Albistea entzun

Ondarea

Otsailean hasiko da 'Iruña-Veleia auziko' epaiketa

Duela hamar urtekoa da Eliseo Gilen eta aztarnategiko beste hainbat arduradunen aurkako salaketa, eta orain helduko da epaitegietara. Zazpi urte eta erdira arteko kartzela eskaerei egin beharko diete aurre akusatuek. Froga gehiago eskatu ditu Iruña-Veleia Argitu plataformak

Elieo Gilen agerraldia Iruña Veleiako aurkikuntzen benetakotasuna defendatzeko, 2008an
Elieo Gilen agerraldia Iruña Veleiako aurkikuntzen benetakotasuna defendatzeko, 2008an Raul Bogajo/ Foku

Iñigo Astiz -

2019ko irailak 11 12:45

Hamar urte eman ditu Iruña-Veleia aztarnategiko aurkikuntzen auziak labirinto judizialean, baina, azkenean, epaiketak badu data: otsailaren 3an hasiko dira saioak Arabako Auzitegiko 1. Zigor aretoan. 2006an aurkeztutako “ezohiko piezak” indusketa guneko zuzendari  Eliseo Gilek berak egin zituela frogatu beharko du akusazioak, eta haren errugabetasuna defendatuko dute defentsa abokatuek, baina piezen faltsutasuna edo benetakotasuna izango da epaiketaren sakoneko eztabaida. Piezetako idazkiak eta marrazkiak autentikoak direla ziurtatzen baitute zuzendari ohiak eta haren inguruko sustengu taldeek ere, eta, ondorioz, baita errugabe direla ere.

2009an jarri zuen lehen salaketa Arabako Aldundiak, eta, geroztik, bederatzi urte eman zituen gaiak instrukzio fasean, harik eta epaileek delitu zantzuak ikusi zituztela ebatzi zuten arte. Zehazki, ustez ondarea hondatu izana eta ustez piezak manipulatu izana leporatzen diete Gili eta Oscar Escribano arkeologoari, eta ustez iruzur egin izana egozten dio Ruben Cerdan ikerlariari. 2018an jakin ziren zigor eskaera zehatzak, baina orain eman du data zehatzaren berri El Correo egunkariak.

Froga gehiago

Iruña-Veleia Argitu plataformaren hitzetan, prentsa bidez izan dute abokatuek epaiketa dataren berri, eta "eskandalagarria" iritzi dio horri. Urteak daramatza elkarte horrek piezen benetakotasuna eta Gilen errugabetasuna defendatzen, eta euren aurkako "epaiketa mediatiko paraleloa" salatu dute. Aurkikuntzak autentikoak direla ebazten duten hogei txosten daudela ere gogorarazi dute. Froga gehiago egiteko beharra ere azpimarratu dute.

Akusatuek hasieratik egin dute eskari hori ere, baina 2018an eman zuen itxitzat froga gehiago egiteko bidea instrukzio epaileak.

Aurkikuntzaren aurkezpena

2006ko ekainaren 8an hasi zen dena, Gilek gidatzen zuen taldeak egun hartan aurkeztu baitzuen Kristo ondorengo III. mendearen inguruko 400 piezatik gorako multzoa jendaurrean. Munta handikoa zen topatu zutena, garai hartan uste zenaren arabera. Aurkezpen publiko hartan aipatu zituzten aztarnen artean bazeudelako kristautasunaren hedapenari buruzko teoriak aldaraziko zituzten marrazkiak, eta bazegoelako euskarazko idazki sorta garrantzitsu bat ere. Baina susmo txarrak piztu zituen handik denbora gutxira. Hainbat ikerlariri iritzia eskatu zien orduan Arabako Foru Aldundiak, eta, azkenean, 2008ko azaroaren 19an inskripzioak faltsuak zirela ebatzi zuen aditu batzorde hark. Orduan kendu zioten aztarnategia ustiatzeko baimena Lurmen arkeologia enpresari, eta horren ostean abiatu zuten bide judiziala Arabako Foru Aldundiak.

Aldundia, akusazio partikularra

Bost urte eta erdi eskatzen ditu fiskalak Gilentzat, ondare historikoaren aurkako delitu jarraituak eta iruzurra egin dituelakoan, eta beste bost urte eta erdi Escribanorentzat. Cerdanen kasuan, bi urte erdikoa izango da fiskalaren eskaria. Arabako Aldundia izango da akusazio partikularra, bestalde, eta zazpi urte eta erdi eskatuko ditu Gilentzat; Escribano eta Cerdanentzat, berriz, hiru urte eta bederatzi hilabeteko eskaria egingo du.

Isunak ere aurreikusi dituzte. 7.200 euro ordaindu beharko ditu akusatu bakoitzak, epaileak erruduntzat joz gero; bestalde, 12.490 euroren ardura zibilak ezarri ditu epaitegiak, eta 285.600 euro ere ordaindu beharko dizkiote Eusko Jaurlaritzari, ondareari eragindako kalteagatik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Iban Illarramendi eta Eider Perez sarituak, gaur goizean, Iruñean. ©Etxepare

Iban Illarramendik eta Eider Perezek irabazi dute Etxepare saria

Berria

'Kiratsa' album ilustratuarekin eskuratu dute saria. Arkakuso baten abenturak ditu kontagai, eta Pamielak argitaratuko du, udazkenean.

Itziar Aizpuru aktorea, <em>Loreak</em> filmeko eszena batean. ©JON URBE / FOKU

AMONATXOAREN IDEIA ZARTATZEN

Olaia L. Garaialde

Zaharrak eta zahartzaroa modu askotara irudikatu daitezke zineman eta antzerkian; BERRIAk gai horri buruz gogoetan jarri ditu zenbait aktore eta zinemagile. Batzuek nabarmendu dute gero eta pertsonaia gehiago sortzen ari direla, nahiz eta asko rol jakin batzuetara mugatuta egon.

Irene Nemirovsky. ©BERRIA

Literaturaren maleta galduak

Joannes Jauregi

Aurten laurogei urte dira Irene Nemirovsky idazlea Auschwitzen hil zutela. Haren 'Suite frantsesa' eleberriak naziek Frantzia okupatu zutenekoa kontatzen du.

James Baldwinen irudiarekin egindako muntatzea. ©ANE GARCIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.