24 eskuratu ditu. Barne ministro izandako hautagai ofizialistak agindu zuen irabaziz gero «Kabilaren ondarea» defendatuko duela. Martin Fayuluk, baina, aurrea hartu dio Ramazaniri. Oposizioko hautagaiak botoen %35 lortu ditu. Fayulu eta Tshisekedi alderdi berean aritu dira, baina azken honek azaroan erabaki zuen koaliziotik ateratzea. Lamuka aliantzaren zerrenda burua zen Fayulu.

Kinshasako kaleetan oposizioko buruzagiaren garaipena ospatzera atera dira herritarrak. Martin Fayuluk, baina, ez ditu emaitzak ontzat eman. Kongoko eta nazioarteko hainbat erakundek zalantzan jarri dituzte emaitzak, tartean Frantzia. Apezpikuen Konferentzia Nazionalak "benetako emaitzak" argitaratzeko eskatu dio Hauteskunde Batzordeari. Aurrerantzean eta indarkeria saiheste aldera umiltasunez eta zintzotasunez aritzeko eskatu die ere politikariei. Azken asteotan dozenaka pertsona hil dira etnien arteko borroketan. Herrialdeko hiru probintziatan, berriz, martxora arte atzeratu zituzten bozak, osasun eta segurtasun arrazoiak argudiatuta. Beni, Butembo eta Yumbi hiriei eragin die neurriak, eta, hain zuzen, oposizioaren gotorlekuak dira hirurak.

Kongoko Errepublika Demokratikoak 70 milioi biztanle ditu. Herrialdean berrehun talde etniko baino gehiago daude, gehienak bantuak. Lau talde etniko handienak luba, kongo, mongo (bantuak guztiak) eta mangbetu-azande dira. Kongo Belgikaren kolonia izan zen 1885etik 1960ra arte. Baliabide naturalei dagokienez, munduko herrialderik aberatsenetakoa da, baina hango herritarrak munduko txiroenetakoak dira. 1996 eta 2003 arteko bi gerra zibilak izan dira II. Mundu Gerraz geroztik biktima gehien eragin duten gatazkak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 6an eguneratua. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zazpi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Hamalau positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta gaixo bat ospitaleratu dute. Euskal Herrian 29.843 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.096 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Haur bat, konfinamenduan, etxean jolasten. / ©Iñigo Uriz, Foku

Astelehenetik ireki ahal izango dituzte haur eskolak Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Irati Urdalleta Lete

Hiru herrialde horietako herritarrek hiruretan mugitzeko aukera izango dute. Ostalaritzan ez da gehienezko edukierarik egongo, eta barran zerbitzatzeko aukera ere izango dute. Diskotekek eta gaueko tabernek itxita jarraitu beharko dute. Hogei pertsona arte elkartu ahal izango da, bai etxean eta bai kalean.

Atzo Villabonan egin zuten bertso saiora sartzeko segurtasun neurriak. / ©Gorka Rubio, Foku

Alarma egoera amaitu ondoren ere maskarak erabiltzea beharrezkoa izango da Hego Euskal Herrian

Jon Ordoñez Garmendia

Ehun euro arteko isunak aurreikusten ditu Espainiako Gobernuak prestatu duen dekretuak, maskara erabiltzen ez dutenentzat. Urgentziazko kasuetan Osasun Ministerioak eskuduntzak bereganatzeko aukera izango du berriro.

Herritar batzuk Debako (Gipuzkoa) parke batean, elkarren arteko distanziak zainduz. ©GORKA RUBIO / FOKU

Araba, Bizkai eta Gipuzkoa artean ibili ahalko da astelehenetik aurrera

Jakes Goikoetxea

Espainiako Gobernuak jakinarazi du Hego Euskal Herria hirugarren fasera pasatzea onartu duela. Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak izurritearen kudeaketaren kontrol osoa berreskuratuko dute

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna