Albistea entzun

ZIENTZIA

'Perseverance' ibilgailua Marterako bidean, bizi arrastoen bila

Gaur hasi da NASAren Mars 2020 misioaren bidaia, Marten inoiz bizirik izan den aztertzeko. AVS euskal enpresak eta EHUk lagundu dute egitasmoan.

Atlas V suziria, 'Perseverance' ibilgailua horretan bidali dute.
Atlas V suziria, 'Perseverance' ibilgailua horretan bidali dute. Joel Kowsky / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Oihane Puertas Ramirez -

2020ko uztailak 30

Gaur hasi da NASAren Mars 2020 misioaren bidaia. Perseverance ibilgailua bidali dute Martera, han inoiz bizirik izan den aztertzeko. Ibilgailua 07:50ean jaurti dute, Cañaveral lurmuturretik (Florida, AEB). 500 milioi kilometrotik gora egin beharko ditu, Marten 2021eko otsailaren 18an lurreratu arte. 2026. urtean itzuliko da Lurrera.

Misioaren helburua Marten biziaren arrastoak aurkitzea da. Horretarako, Perseverance-k 687 egun inguru pasatuko ditu planetaren gainazalean mikrobioen bizi hondarrak bilatzen. Gainera, oxigenoa sortzen saiatuko da, eta 2026. urtean itzuliko da, Marten bildutako laginekin, Lurrean sakon aztertu ahal izateko. Horrez gain, Ingenuity helikopteroa joango da ibilgailuari akoplatuta, eta hegaldi proba ezberdinak egingo ditu planeta gorrian.


'Ingenuity' helikopteroa, 'Perseverance' ibilgailuaren aurrean.  EFE

Ibilgailua Atlas V suzirian jaurti dute, 07:50ean, Cañaveral lurmuturretik. COVID-19a dela eta, NASAk prebentzio neurriak hartu ditu, eta beste aireratze batzuetan baino langile gutxiago egon dira. Herritarrek, gainera, ezin izan dituzte instalazioak bisitatu. NASAk Ilargian eta Marten bizileku iraunkorrak sortu nahi ditu etorkizunean, eta, Mars 2020 misioarekin, gizakiak planeta gorrian bizi daitezkeen aztertzeko lehen urratsa egingo du.

Euskal laguntzaileak Marten

Perseverance ibilgailuak 1.043 kilo pisatzen du, eta hiru metro luze eta bi metro baino gehiago zabal da. AVS euskal enpresak ibilgailua osatzen duten bi zati egin ditu, eta, horien bitartez, zehatz neurtuko da Marteko haizea.

Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU) eta NASA ere elkarlanean aritu dira SuperCam kamera berezia garatzen. Kameraren bitartez, Marteko harrien osaketa inoiz baino zehatzago aztertu ahalko dute. EHUko IbeA (Ikerkuntza eta Berrikuntza Analitikoa) taldea kamerako kalibrazioan aritu da lanean; izan ere, taldea aditua da Raman espektrografiaren datuak interpretatzen, eta 2026an planeta gorritik iritsiko diren laginak aztertuko dituzte.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joker liburu dendako postua atzo, Getxoko Santa Eugenia plazan. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Getxo gero eta japoniarragoa

Amaia Igartua Aristondo

Azkenaldian igo egin da mangarekiko interesa, eta Getxoko Komiki Azokako postuetan nabarmena da ildo aldaketa hori. Euskarazko komikiak ere gehiago egin eta saltzen dira.
Josette Dacosta margolariak mihiseak lurrean jarrita margotzen du. ©GUIILAUME FAUVEAU

Teklen bitartez emandako pintzelkadak

Ane Insausti Barandiaran

Adimen artifizialaren bidez, posible da ordenagailuari agindu bat eman eta hark obra bat sortzea. Hori artea ote den zalantzan jarri izan du, ordea, jendeak; hala gertatu da, adibidez, Coloradoko arte lehiaketa batean. Artista eta ikertzaileek esan dute pieza bat sortzea, fisikoki ez bada ere, artea egitea dela.
 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...