Jiri Menzel zinemagile txekiarra hil da

Menzelek Oscar saria irabazi zuen 1967an, ‘Ostre sledovanevlaky' filmagatik. Iragan larunbatean zendu zen, 82 urterekin.

Jiri Menzel zinema zuzendaria.
Jiri Menzel zinema zuzendaria. Janos Vajda/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Berria -

2020ko irailak 7

Menzel Txekoslovakiako Olatu Berria (Nova Vlna, txekieraz) zinema mugimenduaren aitzindarietako bat izan zen 1960ko hamarkadan, eta 29 film zuzendu zituen, horien artean Skrivanci na niti (Hegatxabalak alanbrean, 1969), Postriziny (Guraize-ebakiak, 1981), Vesnicko ma, strediskova (Nire herrixka gozoa, 1986) edo Obsluhoval jsem anglickeho krale (Ingalaterrako erregea zerbitzatu nuen, 2006), besteak beste.

Ingelesez besteko film onenaren Oscar saria irabazi zuen 1967an, 29 urte zituela, bere lehen film luzearekin, Ostde sledovane vlaky (Zorrotz zaindutako trenak, 1966). Pelikula Bohumil Hrabal idazle txekiarraren izen bereko eleberrian oinarrituta dago, eta II. Mundu Gerran Hirugarren Reichak okupatutako Txekoslovakian girotuta. Europako zinemaren gailurreko lanetako bat da, adituen arabera.

Lortutako arrakasta gorabehera, erregimen txekiarrak Menzelen bi lan debekatu zituen, Oscar saria jaso zuena eta Skřivánci na niti. Azken hori ere Bohumil Hrabalen liburu batean oinarritua dago. Debekuen ostean, Menzelek ez zuen lan gehiagorik zuzendu 1974ra arte.

1980ko hamarkadan, idazle beraren liburuetan oinarritutako beste film batzuk zuzendu zituen, hala nola Postriziny, Slavnosti snezenek (Kanpai berdeen festa, 1983) eta Vesnicko ma, strediskova, ingelesez besteko film onenaren Oscar sarirako izendatu zutena. Guztira, Hrabalen sei lan eraman zituen pantailara.

Zinema zuzendari gisa egindako ibilbide luzeaz gain —2013an Donsajni (Donjuan) filmarekin amaitu zuena—, Menzelek antzerkia zuzendu zuen, zinema irakaslea izan zen, eta ikus-entzunezko 70 ekoizpen baino gehiagotan aritu zen. Pragan hil da, jaioterrian, gaixotasun luze baten ondorioz, haren emazteak Facebook bidez jakinarazi duenez.

 

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Bi pertsona maskarak soinean daramatzatela, autobusean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Lau gako asintomatikotasunaz

Arantxa Iraola

Kutsatu guztiek ez dituzte izaten sintomak. Adituek diote COVID-19an positibo emandakoen erdiek-edo, birusa izan arren, ez dutela batere sintomarik. Horrek zaildu egiten du izurriaren kontrola.

Herritar batzuk kalean maskara jantzita, Frantzian. ©CAROLINE BLUMBERG / EFE

Birusaren bigarren oldarraldia

Jone Bastida Alzuru

Kasuek ugaritzen jarraitzen dute munduan, eta hainbat herrialdek neurriak zorrozteko erabakia hartu dute. Israelek joan den ostiralean indarrean sartutako itxialdia gogortu du

Langile batzuk kaleak desinfektatzen, atzo, Azkoienen (Nafarroa). ©Idoia Zabaleta / Foku

Bigarren egunez, 800 kasu baino gehiago atzeman dituzte Hegoaldean

Uxue Rey Gorraiz

Osakidetzak jakinarazi du 9 urteko ume bat hil dela, birusa izanda. Positiboek gora egin dute Araba, Bizkai eta Gipuzkoan; Nafarroan, ez

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna